زیډنل ۍسیلاپ د :هتسورو لاک.ز 2021 رت ناتسناغفا ؟هراپلولیاپ يتینماواولیه وړول وزییهمیسدنیچد ناراش رومیت ،زنېکټاو ویرډنا

هدحتم د هناتـسناغفا هـل ېچ ،يوک هګاډ هـپ هنړېڅ اد.يوـک هندېـسر هت ووایتلېکـښ نـیچ د يـک ناتـسناغفا هـپ هتـسورو لاک.ز ۲۰۲۱ هـل ،زـیډنل هـغد تینما يلمرپ نیچ د ېـک همیـس هپ هګنرڅ ،رـییغت ېـک ۍـسیلاپ هـپ داوـېه هـغد د وا یـلاوتایز اـیتنمډاډان د هړا هـپ تـیهام د وـلتو د وـنوکاوځ د وـتالایا ،لباک هـپ ،هتـسورو لاک.ز ۲۰۲۱ رـت.يوک ړـتالم هخڅ ورـتا وبرخ يناـغفالا نـیب د هړاود هـنلوټ يـياپورا وا نـیچ.يوـک هزـېغا وـخوم يداـصتقا وا ولاویړن هـل ناتـسناغفا د ؟هد ېوـش هنیودناړو وطیارش وـموک د هراـپل ایتخمرپ وا وـیراکمه يـتینما د ېـک وـنیمزالپ هـپ وـنوداوېه يـياپورا د وا ګـینیکیپ وډګ د يږغمه هزـيخړا ېرد ېک وـخرب وموک هپ ؟ يد هـڅ ېنـښېدنا وناکیرش هغد د واړت رپ وـخوم د نـیچ د وا ېـمت وا ېـلیه نـیچ د هـخڅ وـناکیرش ؟هد ۍلایرب وا هـنيړا هرـېډ هراپل وـلوک هـسالرت د وـفادها وا ېرال ېوـی وا دنبرمک وـی د.يش ړالو خـمرپ هب هرس طاـیتحا هپ ،يرـلو نوتـش يـځوپ ونوریـسم وزیرګادوـس يردنمـس وا ينکمځ د ېچ ،هـحرط يـنیچ رداوـګ وا ګنایکنیـس ،يش رېت هـخڅ ومیـس هچو ولوټ هل ایـسا د ېچ ،يږـېک لکـټا وا ،هد هکبـش ېوـش نلاپ هغد.يش هـګوج ېنوګناپ ېترس د هـب ېـک وـنوداوېه هـپ ایـسآ يزـکرم د وا ناتـسکاپ هـپ ایتلیکـښ د یوـغه د ېـک وـکیړا وزـیخړا هود هـپ نا وا بوـتلوډناان د هـګنرادمه ،هراـچ د ېزاوـی هرلاډ هدراـیلیم ۶۲ ېـچ ،ېړـک هـنمژ هرس ناتـسکاپ هـل نـیچ.هد ېوـش لـمال د ېرال ېوـی وا دـنبرمک وی د ېـچ ،ېـک هـخرب هـپ)زـېلهد( روډـیروک ناتـسکاپ وا نـیچ ۲۰۲۰ د نـیچ هګنرادمه. ۲ يړـکو هـنوګناپ ،هد هوـی هـخڅ ېـلډ هـل وـنوروډیروک وږپـش د هرس نارـیا هل ېک هـخرب هـپ تـینما وا تـسایس ،ۍرګادوـس د ،ېـک تـسګا هـپ لاک.ز جیلخ هپ سراـف د ېـي ټـسنب رپ ېچ ،یړک کیلـسال نوړـت وـی وـیراکمه وکیژیتاترس يـتلود نـیچ د ،ېـک ناتـسناغفا هـپ. ۳ هـښابو یـګیاځیاځ کیژیتاترس وـی هـت نـیچ ېـک د ناک ترس هوی د وـسم د داوېه هـغد د ېـک لاک.ز ۲۰۰۸ هـپ ،مویـسرسنک وـی وـنوتکرش .وـش یکنوټګ نوړـت د هرس ناتـسکاپ هل ون ،يـځوو هناتـسناغفا هل ېی ناکـیرش ځیدیول وا تالاـیا هدـحتم هـک اضف يسایـس ېمیـس د ،يش یلوک هدیرب هرېډ رـت ،ېکیړا وا ایتلېکـښ ېد ږـن هـغد نـیچ اد هت نیچ ېژورـپ ېترس هغد.یړک هتځنم ار يـکپ نولدب وا يوـخرڅو هـټګ هـپ نـیچ د روبجم هـت ېد ناتـسناغفا هګوت ېړګناځ هـپ هنوداوېه روـن وـڅرت ،يوـکرو سال هـپ مرـها هل ېک هرواـخ هلپخ هـپ هنوـښاوګ يکنودېـښېپرو هت تـینما وا تاـبث نـیچ د ېـچ ،يړـک ،يرل ذوـفن ولډ وغه رـپ ېچ ،ناـبلاط وا ناتـسکاپ ېـچ ،هد ړو ېـنودای د.يسوـی هـځنم هن تاـمادقا ړو ماـپ د ېـک هـخرب ېد هـپ ېروـپ هـسوارت ،يوـښاوګ تـینما نـیچ د ېـچ ایآ ېچ ،يږـېک ېـتاپ یاځ لـپخ رپ هنتـښوپ هـغد ،هرس ماـپ هـپ هـت ېد.يړـک هرسرـت يد رت هراچ هـغد وا يتـسوار ېدنال راـشف لپخ رت یوـغه واړت هـپ عوـضوم هـغد د ګـنیکیپ .يش یادېک هـکانزېغا هدـیرب هموک زیخړا هود لـغری هن د لـب وی رـپ وا ۍتـسود د ېـک لاک.ز ۱۹۶۰ رـپ ناتـسناغفا وا نـیچ تخو د ېړـګج ېړـس د هرس تیروحم هپ لـماعت يداـصتقا د وا یړـک کیلـسال نوړـت ېړګناځ هـپ ،ېک ناتـسناغفا هـپ ،ېـسیهار ېرود ېغامه هـل. ۱ ېړـک میـسرت ېـی ېـکیړا ناتـسناغفا د.يد ېوـش ېتاپ ېـتباث ېلیه ېړوـل نیچ د ېـک وخرب يداـصتقا هـپ هـګوت دودحم نوډـګ لپخ ،کاوـځربز لاـحرپ ېدو د هـغد ېـک وراـچ يـتینما وا يسایـس هـپ هـښ« د وا نوړـت د لاک.ز ۱۹۶۰ د ېـک لاک.ز ۲۰۰۶ هـپ وـنوداوېه وړاود.ید یړـک نیچ ېـی ټـسنب رپ ېـچ هړـک دـیدجت يتـسود هـلپخ ،ټـسنب رـپ لـصا د»بوـتیډنواګ .يولېکـښار واړـت هـپ ړـتالم د هـخڅ تاـبث هـل هـچک هـخارپ هـپ ناـیډنواګ وا ناتـسناغفا بوتیدنوخ د وـټګ يداـصتقا وا تـینما لپخ د ېـک ناتـسناغفا هپ ،هګوت هزـیلوټ هـپ نـیچ ېک همیـس هپ ېـسیهار لاک ۱۹۶۰ هـل ېـچ ناتـسکاپ رـپ هدـیرب هرـېډ رـت ،ېـک هـخرب هـپ هـل لاک.ز ۲۰۱۴ رـپ وـخ.هد ېړـک هـیکت ،ید داوـېه دـحتم وا یرـګلم ېدږـن نـیچ د د ېـشت يتینما يلامتحا د ېـک داوېه هـغد هـپ وا وـلتو د ورـېترس يـياکیرما د هناتـسناغفا هډنڅ هـپ ولوپ وځیدیول وـلپخ د ګـنیکیپ ېـچ ،يراکـښ ېـساد ،هلما هل ودـېک هـتځنمار ړپـشب هپ هړاود وټان وا اکـیرما هـک.يروګ هګترس هپ بوـتیړمول وـی د هـت ناتـسناغفا ېـک ذوفن يداصتقا لـپخ د ناتـسناغفا ،يش یلوک نیچ وـن ،يځوو هـخڅ ناتـسناغفا هـل لوډ رت ېرال ېوـی وا دـنبرمک وی د ېـسیهار وـنولک هل نـیچ هـکځ ؛يړـک ېدږـن هـت ېحاـس .ید یړـک ثحب وا ېبرخ هړا هپ وتـسوار د داوـېه هـغد د ېدـنال ېـحرط ایتخارپ مرها کیتامولپيډ وا يداصتقا نیچ د وخ ،يرـل ذوـفن کـیتامولپید وا يداـصتقا ړو ماـپ د ېـک همیـس وا ناتـسناغفا هـپ ،نـیچ راک ږـل رـېډ هراـپل وـخوم يسایـس د هـخڅ ذوـفن هـغد هـل ېـک لـباک هـپ ېـی هـسوارت ال يداصتقا هدو رـپ خم د ناځ ېک ایـسآ يزکرم وا يلیوـس هپ ېـچ ،ګـنیکیپ.ید یتـسیخا ېک همیـس هپ تالاـیا هدحتم ېـچ هلاهم هـغه رـت ،ید یړـک تـباث هـګوټ هـپ کاوـځربز نومس ۍسیلاپ د ،وناګویرانس يلامتحا د هراپل ونایډنواګ ناتسناغفا د یچ هد هڅه هکاولپخ هوی ټسنب ټربیا شیردیرف د ېک ناتسناغفا هپ اد ؟يد هڅ تاناکما هراپل ویرانس يکنوټګ يکنولتار د ېک ناتسناغفا وا همیس هپ:ېروپ ۍژیتارتس رت هخڅ ایتدنګرڅان هل 1 ودوجوم ورتا وربخ د یلوس د ناتسناغفا د وا ېزیغا ولتو د وتالایا هدحتم د یچ هد هخرب هوی ۍسیلاپ ېوش لکیل د اوخل نوراش رومیت رټکاډ وا زنیکټاو ویرډنا د زیډنل ۍسیلاپ د.يشو ثحب ېدناب ایتړا يرالګت عماج د ځنم رت وکنوړوج تسایس ینرهب د اپورا د وا https://afghanistan.fes.de/publications.ئړک هسال رت هتپ یدنال هپ یش ېالوک بلطم ړپشب زیډنل ۍسیلاپ ید د.يوک ثحب هړا هپ ونوګنن وناکیرش يدیلک د رهب وا هنند یک ناتسناغفا هپ وا وټګ وکیژیتارتس .۲۰۱۸ تسګا ،ټسنب ټربیا شېرډیرف ،»يرولدیل وا لیلحت ،هنړېڅ:لدېلماش ناتسناغفا د ېک هحرط هپ ېرال ېوی وا دنبرمک وی د« ،۲۰۲۰ ، هدازیلع هللا مسب وا ۍفاص میرم ۲ .۲۰۲۰ ،۹ تسګا د ،يسیلاپ نراف ،»ربخ دب هراپل ځیدیول د نوړت ناریا د هرس نیچ هل« ۲۰۲۰ ، سانش نادزی ایرکز وا حلاص ملاع ۳ ؟هراپل ولیاپ يتینما وا ولیه وړول وزیی همیس د نیچ د:هتسورو لاک.ز 2021 رت ناتسناغفا.2

هګوت هزـیلوټ هپ ېـچ ، یوـش لیپ ېرال هـل ونوتـښون وـغه د وا ېو ېږـل ېرـېډ مـه هـڅ هپ نیچ ېـچ ،يږېرپخ هـنوروپار ېـساد ېـسیهار لاک.ز ۲۰۱۳ هـل.يد هـن يوـش يلپ هډا يځوپ يراـس ېب هوـی ېک ونورغ هـمرېڅ هت ناتـسناغفا وا ناتـسکجات ېک ځـیدیول لـپخ يعافد وا هنالعفنم لوډ ړپـشب هپ وخ ،يد ېراـس ېب هنوتـښځوخ لوډ هغد. ۷ هد ېړـک هړوـج .هنلترپ هـپ هت لماعت ویډنواګ وروـن د ناتـسناغفا د هـګوت ېړګناځ هـپ ،يرـل تـیهام هنارهام هـپ ېچ ،ید اد تـیعضو زیلوټ نـیچ د واړـت هـپ رـیهب ناور ېلوـس د ناتـسناغفا د وخ.يوک ړـتالم هخڅ وـڅه ېدنال ۍرشم رت وـتالایا هدـحتم د ېـک هـخرب ېد هـپ لوډ ورون وا وـنوداوېه يياپورا رېمـش وـی د لوډ هراکـښ هپ ،مـس هرس ۍـسیلاپ هـل ناتـسکاپ د وی د نابلاط وـڅرت ،یوـش یاځوی ید هن هرس ېیعاد هـل ونونامزاـس وا وـنوداوېه وـلاویړن هخرب ېد هـپ ېچ هیاځ هغه رـت نیچ.يلوار ېدـنال راـشف رت ېک هخرب هـپ دـنبروا يروـف بوتیړمول هـت ګتاـش»هنالووـسم« وا»مظنم« ،يړـک حرطم لیاـسم وا ځـیرد لـپخ ېـک نیچ.ید یړـکرو یرادبرخ وټان وا وـتالایا هدحتم واړـت هـپ ګتاـش ۍـنړیب د وا يوـکرو تایز ېـچ ،واړـت هـپ ېرلانړک د وـتالایا هدـحتم د ېـک وبرخ هـپ ېلوـس د ،هـګنرادمه ېک ناتـسناغفا هپ نا نیچ ،لاهمـسوا. ید نمـښیدنا ،يرل هن هنوخړا يمـسر زیی همیـس .يرلو دـیل تبثم يياـښ ،واړت هـپ يلاوتـش د ونوکاوځ دـض مزـیرورت د وـتالایا هدـحتم د ونابلاط د ،رـېڅ هپ ونوتردق وزـیی همیـس ورون د ،ېړک هـڅه داوېه هغد ېـچ ،يږـېک لـیو هغد هـل ېدناړو هـنولک نـیچ.يرـلو ېـنتک ېـندیل ېـتایز هرس وړـغ هـل ترفد يسایـس د ،تالایا هدـحتم ېچ ،ېـسیهار تخ و هـغه هل وـخ ،يو ېړـک ېـګنیټ ېـکیړا هرس ېـلډ هنوځیرد وا ېنښېدنا يتینما ګنیکپ د واړت هپ ېلوس د ناتسناغفا د لدوـښېک یکټ یاپ د هت روضح ځـیدیول د ېک ناتـسناغفا هـپ ېـک لاک.ز ۲۰۲۱ هـپ هـک هپ ونوـښاوګ يتینما هدـنږېز هخڅ ناتـسناغفا هل هدـیرب هرېډ رـت ،هرلانړک نـیچ د وـن ،يش تیبثت ،هرس وـلوین ېک ماـپ هپ ۴ بوـتیرالدنوت يـبهذم وا مزیرورت يللملا نـیب هـکل واړـت لماش هپ داوېه هـغد د ېـکاوګ ېـچ ،هد اد ،هرـېو هدـنمفده وـلوټ رـت ګـنیکیپ د.يږـېک ېړګناځ هـپ ؛يش هـتځنمار یـمارآ ان وا ۍـتابث ېـب هـب ېـک ګنایکنیـس تـلایا ځـیدیول بیقعت تیلاعف وا يلاوتـش ونایداهجمـکوت روغیا د نـیچ ېـچ ،يوـک هندوـښ ېد د اد هـګوت . ۵ هد هلډ ۍـنچوک هوی ویلایګنج وـینرهب د بوـت هبروک هپ وـنابلاط د ېچ ،يرـل اـیتلاوېل هـت د يش یـلوک همیـس هـتابثاب وا هـلیاح هوـی هراـپل ګـنیکیپ د ،ېـک تـلاح لاـیډیا هـپ ،یلوک يش هن) ETIM( تـښځوخ کاوـلپخ ناتـسکرت ځیتخ د ېچ ،يش لـمال اـیتنمډاډ ېدـناړو رـپ خـم« د هـخڅ ېرواـخ هـل وـنوداوېه وروـن ایـسآ يزـکرم د وا ناتـسناغفا د هټګ ،هراپل ذوـفن وا ونوتیلاعف وکنوتـښوغ نوتلیب د ېـک ګنایکنیـس هپ ،هګوت هـپ»تـیعقوم ویرانـس هړوان ولوټ رت د ګتاـش ينړیب ولاوځیدیول د وا ېـتام د وبرخ ېلوـس د. ۶ يلخاو يش یلوک ېـچ ،هد هړګج ۍـنروک ېـسپرو وا طوقـس تلود د ېک ناتـسناغفا هـپ ،هـلیاپ د نیچ د وا يړـک لدب یاځنټپ رـپ ونونامزاـس يتـسیرورت ولاویړن د ایب لځ وـی ناتـسناغفا ۍنوناق ېب وا ۍـتابث ېب د ېـک ولوپ هپ ونوداوېه وـیډنواګ د نوډـګ هـپ ېمیـس ېـځیدیول وناګویرانـس وـلاهمدږوا يلماتحا هـغد د ګـنیکیپ ېـچ ،یـښېرب ېـساد.يش لـمال هک – هرس وتـسرم يـتینما هپ ېـک لیپ هـپ هرس لـباک هـل ،هـحرط هـغد.هد ېړـک هـنیودناړو )۲۰۱۶ ، روکش هللادبع:هنیچرس(.یوش ړول اروخ ېک ونولک ورېت هپ هګوت هپ ېخرب CPEC د تراجت دحرس د هتلد.هد هلوپ ځنمرت ناتسکاپ وا نیچ د ،ساپ بارجنخ )Climbing on China’s Priority List: Views on Afghanistan from Beijing- Afghanistan Analysts Network- English(afghanistan-analysts.org:ئروګو هنړېڅ AAN د هړا هپ ۍسیلاپ نیچ د واړت هپ ناتسناغفا د ۴ .ز ۲۰۱۸ ،۸ يروربف ،زوین NBC”, ،»يوځرګ فده نابلاط ېچ هګنرڅ هکل ،يوځرګ فده يلایګنج روغیا تالایا هدحتم« ،نوارب ينوت وا نتورب یلنیرب فیا ،ئروګو هګوت هپ ېګلېب د ۵ .هلاقم CICIR:ئروګو هګنرادمه ،۲۰۱۸ ،۲۸ يروربف د ،ټسنب يګنراک د هراپل ېلوس د»ېک بطق لامش ېيسور د وا ځیتخ ېرېل ،ایسا يزکرم هپ نیچ وا هیسور:يلایس وا يراکمه« ،)۲۰۱۸( ،یالوکین وا یکسنورتس لواپ ۶ .ز ۲۰۱۹ ،۱۸ يروربف د ،تسپ نټګنشاو ،»هنوکاوځ ينیچ ،یکنودېلخاد یون مارا وی ،ېک ونورغ ویوش عنم هپ ایسا يزکرم د« ،یش يریګ:ئروګو ۷ ؟هراپل ولیاپ يتینما وا ولیه وړول وزیی همیس د نیچ د:هتسورو لاک.ز 2021 رت ناتسناغفا.3

وـکوت رېمـش وـی د وا يلوار یـلاومک ړو ماـپ د ېـک تـخو وا تـښګل يتروپـسنارت هـپ د ،ېکخم ېد رـت ګـنیکيپ.يوـګننو اـیتړول يـيایفارغج ېیـسور د ېـک دږـېلار دږـېل هـپ ،ناتـسناغفا.هو ېړک هړوـج هرال ۍـلټپ ېنپـسو د ناتـسنمکرت – ناتـسناغفا – ناتـسکجات مه هنوریـسم زیرګادوـس رون وڅ ،هګوت هپ ېرال ۍـنکمځ د هـت ناتـسکبزا وا ناتـسریغرق ،هرس ړتالم يکیتـسژول وا وژورپ يـيانبریز وترس د نیچ ،يږېک هلیه.يش یـلوک وـتمچ رت نیچ د ،ېـک تروص هپ وـلتو د وـټان د.يړـکرو ماود هـت وتـسرم وـلپخ هرس ناتـسناغفا هډنو هدـنراک هب کناب ېـنوګناپ د وواـنبریز د ایـسآ د هکل ېـسسوم يلاـم ېدـنال ۍرشم د هدـیرب هرـېډ رـت یـلاومک ړـتالم يلاـم د وـسسوم ړو ړـتالم د ځـیدیول د هـکځ – يرـلو هپ يياـښ هدیرب هرـېډ رت لوډ هـغد.يورـبارب هـنیمز وا اـضف اـیتخارپ د ذوـفن د هراـپل نـیچ د انـښېرب د ایـسآ يلیوـس د هکل هرس وـنومارګورپ هـپ ېـنلوټ يـياپورا د ېـک ایـسآ يزـکرم ينوـیلیم ۷۰ کـناب ېـنوګناپ د اـپورا د) ۱۰۰۰ اـساک( هرس ېژورـپ دږـېل وا ۍرګادوـس د انـښېرب د ځنمرت ناتـسکاپ وا ناتـسناغفا ،ناتـسکجات ،ناتـسریغرق د ېچ ،هتـسرم وروـی . ۱۳ يش ړپـشب ،يوک ېنوـش ېراـچ دږېل ولوټرت هـغه هـل وا ،يرـل اـیتلاوېل هـت ناتـسناغفا هـتابثاب وـی هړاود نـیچ وا هـنلوټ يـياپورا مزیرورت لاوـیړن د وا يوـلدب رـګډ رـپ ېړـګج ۍـنروک د ناتـسناغفا ېـچ ویرانـس هړواـن هپ تلود ينـسوا وـتالایا هدـحتم د ،هـنلوټ يـياپورا.يوـک هډډ ،يږـېلدب یاـځ نـټپ رـپ رت ېچ ،يړاوـغو ېرت وا يرـلو سناچ تاـیز ودېک ېدژـن د هـت نـیچ يش یادـېک هـلترپ د ېک رـیهب هپ ېلوـس د ېـچ ،يړکو هدافتـسا هـخڅ ېزـېغا ېـلپخ هـل ناتـسکاپ رـپ وـڅ هرس ونابلاط هـل نیچ.يلوار ېدـنال راـشف لپخ رـت نابلاط هـخوم هـپ ایتلېکـښ ېزیټـسنب ېـسیهار وـنولک وـڅ هـل ېـی ېـکیړا هـغد ېـلپخ وا يرـل ېـکیړا ېـکیتامولپید هراکـښ د وټګ د ناتـسکاپ د ېـک همیـس هپ هراـچ هغد ېچ ،يراکـښ ېـساد وـخ ،ېلتاـس ېـګنیټ د ېچ اد.هد ېوـش هرسرـت ېروـشم وا لاس هپ هرس دابا ملاسا هل هـخوم هـپ بوـتیدنوخ ېدنال راـشف لپخ رـت ناتـسکاپ ېرال هل نیچ د هـنلوټ يـياپورا هـلترپ هـپ وـتالایا هدـحتم نیچ وا اپورا د وـخ ،هنک وا يو هنمخرب هـخڅ بوتیلایرب تایز هـل هب هراـچ هـغد ،يلوار کیلـسال ېک ربمـسد هـپ لاک.ز ۲۰۲۰ د ېـچ هـګنرڅ هـکل ،ېـبرجت ۍتـسورو ځـنمرت .يوک وـتمچ تصرف وـی هراـپل ېراـچ ېد د ،ېلدوـښو ېـلماعم ېزیرګادوـس ېوـش هن هنمخرب هـخڅ مزـیناکیم زیی همیـس دحاو وـی هـل ،هـسورپ هـناور ېلوـس د ناتـسناغفا د ېمیـس د ،هرس ودېلیپ هپ ېـسورپ هغد د ېـک یاـپ هـپ لاک.ز ۲۰۱۸ د تالاـیا هدـحتم هد ،ناتـسکاپ ،ناتـسناغفا د.لړک هت ګنڅ نیچ وا ېیـسور ،دنه ،نارـیا هکل هـنوداوېه مـهم ،هګوت هپ موروـفټلپ وی د ،هـلډ ۍږغمه ېزـیخړا رولڅ د ځـنمرت وـتالایا هدـحتم وا نـیچ ېچ ځنمرت وـتالایا هدـحتم وا وـنوتردق وـینتروپ د.يد يلغار ېـتاپ ېـک وـخرب ورـېډ هـپ ماپ هپ ودـېک لح هن د هت ولیاـسم ړل وـی د ،يد خـم هرس وـنونیروان وـلېبالېب هـل لاهمـسوا هډنو هزیټـسنب ېک هـخرب ېد هـپ وا يش هـخمدار يش یـلوک نـیچ وا هـنلوټ يـياپورا ،هرس ناتـسکاپ هل ېچ هګوت ېړـګناځ هپ ؛يړـک هکډ هـشت ګولاید زـیی همیـس د وـڅرت ،يلخاو وـیراکمه د یاهګناـش د هـګنرادمه وا ېـکیړا ېدژـن ېرـېډ ګـنیکیپ د هرس نارـیا وا وځنپ ایـسآ يزـکرم د وا ېیـسور هـل نا يش یـلوک ،مرـها راـشف د نـیچ د ېـک نامزاـس د ناتـسناغفا د ،هرس هرس ېد هـل.يو روـټګ رـېډ ،هراـپل لـماعت مـهم د هرس وـنوتیروهمج هرس ونوبوتیړمول هـل ېنلوټ هـغد د ،يږغمه وا اـیتلم ېنلوټ يـياپورا د ېـسورپ هـل ېلوـس ېکډ ېنوګنن هـل واړت هـپ ونوتـښزرا يلوتموکح د وا وـنوقح يرشب د هـګوت ېړـګناځ هـپ .يرل ایتړا هـت ۍـسامولپید ېزیتـښون لوډ ړپـشب هپ هـڅه هـغد.يد هناـښور ال وا ېتـسېنارپ ېـکیړا هـغد ،يړک لېکـښار ېـک ورـتا وبرخ ېلوـس د ناـبلاط د نیچ د هـګوت هـکانزېغا هـپ ځـیرد ګـنیکیپ د واړـت هـپ رـیهب ناور د ېلوـس د.يد ېوـش / وتالایا هدحتم د لاک.ز ۲۰۱۴ رـپ ېـچ ،ید ېکنووـسکعنم ېنوزرا ېکيژیتاترس ېـغه ېچ ،هواک تواـضق ېی ېـچ هلک ،هو ېړـک هرسرت ېـی لاهم رـپ ګتاـش د وـنوکاوځ وـټان . ۸ يش هتځنمار يـمظن ېـب يسایـس هتایز ای وا يړـکو ګـتخمرپ ناـبلاط يياـښ وا ېلاهمدږوا وا لاـصتا زـیی همیـس ،ۍرګادوـس رپ ،تیعقوم نـیچ د ېـک ناتـسناغفا هـپ د هراپل وـلتو د هخڅ ېمیـس هل نا وـښېپ وینـسوا وا راګنیټ هـپ هـت ېـنوګناپ دـض مزـیرورت هل ،ېد رـپ هرېبرس.یـلدنوم ید هـن نولدب ړو ماـپ د موـک ،هرس ماـپ هـپ هـت وـڅه اکـیرما ېجنال لوډ څـیه د وکیړا هپ نیچ وا وـتالایا هدحتم د هـب لـماعت نـیچ د هرس ناتـسناغفا ېک لاـح ېـساد هپ.يش ېـنمجنال ال ېـکیړا هـغد هـک نا ،يش هـنار ېدـنال ېزـېغا رـت نـیچ وـنوداوېه وړاود ،ید یوـش نمزنوتـس تـیفرظ ۍراکـمه د ځـنمرت وړاود د ېـچ وـکنودېک ثـحب ېـک وـخرب وـلوټ هـپ ایـسا د وا ۍلایـس هـپ وـتالایا هدـحتم اکـیرما د وا . ۹ هد ېړـک هډډ ،هخڅ وـلړوار هل ېړخـش د ناتـسناغفا د ،واړـت هـپ وـتاعوضوم هڅ هغه هـګوت ېړـګناځ هـپ ،یوـش فـیرعت وـمت وا مـغز هـپ ،لـماعت یتـسورو نـیچ د هلیه یود ؛ید یوـش فـیرعت اوـخ هـل وـنارشم يسایـس رېمـش وـی د ناتـسناغفا د ېـچ عوـنت ېـک اـیتلړت هـپ لـباک د هرسړـتالم ينرـهب هـپ ،يش یاړـک و هـب نـیچ ېـچ ،يرـل د لاهمـسوا وخ.يرـلو هزـېغا هـتبثم ناتـسکاپ رـپ يش یـلوک نـیچ نا وا يړـک هـتځنمار نیچ ېچ ،يـښېرب ېـساد وا هد ودـېخارپ هـپ خـم ۍړـل ۍـسیلاپ ېـکیتامولپید د نـیچ هپ نیچ.یړـک تچوا هـنوماګ عـطاق روـن ېک هخرب ېد هـپ ېـک يـکنولتار ېدږـن هـپ هـب ورګلم د ېـک ناتـسناغفا هپ ېک اروـش هپ تینما د ونوتلم ورـګلم د ېک وـنولک وـڅ ورـېت . ۱۰ هد ېړـک هبول هکیتامولپید هنمزنوتـس ،واړـت هـپ دـیدمت د تـیرومام يـنلک د وـنوتلم رېډ – يو ېـچ ېخم هل شـیولاهم رـه د – تـخوج هرس ګتاـش هـل وـنوځوپ د اکـیرما د ړو ماـپ د مه ېـک هـچک هـپ ړـتالم يلاـم د وا هـجیدوب هـپ ځـیدیول د ېـچ ،يږـېک لکـټا هتروپ هـل ېکیړا ېلپخ هرس نـیچ هل ېـچ ،يش ړا لـباک هـب هـګوت ېد هـپ ،يشار یـلاومک د وا يلاوـېدږن نارـیا وا نـیچ د هـګوت ېړـګناځ هـپ ،يړـېڅو ېروـپ هتکـښ رـت هـخڅ ېچ ،يو يکنودوـښ ېد د يياـښ ېکیړا هـغد.هرس ماـپ هپ هـت وـکیړا نـیچ وا ناتـسکاپ همیـس وموک هل هب ېک تروـص هپ الخ يتینما اـی يداصتقا ،يسایـس د ېـک يـکنولتار هـپ نیچ د ېک رـب وا رل هپ ۍړـن د ېچ هلک.يړـکو ړتالم هـخڅ وـنوتیعقوم وا وړاـغبول وزـیی هندوـښ ېد د ،هرلانړک»ېنهوـسال هـن« د داوـېه هـغد د يږـېک ېبرخ هړا هـپ ېـنوګناپ د ورون وا ناتـسکاپ هـل ،هدیرب هرـېډ رت ایتلېکـښ داوېه داـی د ېک ناتـسناغفا هـپ ېـچ ،يوـک . ۱۱ يرل هـیکت ېنیخم رـپ ړتالم يـخیرات د هـخڅ وـناکیرش وزـیی همیـس راک هرس لب وی هل واړت هپ ودېک ېږغمه د وټګ د هړا هـپ اـیتخمرپ د وـکیړا وا ۍرګادوـس ېزـیی همیـس د هړاود نـیچ وا هـنلوټ يـياپورا ېرال ېوی وا دـنبرمک وی د ،هـلاهم اد رـت ناتـسناغفا مه هڅ هـک.يرـل ېزـیګنا يداـصتقا هرېډ رـت ،وکاوراچ يـنیچ وـخ ،لماـش ید هـن ېک تـسیل هـپ وـکنووک نوډـګ د ېـحرط هحرط هغد هـپ ،ېرال هل اـیتخارپ د)زـیلهد(روډیرک يداـصتقا ناتـسکاپ وا نـیچ د هدـیرب . ۱۲ هد ېړـک هراـشا هت ودېلماـش ناتـسناغفا د ېـک اد ،يش لماـش ناتـسناغفا ېک هحرط هپ ېرال ېوـی وا دنبرمک وـی د هـک ،يراکـښ ېـساد ېړګناځ هـپ هنوصخاـش يسایـس ناتـسناغفا د ېچ ،يو نـکمم ېک تروـص هغه هـپ هـب هت ذوـفن يوـن ناتـسکاپ د ېـک لـباک هـپ وا ودـېک هـسالرت د کـیل هړـکوه ېلوـس د هـګوت ،يولـښنو هرس اپورا هل نیچ يش یلوک ریـسم ېرال ېوی وا دنبرمک وـی د.يرـلو اـیتلاوېل .۲۰۲۰ ،۸ لیرپا د ،هڼاپبېو کار د نا راو ،»هنوزرا هکیژیتارتس نیچ د هړا هپ ناتسناغفا د« ،نس نای ،ئروګو. ۸ .ز ۲۰۲۰ ، ربمسد ،هزېغا نیچ د ېک کیمانیډ هپ وړخش د ېک ایسا يلیوس هپ« ،هلډ هزینړېڅ وتالایا هدحتم د هراپل ایسا يلیوس وا نیچ د ۹ ونوتلم ورګلم د« ،سالوکین لشیم ،ئروګو.يوراکو هبژ هحیرص ېک هخرب هپ دیدمت د تیرومام د ونوتلم ورګلم د ېک ناتسناغفا هپ واړت هپ دییات د ېحرط د ېرال ېوی وا دنبرمک وی د ېچ ،ېړک هڅه ېک اروش تینما هپ يوالپ نیچ د ېک ونولک وڅ ورېت هپ ۱۰ .ز ۲۰۱۹ ،۱۷ ربمتپس د ،زرتیور ،»يږېک یسالرب وټیو رپ نیچ د رس رپ دیدمت د تیرومام د ونوتلم ورګلم د واړت هپ ناتسناغفا د اروش تینما د .ز ۲۰۱۹ ،۲۷ تسګا د ،زکرم نوسیمتسا د ،»يوک هیجوت تسایس ېنهوسال هن ېلپخ د هګنرڅ نیچ:لولح وړخش د هرس وړګناځ ينیچ هپ« ،یل نوسیج ۱۱ .۲۰۱۸ تسګا ،ټسنب ټربیا شېرډیرف ،»يرولدیل وا لیلحت ،هنړېڅ:لدېلماش ناتسناغفا د ېک هحرط هپ ېرال ېوی وا دنبرمک وی د« ،۲۰۲۰ ، هدازیلع هللا مسب وا ۍفاص میرم ۱۲ ،۲۰۱۸ ،۱۹ ربمتپس د ،»رصانع يکنوړوج يژیتارتس د ېیداحتا يياپورا د ،لاصتا ایسا وا اپورا د« ،هکیړا هډګ ،نویسېمک اپورا د ۱۳ ؟هراپل ولیاپ يتینما وا ولیه وړول وزیی همیس د نیچ د:هتسورو لاک.ز 2021 رت ناتسناغفا.4

هنوزیدناړو هډنو هدـنراک ېک هخرب ېد هـپ ،هتـسرم هپ وـکیړا وتبثم د هرس يروـل يناتـسکاپ هـل هګنرادمه وا هرس ېنتـسیخا ېـټګ هـپ هـخڅ کاوـځ لـپخ هـل دـیاب نـیچ وا هـنلوټ يـياپورا ƒ مه هڅ هـک ؛يړک نمژ هـت ولوټیټار ېـچک يلاوخیرتوات د ناـبلاط ،هـترپ ډنځ هـل وا يلوار ېدـنال ېزېغا ېـلپخ رـت هرلانړک وـنابلاط د واړـت هـپ رـیهب د ېلوـس د وـڅرت ،يوـبولو .يړتو هـنویاځنټپ ونابلاط د ېـک هرواـخ هلپخ هـپ ېچ ،يړک ړا هـت ېد داـبا ملاسا دـیاب یود ېد رـپ هرـېبرس.يو هـن ېد دـنبروا ړپـشب وـی مه هڅ هـک ،يرلو نوډـګ ېکپ ناریا ،دـنه هکل هـن وداوېه مـهم ېمیـس د ېچ ،يړک هـتځنم ار مزـیناکیم زـیی همیـس زـیخړاره يمـسر وـی دـیاب هړاود نـیچ وا هـنلوټ يـياپورا ƒ ویراکمه يـتینما وا يداـصتقا د ېک تروـص هپ ایتړا د وا رـیهب رـپ تابث وا ېلوـس د ،يش یلوک عماجا هزیی همیـس هغد.يرـل ېـجنال هرس نـیچ هـل ېـک ویتـسور ېد هـپ دـنه .يړکو زـکرمت ایتړا رـپ دږـېل د ولونتـس هترېب ولاوډک ناغفا د ،ېراـچ ۍراوا د وتافالتخا يدـحرس د هګوت ېړګناځ هـپ وا وتافالتخا وـلاهمدږوا د ځنمرت ناتـسکاپ وا ناتـسناغفا د دـیاب نـیچ وا هـنلوټ يـياپورا ƒ .يړک لیهـست ېڅه ېنوړوج رواب د ځـنمرت وـنوداوېه وړاود د ،تـیریدم وا اه وخوم يداـصتقا وا دـض مزیرورت د ېـک ناتـسناغفا هپ وڅرت ،يلخاو هـټګ هخڅ وکبـش وکیتامولپید ودوـجوم ولپخ د هرس وـکنوړوج سيیلاپ يـنیچ هـل دـیاب هـنلوټ يـياپورا ƒ .يشو ړتالم هـخڅ ېرالنړک هـل تابث يتاـپلت وا اـیتخمرپ د اوـخ ترس ځنمرت ونوځیرد د وروـل وړاود د واړـت هـپ ونوقح يرشب د ،ایتخارپ وا هـڅه زار رـه وـیږمغمه د ځـنمرت نـیچ وا ېـنلوټ يـياپورا د واړـت هـپ اـیتخمرپ د ېـک ناتـسناغفا هـپ ƒ .یلدېځرګ ید هـن ډـنخ خم رپ اـیتروژ د وـیراکمه د وروـل وړاود د ېـک ومیـس ورون هـپ ،هراـچ هـغد ،ېـک لاـح ېدـمه هـپ.ید فلاتخا ټسنب تربیا شیردیرف د ېک ناتسناغفا هپ ۲۰۲۱© پاچ www.afghanistan.fes.de:هڼاپ بېو د ،هــترپ ېزاــجا ۍــنیکخم ېــلکیل هــل ټــسنب ترــیا شــیردیرف د هزیرګادوـس هـخڅ وـنورپخ زار رـه اوـخ هـل ټـسنب ترـیا شـیردیرف .يرـل هـن زاوـج هنتـسیخا هـټګ ترــیا شــیردیرف د ،ېــیرظن يوــش ېدــناړو ېــک هــنورپخ هــغد هــپ .يد هــن يکنووــسکعنم وروــلدیل د ټــسنب هړا هپ ونالاوکیل د اوخپ ېد رـت وا ید روـسیفورپ لایتـسرم ۍـسیلاپ هـماع د ېـک نوـتنهوپ يـياکیرما هـپ ناتـسناغفا د ناراـش روـمېت رـټکاد .و یکنونـش یړوـپ ړوـل ېـلډ ېـلاویړن چـېکړک د هراـپل ناتـسناغفا د هــپ وړخــش د وا ید یکنونــش وا یــکنوړېڅ ۍدــنم هــلیه د هراــپل ېلوــس وا ېړخــش ناتــسناغفا د زــنېکټاو وــیرډنا اکـیرما د ،ېـنلوټ يرـب ،وـنوتلم ورـګلم د ېـک ناتـسناغفا هـپ ېـی اوـخپ ېد رـت.يرـل ایتلېکـښ هروژ ېـک يوـینخم .يد ېړـک هرسرـت ېدـند هـګوت هـپ يـکنوړېڅ کاوـلپخ وا تـموکح وـنوتلایا ودـحتم :هړا هپ ونوروځنا د ۍتښپ د هـل( هـللادبع هـللادبع سـیئر هـییارجا ناتـسناغفا د وا)مـیېرد هـن يـښ هـل( گـنیپ نـیج یـش سـیئر روـهمج نـیچ د .لاک.2016 ېـم 17 ، ېـک لاـح هـپ نوډـګ د ېـک هتـسان هـپ وـکلخ د نـیچ د ېـک ګـنیجیب هـپ)مروـلڅ هـن ڼـیک / لیعامسا دمحم/ زرټیور:روځنا ؟هراپل ولیاپ يتینما وا ولیه وړول وزیی همیس د نیچ د:هتسورو لاک.ز 2021 رت ناتسناغفا.5