یسیلاپ هصالخ ناتسکبزا هناگود یژیتارتسا:لاصتا و تابث ناتسناغفا لابق رد ناراش رومیت ،زنیکتاو ویردنا

هدـحتم تالاـیا یـماظن یاـه ورـین جورـخ هـمادا هـب هـجوت اـب نآ زا دـعب و م 2021 لاـس رد ار ناتـسناغفا اـب ناتـسکبزا لـماعت یـسیلاپ هـصالخ نـیا جورـخ یـنامز بوـچراچ و تـیصوصخ نوـماریپ نوزـفازور ماـهبا هـنوگچ هـک دـنک یـم یـسررب هـصالخ نـیا.درـیگیم یـسررب هـب ناتـسناغفا زا ار ناتـسناغفا اـب ناتـسکبزا هدـنیآ لـماعت یـسیلاپ هـصالخ نـیا.دزاـس یـم رـثأتم ار ناتـسکبزا یـلخاد و یوـقطنم تـینما یـئاکیرما یاـه ورـین هدرـسگ لـماعت یارـب اـه تـصرف و هدوـمن یراکـمه ناتـسناغفا اـب دـنناوتیم هـنایم یایـسآ و اـپورا هـیداحتا هـک یدـیلک تاحاـس تـشادرظنرد اـب .دـهدیم رارـق یـبایزرا دروـم ،دـنیامن تـفایرد ار حـلص یراـج هـسورپ زا رـتارف شـیپ یـسیلاپ نـیا.تـسا هتـشاد شـقن ناتـسناغفا اـب رـکیدزن طـباور نـیمأت و روـشک هـمانرب و اـه ءاـنبریز رد هـک هدـیدرگ لـباک اـب رـت لاـعف طـباور داـجیا هـب رـجنم لاـعف یوـقطنم و یـناهج نـیلاعف اـب هارـمه دنکـشات.دراد هـشیر یـلاصتا یاـه هژورـپ و اـه ناتــسناغفا حــلص هــسورپ رد ،دــنراد شاــت ناتــسناغفا یزاــس تاــبث اــب یارــب هــک .تـسا هتـشاد هدنزاـس شـقن اـب ،هدوـمن زاـغآ هـعزانم فرـط ود رـه اـب یـکیدزن یارـب ار دوـخ یعاـسم ناتـسکبزا یـم ناـبلاط اـب رـکیدزن طـباور داـجیا لاـح رد و هدوـمن مـیاق هـنامیمص طـباور لـباک هدوـبن تالکـشم زا یراـع و هدوـب زاـس لکـشم یدـح اـت طـباور نـیا ًاـضعب .دـشاب رد ناـبلاط یـسایس رـفد تأـیه زا لابقتـسا هـب لـمعلا سـکع رد ،هـچنانچ.تـسا هدــنیآ رد اــه توــعد هــنوگنیا هــک داد رادــشوه لــباک ،م 2019 لاــس تــسگآ هاــم . 2 تخاـس دـهاوخ لـتخم ار حـلص یاـه شاـت ،2020 ربمتپـس هاـم رد هـحود رد ناتـسناغفا حـلص تارـکاذم زاـغآ زا دـعب زور ود یاـه روـشک ریاـس و ناتـسکبزا هـب ناـبلاط یـسایس رـفد سـیئر ،ردارـب یـنغ اـم روـشک نآ یداـ صتقا عـ فانم و تـ ینما هار ارـ ف اـ ه دـ یدهت هـب هـطبار رد هـ نایم یایـ سآ ثداوــح هــب نآ رد و هدوــب لــصفم رایــسب ناــبلاط یاــه هدــعو 3 . داد ناــنیمطا اــه تنوــشخ و اــه یــنماان شرــسگ زا سرــت هــب ًامیقتــسم و هدــیدرگ هراــشا صخــشم دروـم رد اـه داهنـشیپ هـک هدوـمن هدـعو یـتح ردارـب اـم.دوـب زـکرمتم یزرـمارف یاـه دنکـشات لـباقم رد.درـگنیم ردـق هدـید هـب زـین ار دنقرمـس هـب اـه وـگتفگ لـحم لاـقتنا فدـه هـب شور کـی هـباثم هـب هـک ،ناـبلاط هـب کـیتامولپد تـیعورشم یاـطعا هـب یـم رارـق ثـحب دروـم ًاـیذ هـک یـلامتحا یاـه ویرانـس زا یـشان تارـطخ شـهاک .تـسا هداد هـمادا ،دوـش یـم هتـشادنپ دـنریگ ،»گرزــب یزاــب« و مــهدزن نرــق رد هیــسور طــسوت هــنایم یایــسآ رامعتــسا زا لــبق کــی هــباثم هــب ار هــنایم یایــسآ و ناتــسناغفا یداــتم نایلاــس یارــب اــه یــجراخ کـیتیلوپویج یاـه شـنت 1 . دنتـشادنپ یـم یـسایس و یـندم ،یـگنهرف دـحاو هزوـح مـیژر روـهظ ناـمز اـت ار یـخیرات طـباور نـیا سـیلگنا یروـطارپما و هیـسور ناـیم لـتخم 1980 هـهد رد هیـسور مـجاهت و 1970 یاـه لاـس رد ناتـسناغفا یتـسینومک یایـسآ یاـه روـشک مـهیپ یدازآ ،1989 لاـس رد یوروـش داـحتا طوقـس.تخاـس یدــنب میــسقت ار هــقطنم رــگید راــبکی ،ناتــسناغفا رد یــلخاد یاــه گــنج و هــنایم هـنایم یایـسآ یاـه روـشک هـک دـیدرگ لدـبم یـتینما دـیدهت کـی هـب ناتـسناغفا:دوـمن .دـندومن یـم تـظفاحم نآ لـباقم رد ار دوـخ دـیاب لدــبم هــب هــطبار رد یــنغ فرشا روــهمج ســیئر هاگدــید ،وــسنیدب م 2016 لاــس زا طــسوت هباــشم تاداهنــشیپ و هــقطنم»یــتیزنارت هارراــهچ« هــب ناتــسناغفا ندوــمن هـطبار رد دـحاو تاـیرظن یارـب هـک ،ناتـسکبزا روـهمج سـیئر ،فوـیایضریم تکوـش یارـب دـیدج تاـناکما ،دـیامن یـم یـهاوخداد یوـقطنم هاـفر و تاـبث ،تـینما هـب یاـضف نـیا ناـنچمه.تـسا هدروآ ناـیمب ارـنآ زا رـتارف و روـشک ود نـیا ناـیم لـباقت قـیمع یوـقطنم یداـصتقا ماـغدا لیهـست رـطاخب ار دـیدج یدورو هـطقن کـی لـباقت اکـیرما یدـنمقالع مـهم یاـه هناـشن هـک دـیامنیم شکـشیپ اـپورا هـیداحتا یارـب رـت .دنـشاب یـم ناتـسناغفا زا جورـخ یارـب :ناتسناغفا و ناتسکبزا حلص تارکاذم :بناوج مامت ندومن میهس نآ هدرــسگ تــفرشیپ رد نآ تاراکــتبا و ناتــسکبزا یرــهر ،وــسنیدب 2016 لاــس زا ،ناتـسناغفا یاـه هیاـسمه یارـب یـلامتحا یاـه یویرانـس یور ثـحب و نـیودت یارـب ترـیا شـیردیرف داـینب هنالقتـسم شاـت کـی»؟دـنا اـه مادـک ناتـسناغفا ترواـجم رد win-win یاـه ویرانـس هدـنیآ یاـه هـنیزگ:یژیتارـسا اـت ماـهبا زا« هژورـپ.1 یاـه ورـین جورـخ تارـیثأت یور ثـحب یارـب زـنیکتاو وـیردنا و ناراـش روـمیت طـسوت هـک تـسا یـلایرس زا یـشخب یـسیلاپ هـصالخ نـیا.دـشاب یـم یـئاپورا یـجراخ نازاـس یـسیلاپ ناـیم رد عـماج یژیتارـسا کـی هـب زاـین و ،اـه یـسیلاپ لـیدعت :دـشاب یـم یـسرتسد لـباق لـیذ سردآ زا یـسیلاپ یاـه هـصالخ نـیا لـمکم تـسرهف.تـسا هدـش هتـشون ،ناتـسناغفا جراـخ و لـخاد رد لـخدیذ عـجارم یارـب اـه شـلاچ و کیژیتارـسا عـفانم ،هدوـجوم زارـبا رد حـلص یراـج تارـکاذم و یـئاکیرما .http://www.afghanistan.fes.de/publications .2019 تسگآ 24 ، اپورا یدازآ ویدار ،»ناتسناغفا رد حلص داجیا تالکشم ناتسکبزا براجت« ،)2019( یزووا قلشق.2 .2020 ربمتپس 21 ، تامولپد ،»دنیب یم ار نشور هدنیآ کی ناتسکبزا ،یناغفالا نیب یاه وگتفگ زا رتارف« ،)2020( ،فومشاه هدیما.3 .ناتسناغفا لابق رد ناتسکبزا هناگود یژیتارتسا:لاصتا و تابث.2

ممتم عفانم:یراکمه یاضف رـگیدمه اـب تـباقر ضوـعب اـه روـشک نـیا ماـمت ،دراد دوـجو یـعقاو یاـضف ناتـسناغفا و ناتـسکبزا ،هدـحتم تالاـیا ،اـپورا هـیداحتا ناـیم یراکـمه و تکراـشم یارـب وـتان/هدحتم تالاـیا یاـه تـیلاعف یـلامتحا عـطق رـظتنم و هدوـب یوـقطنم تاـبث ظـفح یارـب دـیدج یاـه هـنیمز داـجیا شاـت رد بـناوج هـمه:دـنیامن یـم یراکـمه ماـغدا یارـب یـنغ روـهمج سـیئر یرـهر تـحت ناتـسناغفا تـلود ،م 2014 لاـس رد ناتـسناغفا رد هدـحتم تالاـیا یـماظن شـقن شـهاک زا دـعب.دنـشاب یـم ناتـسناغفا رد رد یـبای تـهج نـیا ،زورـما.تـسا هدوـمن داـجیا کـیدزن یراک طـباور ناتـسنمکرت و ناتـسکجات ،ناتـسکبزا یاـه روـشک اـب و هدوـمن شاـت یوـقطنم تراـجت و یداـصتقا قیوـشت هـنالاعف لکـشب زـین اـپورا هـیداحتا و هدـحتم تالاـیا فرـط زا تـسا هدـمآ ناـیمب لـباک یـسایس یاـقب زا ناـنیمطا لوـصح تـهج هـک یـجراخ طـباور یـبایزرا ناـیم ،یرـیذپ فاـطعنا یارـب تکراـشم هـک هـنایم یایـسآ و اـپورا هـیداحتا ناـیم 2019 لاـس کرـشم طـباور اـب لـباک یوـقطنم هدـننک قیوـشت شور ،اـپورا هـیداحتا یارـب.دوـش یـم .دـشاب یـم گـنهامه ،تـسا هدوـمن هدـعو ار لاـصتا و تداعـس Major international rail routes in Central Asia, 2019 Source: Martin Russell,“Connectivity in Central Asia, Reconnecting the Silk Road,” EPRS| European Parliamentary Research Service, April 2019, accessed September 12, 2019. یتینما یاه یراکمه تیوقت ،میــسقت لــباقریغ یوــقطنم تــینما دروــم رد فوــیایضریم روــهمج ســیئر هــیرظن 2018 لاـس رد دنکـشات و 2017 لاـس رد دنقرمـس یوـقطنم یـتینما یاـه سـنارفنک شاـت فاـخرب.دوـب ناتـسناغفا رـب زـکرمتم ًاـماک رـیخا سـنارفنک ؛درـک تـیاده ار هدــننک ســکعنم دنکــشات لــماعت ،ناتــسناغفا رــب ذوــفن لاــعا یارــب هیــسور یاــه ویرانـس نـیرتدب زا یرـیذپانزیرگ و ناتـسناغفا حـلص دـنور زا وکـسم هـنانیبدب یـبایزرا روــضح مدــع لــیلد هــب ناتــسکبزا ،تــقیقح رد.تــسین ناتــسناغفا تــلود طوقــس تـیمها زـیاح ،هـقطنم رد اهویرانـس نـیرتدب دروـم رد یـمومع تاـثحابم رد کـیدزن یـلامتحا یاـه هزـیگنا و اـیازم رـب ًارـحنم نآ کـیتاملپید ناـبز ،ضوـع رد.تـسا کـبزا نازاـس یـسیلاپ ،یـصوصخ تاـثحابم رد.تـسا زـکرمتم»حـلص ماهـس دوـس« رـشیب یـتینما یـمومع ناـیپ نامزاـس ندرـک هـنیداهن یارـب هیـسور یاـه راـشف زا کـی اـت تـسا هـنابلط هعـسوت فـقوم کـی رـشیب اـهنآ رـظن هـب هـک ،دـنا هدرـک داـقتنا جراـخ نارـگن هیـسور هـک دـنراد سارـه اـهنآ.مـسیرورت اـب هزراـبم یارـب رـثوم شور هـب طوـبرم یاـهدیدهت دروـم رد نـکمم و هدوـب نآ ذوـفن هـطیح زا هـنایم یایـسآ ندـش هـب ءاکـتا هـب هـنایم یایـسآ یاهروـشک زاـین اـت دـنیامن هـغلابم ناتـسناغفا یـتابث یـب .دـنهد شـیازفا ار هیـسور یـتینما یاـه کـمک هـنایم یایـسآ و ناتـسکبزا یارـب مـه زوـنه نویـسازیلاکیدار و یـبهذم یـیارگ طارـفا گـنج یـلامتحا جـیاتن زا هتـسناوتن روـشک نـیا یرـهر و دـنا یـمهم یاـه شـلاچ ،یــناقح هکبــش دــننام هدــننک تاــبث یــب یاــهورین.دــنک یــشوپ مــشچ ناتــسناغفا یداصتقا یاه یراکمه هعسوت ینیبــشیپ ناتــسناغفا رد ار یــسایس و یداــصتقا هدرــسگ یاــه تــصرف دنکــشات لـیدبت یارـب نآ هـنازاورپ دـنلب یاـیور اـب هـک حـلص نـیمأت زا دـعب ًاـتصاخ ،دـیامنیم .تـسا هدروـخ هرـگ نآ زا رـت ارـف و هـنایم یایـسآ رد مـکاح تردـق کـی هـب ندـش ناتـسکبزا یارـب هـک ،یـناغفالا نـیب یاـه وـگتفگ یـنابزیم داهنـشیپ زا تـقیقح نـیا تخانـش ندرـب دـنلب و یوـقطنم هدـنیآ تردـق کـی هـباثم هـب ار روـشک نآ زراـبت هـنیمز دعاـسم ناتـسناغفا تـسایس رـب یرازـگ رـیثأت و یـللملا نـیب حطـس رد نآ راـبتعا و هیاــسمه روــشک اــب یداــصتقا تردــق زا لــبق زا دنکــشات.تــسا ادــیوه ،دزاــسیم هـب ناتـسکبزا تارداـص یـعومجم شزرا ،م 2019 لاـس رد:تـسا رادروـخرب دوـخ یـلا غـلبم نـیا هـک دورـیم لاـتحا و تـشذگ رـلاد دراـیلیم کـی دـحرس زا ناتـسناغفا ،هدوـجوم طـباور دعاـسم هـنیمز هـب هـجوت اـب.دـبای شـیازفاربارب هـس اـت م 2024 لاـس اـپورا هـیداحتا ،هـنایم یایـسآ رد اـپورا هـیداحتا فادـها و ناتـسکبزا یاـه یراودـیما یاــه وــگتفگ و تاراکــتبا رد ار یوــقطنم فــلتخم تاــماعت یــتحار هــب دــناوتیم هــب ار لــباک و دنکــشات و هداد شــیازفا یــبونج یایــسآ- ناتــسناغفا- هــنایم یایــسآ .دـیامن کـمک لکـش نـیع ،دریذپ یـم ار هدحتم تالاـیا و اـپورا هـیداحتا اـب لـماعت و قیوـشت دنکـشات هـکیلاح رد یاـه تردـق و- دـهد یـم رارـق زـین نـیچ یوـقطنم عـفانم کـیرش ناوـنع هـب ار دوـخ ناتـسکبزا.دـنریذپب ارـنآ یفاـشکنا و یـسامولپید هـبناج دـنچ درـکیور نـیا دـیاب یـبرغ زـکرم کـی هـباثم هـب تـسا راودـیما ،نـهآ هار راک تـحت هژورـپ نـیدنچ نـشاد اـب ،یـلخاد تالوـصحم رـمک هـنامیپ هـب و یـئانیچ و یـسور یاـه الاک یارـب یـتراجت هــب ناــتریح یزرــم هــطقن زا نوــنکا ناتــسکبزا یــلم نــهآ هار.دــیامن مادــنا ضرــع فـیرشرازم یـتراجت زـکرم و مـهم رهـش اـب ار روـشک نـیا و هـتفر رـتارف ناتـسناغفا رد تارــه رهــش اــت نــهآ طــخ نــیا شرــسگ یارــب اــه هــمانرب.دــیامن یــم لــصو ار هــنایم یایــسآ هــک دــنراد دوــجو تــسا نارــیا اــب زرــم مــه هــک ناتــسناغفا برــغ – ناتـسکبزا نـهآ هار راـعا ،هواـعرب.دـیامن یـم لـصو سراـف جـیلخ رداـنب هـب یارـب زـین تـسا هداد یـلام یاـه کـمک هدـعو نآ رد ناتـسکبزا هـک نـیچ- ناتـسزقرق ،یــبونج یایــسآ هــب یــسرتسد رــب یراذــگریثأت یارــب ار یرــشیب تردــق ناتــسکبزا دعاـسم ار هـنیمز ناتـسکبزا هـبراکنیا ناـنچمه.دـیامنیم مـهارف هـنایم یایـسآ و نارـیا هـلمجنم ،یـللملا نـیب لـقن و لـمح یـلصا یاـه زـیلهد هـب یـسرتسد اـب اـت دزاـسیم ار ارــگ هــفرعت و تارداــص داــصتقا ،ناتــسکاپ رد رداوــگ و نارــیا رد راــهباچ رداــنب .دـیامن بـیقعت تروـص هـب ناتـسناغفا رد گـنج هـک دـیایم تـسدب یـتروص رد اـهنت دنکـشات هاگدـید زـیمآ حـلص قـفاوت یاـنعم هـب ،یزورـما طـیارش رد هـک- دـبای هـمتاخ زـیمآ تملاـسم هـک دـننک یـم کرد کـبزا نازاـس یـسیلاپ.دـشاب یـم ناـبلاط و لـباک نـیب رادـیاپ و تخاـس و هعـسوت رد ار اـهنآ کرـشم عـفانم دـناوت یـم زـیمآ حـلص ناتـسناغفا کـی یـلاصتا هدـمع یاـه هژورـپ ،نـهآ هار ،یژرـنا طوـطخ یروـشک نـیدنچ یاـه هژورـپ .دـنک نـیمأت اـه ءاـنبریز ریاـس و .ناتسناغفا لابق رد ناتسکبزا هناگود یژیتارتسا:لاصتا و تابث.3

قـیمع لـماعت یـتح و ،یداـتم یاـه لاـس یارـب ناتـسکبزا.دنزاـس یـم هـجاوم رـطخ هـب ار هـقطنم تـینما مـه زوـنه) IMU( ناتـسکبزا یماـسا شـبنج و شـعاد ، هدـعاقلا اـب یـلامتحا یتـشآ یـتح و لـماعت یارـب لـیامت زارـبا ًاـبق ناتـسکبزا تـلود.تـسا هـتفرگ شـیپ رد ار لاـعف تـسایس کـی یداـهج یاـه هورـگ لاـبق رد ،ناـبلاط اـب رـت دنکـشات درـکیور ساـسا شرـگن نـیمه.دـندرگزاب دوـخ یـلصا یاهروـشک هـب اـت دـنک یـم قیوـشت ار اـهنآ و هدوـمن ماـعا ار هیروـس و ناتـسناغفا رد شـعاد و IMU ناـیوجگنج ثـعاب دـهاوخیم هـکلب دـشاب ناـش عـماوج رد ناـبلاط قباـس ناـیوجگنج ددـجم ماـغدا دهاـش اـهنت هـن تـسا لـیام ناتـسکبزا:دـهدیم لیکـشت ار ناتـسناغفا حـلص دـنور هـب .دوـش ناتـسناغفا رد کبـس هحلـسا لورـنک و هدرـسگ یـئادز یـماظن و اـهزرم لورـنک رـب زـکرمت زا رـتارف دنکـشات درـکیور هـک تـسنیا هـجوت لـباق هـتکن.دـسرب هدهاـشم هـب هـنانیب شوـخ و ارـگ ماـغدا ، دـیدج یاـه تـسایس نـیا جـیاتن دـیاب هدرـسگ روـط هـب ار یژیتارـسا نـیا دـناوت یـم اـپورا هـیداحتا.دـنک یـم فـیرعت هیـسور یـتینما تراـظن تـحت ار هـنایم یایـسآ یاهروـشک ریاـس هـک تـسا مـسیرورت اـب هزراـبم زا سـپ نـکمم هـک تـسا یاهویرانـس نـیرتدب شرـیذپ هداـمآ دـح هـچ اـت ناتـسکبزا هـک تـسین صخـشم ،تـفای رـکذت ًاـبق هـکیروط.دـیامن تـیوقت هـقطنم رسارس رد یرـت هـک تـسا نـیا تـسا حـضاو هـچنآ.دـهد خر روـشک نـیرد ،ناتـسناغفا تـلود زا یـللملا نـیب تـیامح یـلامتحا شیاـسرف اـی وـتان و هدـحتم تالاـیا یـماظن ینیـشن بـقع .تـسا هدوـمن باـنتجا ،دـننک یـم ثـحب نآ دروـم رد هـنالاعف اهروـشک ریاـس هـک یاـه یـنارگن زا یرایـسب دروـم رد یـمومع یاـه ناـگ و سدـح زا دنکـشات تاداهنشیپ دوـخ کرـشم عـفانم ساـسا رـب دـنناوت یـم اـهنآ.دنـشاب هتـشاد یرـترثوم یراکـمه ناتـسناغفا رد رادـیاپ تاـبث تـیوقت یارـب دـنناوت یـم ناتـسکبزا و اـپورا هـیداحتاƒ یـسامولپید و ناتـسناغفا زا تـیامح رد نآ هدـننک نـییعت شـقن هـب هـجوت اـب.دـنیامن یـسررب ار تدـم زارد یاـه یـنارگن و اـهزاین ناتـسناغفا حـلص دـنور اـب لـماعت و .تـسا رادروـخرب یبـسانم تـیعقوم زا یـبونج یایـسآ و هـنایم یایـسآ تاراکـتبا و عـماجم ناـیم طـباور تـیوقت یارـب اـپورا هـیداحتا ،یوـقطنم یاـه یراکـمه« و یداـصتقا ماـغدا یارـب ار اـه روـشک دـیاب اـپورا هـیداحتا و هدـحتم تالاـیا ،دوـجوم لـبق زا یوـقطنم کـیتامولپد لیکـشت نـیدنچ زا هدافتـسا اـبƒ بـیغرت و قیوـشت یوـقطنم تـینما و فاـشکنا یارـب ،19- دـیووک یاـهدمایپ و یـمیلقا تارـییغت هـلمجنم ،هـنایم یایـسآ رـب راذـگریثأت تاـعوضوم رد»یوـقطنم نـیب یـفرعم کرـشم فادـها قـیقد یارـجا هـب قیوـشت یارـب ار کرـشم مزـیناکم کـی تـیاهن رد و هـتفر رـتارف وـگتفگ و ثـحب زا دـیاب کـیتامولپد تالیکـشت نـیا.دـنیامن و اـپورا هـیداحتا دـنلب حطـس رد یـتینما و یـسایس یاـه وـگتفگ رد هـک دـنا هدرـک توـعد ناتـسناغفا زا ًاـبق هـنایم یایـسآ یاهروـشک ،تـبثم ماگ کـی رد.دـیامن . 4 دـهد اـقترا راـیع ماـمت هدـننک تـکرش کـی هـب رـظان و ناـهم کـی زا ار دوـخ شـقن) HLPSD( هـنایم یایـسآ .دـنراد تـباقر رـگیدکی اـب ناراذـگ هـیامرس هـقالع بـسک یارـب یژرـنا و نـهآ طوـطخ ،یـتراجت یاهریـسم رس رـب هـنایم یایـسآ یاهروـشک ، رضاـح لاـح ردƒ دـیدج یاـه تـصرف»یوـقطنم نـیب لاـصتا« رـب راـشف اـب و هدوـب راوتـسا رـیخا تـبثم تالوـحت رـب دـیاب ناتـسناغفا و هـنایم یایـسآ دروـم رد اـپورا هـیداحتا یژیتارـسا .دوـش دـنم هرـهب تاراکـتبا نـیا زا و دوـش هدـیناجنگ تدـم زارد یزـیر هـمانرب نـیا رد ناتـسناغفا اـت تـسا مزال.دـهد ساکـعنا ار )2019 لاـس رد تـسراخب EU- CA لاـصتا سـنارفنک یرـیگیپ ناوـنع هـب( هدـنیآ لاـس رد لاـصتا دروـم رد یوـقطنم سـنارفنک کـی رـیودت یارـب دنکـشات هـمانربƒ ءاـنبریز دـننام ،یـفاضا لئاـسم هـک دـیامن ناـنیمطا لوـصح دـیاب اـپورا هـیداحتا.دـشاب یـم اـه یراکـمه دروـم رد تاـثحابم تـفرشیپ یارـب یـلاع تـصرف کـی رد ار)ناـنز رـب هژـیو زـکرمت اـب( هـنایم یایـسآ یـشزومآ تاـسسوم رد اـه ناـغفا شزوـمآ یارـب هـبناج هـس یاـه هژورـپ و اـه زرـم مجـسنم تـیریدم ،یـکیزیف یاـه .داد دـهاوخ دوـخ یراک یادـنجا رد هـنایم یایـسآ دروـم رد اـپورا هـیداحتا دـیدج یژیتارـسا اـب تـقباطم ناتسناغفا رد تربیا شیردیرف داینب ۲۰۲۱© پاچ www.afghanistan.fes.de: تیاس‌بیو ۀدافتــسا هــنوگ رــه ترــیا شــیردیرف داــینب یــبتک ۀزاــجا نودــب زاــجم ،ترــیا شــیردیرف داــینب هدــش رــتنم تاــیرشن زا یــتراجت .تــسین تاـیرظن ۀدـنهد باـتزاب ًاـموزل ،هـیرشن نـیا رد هدـش هـئارا تاـیرظن .دـشاب یـمن ترـیا شـیردیرف داـینب یداصتقا یاه یراکمه و اه تنوشخ اب هزرابم ،تینما:دنا هدوب زکرمتم اه یراکمه یارب یدیلک هحاس هس یالاب یوقطنم تالیکشت نیا-4 ناگدنسیون هٔ رابرد یرــیگولج رد تدــش هــب و ناتــسناغفا حــلص یاــهزادنا مــشچ و تاــعزانم رــگلیلحت و قــقحم ،زــنیکتاو وــیردنا تـلود ،هناتـسودرشب یاـه داـهن ،لـلم نامزاـس یارـب ناتـسناغفا رد نـیا زا شـیپ یو.تـسا لـیخد تاـعزانم زا .تـسا هدرـک راک لقتـسم قـقحم کـی ناوـنع هـب و هدـحتم تالاـیا رـگلیلحت نـیا زا شـیپ و تـسا ناتـسناغفا یـیاکیرما هاگـشناد رد هـمامع یـسیلاپ یـقاحلا داتـسا ناراـش روـمیت رـکاد .تـسا هدوب ناتـسناغفا رد یـللملا نـیب نارـحب هورـگ دـشرا :دلج یور سکع هٔ رابرد .2001 ربماسد 12 ، زمرت یبونج رهش زا جراخ رد یتسود لپ تمس هب ناتسکبزا نازابرس ساووتاموز لیمش/ زرتویر:ریوصت .ناتسناغفا لابق رد ناتسکبزا هناگود یژیتارتسا:لاصتا و تابث.4