زېډنل ۍسیلاپ د هتسورو لاک.ز ۲۰۲۱ رت!هرالنړک ېون هوی ناتسناغفا وا دنه ،اپورا ناراش رومیت ،زنېکټاو ویرډنا

ېدنال ېنوزرا رت لوډ ډنل هپ،هتسورو هغه رت وا یک لاک.ز ۲۰۲۱ هپ ایتلېکښ وا لماعت ناتسودنه د هرس ناتسناغفا ،زیډنل هغد)یرالنړک(ۍسیلاپ د همیس وا ناتسناغفا هپ يش یلوک هګنڅ یلاوتایز ووایتدنګرڅان د هړا هپ ایتګنرڅ ولتو د ونوکاوځ يياکیرما د ېچ هړا ېد هپ ،زیډنل هغد ۍسیلاپ د.يسین ایتړا هت ولوبیترت وا نیودت ېې يلیډ یون ېچ تاییزج وناګویرانس- ونیمز ړل وی د ،دنس هغد هګنرادمه. 1 يوک ثحب ،يړک ینمزېغا ېټګ ناتسودنه د ېک کیژیتارتس ېنلوټ يياپورا وا دنه د ېچ ،هیاځ هغه هل.يوناښور ،يواروغ ویسیلاپ ودوجوم د هخوم هپ ولتاس وټګ د داوېه هغه د ېک ناتسناغفا هپ وا يرل .يرل ېټګ ېډګ ېکپ ېک ناتسناغفا هپ يرول هړاود ېچ ،يړېڅ ېخرب هغه ،ۍسیلاپ هغد ،هد هتایز ېې هچک ایتنمډاډان د وخ ،يځرګ ړو ړتالم د تکراشم ېنښېدنا دنه د وا لتو ونوکاوځ د ،هسورپ ېلوس د نـمرکف ېد هـپ ليیډ يوـن ،وواـیتدنګرڅان واړـت هـپ وـلتو يلماتحا د وـنوکاوځ وـټان د ېچ ،ېک تروـص هغه هـپ.يړک يدـنوخ هګنڅ ېـټګ هروـغ ولوټ رت ېـلپخ ېـچ ،یړـک ،يش خم هرس وزنوتـس وترس هـل هب دـنه ،يـځوو هـخڅ ناتـسناغفا هـل هـنوکاوځ ينرـهب ېچ ،يش یـلوکو هب دنه اـیآ ېچ اد ،یړـمول:يړک هـتځنمار هب ېنـښېدنا ېـلېبالېب ېـچ هلب ؟.يړـکو ړتالم هـخڅ تـلود ناـغفا هـل ،هـترپ ړـتالم خارـپ هـل وـنوداوېه وـځیدیول د یلوک ېـچ ،هخوم هـپ يوـینخم د هـخڅ ودـېنمکاو وـنابلاط د هـب دـنه ېـچ ،هد اد هلـسم د يلایګنج زـیی همیـس ،ېک هلیاپ هـپ وا يړک وـتمچ قمع يسایـس خارـپ هـت ناتـسکاپ يش ؟يړک هرسرـت هنوراک موـک ،يړـکو دـیرب دنه رـپ ېـچ يړـک هـګوج ېد یـنړیب د وـنوکاوځ د وـنیدحتم وروـن وا ېـنلوټ يـياپورا ،وـتالایا هدـحتم د ،ليیډ یوـن هړکوه هـغه د ناـبلاط ېـچ یړک ېـی راګـنیټ وا یړـکرو یرادبرخ کـلک واړـت هـپ وـلتو هـم ۲۹ رـپ ۍروبرف د لاک.ز ۲۰۲۰ د ېـچ ،يد هـن نـمژ هـت وواـیتنمژ ورـتایز کـیل د ،ېک واـیتنمژ وـغد هـپ.ید یوـش کیلـسال ځـنمرت وـتالایا هدـحتم وا وـنابلاط د ،هـټېن د ولډ يتـسیرورت رېمـش وی د نوډګ هـپ ېـلډ ېدـعاقلا د وا لوـټیټار ېـچک يلاوـخیرتوات هپ ناتـسکاپ ېچ ،ید یړکرو یرادبرخ دنه هګنرادمه.يږېلماـش لودودـحم وـنوتیلاعف هن ایتنمژ هـموک زار څېه هړا هپ وـلړو هځنم هل د ونویاځهانپ د وـنابلاط د ېـک هرواـخ هـلپخ هـسورپ هپ ېلوـس د ېچ ،يوځرګ هګوج ېد د نابلاط هراـچ هغد ېـچ ،ېړـک ېدـناړو هد .يړک هـخم هت ېړـګج هرس يـکټچ هپ لاـهم رـه مـه اـیب ،هرس هرس وـنوګتخمرپ هـل ېـک هګناپځنم:يسیلاپ ناتسودنه د واړت هپ ناتسناغفا د هخڅ يلایـس هل داويه هـغه د هرس ناتـسکاپ ،سيیلاپ ناتـسودنه د واړـت هـپ ناتـسناغفا د هلېپ هل يکاولپخ د دـنه د یک لاک.ز ۱۹۴۷ هـپ ناتـسناغفا وا ناتـسودنه.يلخا هـنیچرس رپ بوتیړغ د ناتـسکاپ د ېک ونوتلم ورـګلم هپ ناتـسناغفا.يد ېلرل ېـکیړا ېدژـن ېرـېډ بوتلیپان د ناتـسودنه د ،لاـهمرپ ېړګج ېړـس د ېې ېـسپرو وا هـلوراکو هـیار ېدـناړو بوتلېپان لـپخ د ،ليیډ یوـن ،لاهمرپ ېړـګج ېړـس د.ړـکو ړـتالم هـخڅ تـسایس هـل د هخڅ وـنیدهاجم هل ېـک رهاظ هـپ ،یـک لاک.ز ۱۹۷۸ هـپ ،فلاخرپ وـلوصا وتخـس د ړتالم هخڅ لـغری هل ېیـسور د ناتـسناغفا رپ ،هخوم هپ ولتاـس نزاوـتم ړـتالم د ناتـسکاپ ذوـفن د ناتـسکاپ د ېـچ هـخڅ وړاـغبول ناـغفا وـغه هـل دـنه ،هتـسورو ېد رـت. 2 ړـکو هغد.یړـک ړـتالم يد يوـش تـباث روـټګ ېـک هـخرب هـپ يوـینخم اـی ینتاـس نزاوـتمد د یک وـنولک ۱۹۹۰ هـپ ېـچ ، يړاـغنار مه ړـتالم دـنه د هـخڅ يلاوـلټ لماش ،ړـتالم دنه د مـه سوا هنوتیصخـش رېمـش وی يلاوـلټ لماش د( لدـېګنج ېدـناړو رـپ وـنابلاط ېـسیهار لاک ۲۰۰۱ هـل ، واړـت هپ ناتـسناغفا يلیډ یوـن.) ید نـمخرب هـخڅ ړـتالم هـل ډنخ ذوفن د ناتـسکاپ د ېـچ يوبیقعت ۍـسیلاپ ېکنوتـښوغ ایتخارپ وا هـلاعف ېـساد هوـی تـښزرا تایز د ورلاډ هدراـیلیم ېرد رـت ،ېـک ونولک ۱۸ ورـېت هـپ ناتـسودنه.يـځرګو هدز يکینخت د ،یژورـپ يـيانبریز یترس ېچ ،يړـک وتمچ هـت ناتـسناغفا ېتـسرم یـلام هګوت هپ داوـېه لېکـښار ېک هچو هپ ېـچ هنوزیلهد زیرګادوـس يوـن وا هـنومارګورپ وړـک .يږېلماـش ېک وتـسرم وغد هپ.یورـېډ هـنوتصرف وا روـټګ هراـپل ناتـسناغفا )يملاعمیرم:یکنوتسیخاسکع(/ FES.۲۰۲۰ لیرپا،ناتسناغفاـلباک.یوشړوجهتسرميلامهپناتسودنهد،دنبهزیخوموڅیغرقدیږیکلڼګهخاشیلصادنیسلباکدیچدنیسهپنامغپد وکنووړوج يسیلاپ وینرهب يياپورا د وا ،لیدعت د ویسیلاپ د ،هراپل ویډنواګ د ناتسناغفا د وڅرت ،هد هڅه هکاولپخ هوی ټسنب ټربیا شیردیرف د اد ؟يد هڅ ېناګویرانس يلامتحا يکنولتار ودېک يسالرب د ناتسناغفا د ېک همیس هپ:هژورپ ېروپ يژیتارتس رت هماهبا هل-۱ ناتسناغفا د وا ېټګ ېکیژیتارتس ،ورازبا ودوجوم د ۍسیلاپ د وڅرت ،یوش لکیل اوخ هل ناراش رومیت رټکاډ وا زنیکټاو ویردنا د ېچ ،هد هخرب هوی ۍړل ېغد د ،زیډنل اد ۍسیلاپ د.يسینو ېدنال ثحب رت وا نیودت ېناګویرانس هترو هراپل ایتړا ېزیخړا ره ېوی ځنمرت .http://www.afghanistan.fes.de/publications:يش یلوک هسالرت ېک سردا ېدنال هپ ،ړلمون ړپشب ونوزیډنل د ۍسیلاپ د.يسینو ېدنال ثحب رت ،ېلیاپ وربخ ېلوس د ناتسناغفا د وا ولتو د اکیرما د ،واړت هپ ونګنن د وناکیرش يلصا د یک رهب وا هنن د هپ .هلدېک هتسرم هرسرو اوخ هل ورون وا يدوعس ،وتالایا هدحتم د ېچ ،هواک تیلاعف هخڅ ناتسکاپ هل ېلډ يداهج هعیش یوی وا ولډ يداهج ينس هوا ېروپ لاک ۱۹۹۰ رت-۲ ناتسناغفا وا دنه ،اپورا هتسورو لاک.ز ۲۰۲۱ رت ؟هرالنړک ېون هوی. 2

هراپل ولتو"هلؤسم" وا طورشم وی د هرالنړک دنه د ،همد ېدرت وټان د وا یړک زکرمت ېدناب یبال يکنوک دیرب وتالایا هدحتم د یلوک ېچ هد کاوځ دض مزیرورت لاویړن د هږلرتږل ېچ هنوڅه هپ ډنخ هتسورو ولتو د ېک لایریپاچ ریڅ هپ ناتسناغفا د یش .يړکو لمع هګوت “ ،هرس ونوـښاوګ يدج هـل ، هب هترپ يلاوتـش هـل وـنونیمضت وـغد د ېـچ ،ید نمـښېدنا یـلیډ يوـن هپ ېروـپ هـسوا رت ،ټـسنب ېد رپ.يش خـم ،ېک ریمـشک ېدنال ېړخـش رـت هـګوت ېړـګناځ هـپ ولتو د ټـسنب رپ وطیارش وا هنالووـسم د ېـچ ،هد هزـکرمتم ېد رـپ هرلانړک دـنه د ېـک هـخرب ېد ولتو رـت وـنوکاوځ د ېـچ ،يړـکرو تـعانق هـت وـټان وا يړوار راـشف وـتالایا هدـحتم رـپ واړـت هـپ وڅرت ،يو دوـجوم کاوځ لاوـیړن وی ېزراـبم د هرس مزـیرورت هل ېـک ناتـسناغفا هـپ دـیاب هتـسورو .يړکو تـیلاعف هګوت هـپ کاوـځ يـطایتحا د هګوت ېړـګناځ هپ ،وروـل ولېکـښ د ېک هلـسم هـپ ناتـسناغفا ،ېرلانړک ليیډ يوـن د هـګنرادمه دنه.يد يړـک ېدنوت ېلځ یـله وکیړا وا تلاماعت د ،هرس وـنوداوېه وـنمکاوځ وزـیی همیـس هـل وزینکاټ هناتـښپان رپ ېک ناتـسناغفا هپ ،هـخوم هپ ایتخارپ وا عوـنت د ذوفن لـپخ د ېـک ناتـسناغفا هـپ ېې ېک تـموکح هپ ناتـسناغفا د ېـچ ،ېړک هنوګناپ وـنارشم وـغه رـپ یوـغه د وا یدـناب وزوـح دیـشرلادبع ،هللادبع هـللادبع ېروپ هـسوارت ،ېک هـخرب ېد هپ.يد يړـک هـسالرت هنوتـسپ يدـیلک ېړک هـسالرت ېنلب يمـسر هخڅ ليیډ يون هـل روـن دـمحم اـطع يلاو یـناوخپ خـلب د وا متـسود د ېچ ،ېړـک هـنمژ هرس وـنوکاوځ يـتینما ليم هـل ناتـسناغفا د وا لـباک هـل دـنه هـګنرادمه.يد .يړک ېرـبارب ېتـسرم يلام یـتایز هت یوـغه هب ېـک تروـص هـپ ماود د ېړـګج ؟ید ېک لشرد هپ ېتام د دنه ایآ:طیارش ېک لاح هپ ودېلدب وکیژیتارتسویج د اکیرما د هرس وـنابلاط هـل لځ اد ېچ ،ېـک هخرب هپ نوـګربغ د هت لاـیرېپاچ کیژیتاترس ېک لاح هـپ نولدب کـټچ ېـک ناتـسناغفا هـپ ،ېـسیهار هـخڅ لاک.ز ۱۹۷۹ هـل ،ليیډ يوـن رپ ېک هـخرب هـپ)قـقحت(هباتیلپ د ېړـکوه ېلوـس د وا بوـتیړګځنم د ،يروـلدیل هـل دـنه د.ید یوـش ېـتاپ خـماخم هرس ېزنوتـس هـل ،هد هـشت تردـق زـیی همیـس وـی د وا هـلماعم ونوـښاوګ يروف رت نا)لباک وا( ليیډ يون ،هروـکفم)لور(ېډـنو ېتوج د ناتـسکاپ د ېک ناتـسناغفا هتـسورو ېړګج رت.هد هراـچ هنمزنوتـس هوـی ،رواـب وـتالایا هدـحتم د ناتـسکاپ د ېلوـس د ېچ ،يراکـښ ېـساد وا ید نایز هـپ ونوتلود ناتـسناغفا وا دـنه د ،ګـتخمرپ ېـسورپ ېلوـس د وا ټاکوـچ ېلوـس د ېروـپ هـسوارت.يوـک خـم هرس وزنوتـس هـل ،تاـیز زار ره کاو وا تردـق د ،هتـسورو وـلتو وا ودـېک هتاـش رت وـنایاکیرما د.يودودـحم ځـیرد يسایـس وا يداـصتقا ،کـیتامولپيد ،کیژیتاترس ليیډ د ېـک همیـس هـپ ،هـلیاپ ېـسورپ .يش مه لـمال نولدب د وـنوځیرد د نـیچ وا ېیـسور د يش یادـېک راک اد هـکځ ؛يړـک خـماخم هرس ښاوـګ هـل ېـخوم کاو لاوـیړن د دـنه د نا يش یـلوک ،هـنولوډنا هټل هپ بوـتیدنوخ د وـټګ يداصتقا وا يـتینما ،وـکیتامولپید وـلپخ د ېـک همیـس وا ناتـسناغفا هپ دنه ېچ ېـک لاح ېـساد هـپ:ید خـم هرس دـیدرت وا کـش لوډ وـی هـل ،یـلیډ یوـن هوی موـک هخڅ وناګویرانـس وـینیدنال وغد هـل ېچ ،يش لوـېنو ېـک ماپ ېچ ېد هـل هترپ ؛يدږـېرپ نادـیم داوـېه هـغد هـب ېـک یـکنولتار ېدژـن هـپ ېـچ ،ېـسا د يراکـښ ،ید ېـک ای ایرب د ېـچ ،ید نمډاډ وا یړـک هرـک وا خوپ ذوفن لـپخ ،ید روـحم يلصا ېـسورپ ېلوـس د ناتـسناغفا د ېچ ،وـنابلاط رـپ ناتـسکاپ ېـچ ،هد هـلما ېد هـل اد.يږـېک هـتځنمار ېـی موهفم ېد هـپ ،يونایب ېـجنال ځنمرت دـنه وا ناتـسکاپ د هرېډ رـت ېچ ،رکفت)عـمج رفص د(.يړـکرو لکـش هت وراچ دنوړا ېروـپ ناتـسناغفا هـپ ،يش یـلوک ېـک تروـص هـپ ېـتام وغه د ،یوـش هتځنمار هـخوم هپ ولوک هـت ګنڅ د ناتـسکاپ د ېچ ،ېژورـپ ماغدا يداـصتقا د ليیډ يوـن د ،ېد رـپ هرـېبرس.ید ناـیز هـپ دـنه د ذوـفن موادـتم ناتـسکاپ د ېـچ ،ید ېـساد هپ ؛ید هټګ هپ دـنه د ېچ ،يړـکو هډډ هـخڅ وتابیترت وزیرګادوـس وـغه هل يياـښ تلود وی ېدـنال کاو رـت وـنابلاط د.يشار ېدـنال راـشف رـت هـب هـترپ ودـېدنګرڅ هـل وـلیاپ د هکیژیتاترسا يلیډ د واړـت هپ ناتـسناغفا ،ساـسا ېد رپ.يسوـی هځنم هـل تاکرادـت وا تینما ۍرګادوـس زـیی همیـس د هرس ۍناـسا هپ يش یـلوک هړـګج ۍـنروک هوـی ېـچ ېـک لاـح .يش لدنژېپو هـګوت هپ ېـڅه د هراپل وـلوټیټار ېـچک ونوـښاوګ د ،يش یادیک هـڼب هروغ هـپ وـلوټ رـت ،هرلانړک ېک کاو لـپخ هپ هـنولیدب ریمـشڼګ ،هـخوم هـپ بوـتیدنوخ د وـټګ وـلپخ د ،ليیډ يوـن هرس هناځ هـل هنونوګربغ کـټچ ېـک همیـس هپ ېـی هب هرـتایز هـګوت يلکـټا هـپ ېـچ ،يرـل وا زیهجت یوـغه د ،یـلاوتایز ړـتالم يلام د وـنوکاوځ يتینما ناـغفا د ریـسم وـی.يرـلو ،فلاخرپ ېد د.يش هـسالرت ډاډ هـخڅ تـښېاپ وا تاـبث هـل یوـغه د وـڅرت ،هد هـنزور هلـسو د رهب هټاکوچ هـل وـنوکاوځ وـلاو هلـسو داوـېه هـغد د)يياـښ(يش یادـېک دـنه رېمـش وی هپ ېرېچ هـک هتبلا ؛يړـک ساـسحا روبجم ناـځ ،ېـک ړـتالم هـپ تـمواقم لاو ېزیی همیـس هب ،) هرالنړک(لیدب هـغد.يڼګو دـنواخ تیعقوم طلـسم د ناـبلاط ېـک وـخرب راو هرس یوـغه هـل ېـچ هرس نارـیا وا ېیـسور هـل ،يش یـلوک دـنه:يرـلو مـه ېـلیاپ هنوداوېه هـغد وا يرلو يراکـمه وا تکراـشم ېدژن ،يرـل ېټګ يداـصتقا ېډـګ هـخمد ړتالم لپخ هـپ هخڅ وړاغبول وـينروک هل کاو د هـنند ېـک ناتـسناغفا هپ ېچ يږـېک لکـټا يلایـس د ځـنمرت یوـغه د ،يش یادـېک ېـڅه هـغد ،هـترپ ېد هـل.يلوار یـلاوتایز ېـک .يش لمال هشقن ایسآ يلیوس د Wikipedia Commons:هنیچرس ناتسناغفا وا دنه ،اپورا هتسورو لاک.ز ۲۰۲۱ رت ؟هرالنړک ېون هوی. 3

هګوت هپ يکټ ېنلاپمه د ناتسناغفا:تکراشم کیژیتارتسا ځنمرت دنه وا ېنلوټ يياپورا د هل ، واړـت هپ ایتړوایپ د تاـبث وا ېلوـس وا ېزراـبم د هرس مزـیرورت هـل ،يـنمکاو د نوـناق د ،يواـغر کـیتارکومډ د ېـک ناتـسناغفا هتـسورو لاک.ز ۲۰۰۱ هـل هـنلوټ يـياپورا وا دـنه هرس تلود ناـغفا هل یود ؛يږېـسر هـټګ مه ېی هت یود هـلپخپ ېـچ ،ېړک هنوګناپ هـلپخ ېک وـخرب وغه هـپ وړاود ،هـخړا ليمع.يد يوـش یـتاپ نـمخرب وـلوصا وا ېـخوم ېډـګ وا هنوـښاوګ يتینما ډګ ،هـشقن ېرال د ېروـپ لاک ۲۰۲۵ رـت:تکراـشم کیژیتاترس ېتـشایم نوـج د لاک.ز ۲۰۲۰ د ځـنمرت دـنه وا ېـنلوټ يـياپورا د.يد ېړـک ېتـسرم ړو ماـپ د وا ،هرس ماـپ هپ هت مزیناکیم هـغد ،يش یـلوک يرول هړاود. 3 يوـڅه ۍراکـمه يړوایپ ،ېـک هخرب هپ ېزراـبم د هرس مزـیرورت هل هـکل وـخوم وډـګ د وا يوـتوج ېـنوګنن ېزـیی همیـس هت ویراکمه يسایـس ولپخ ېـک هخرب هپ ېنیاـسوه وا تـښګنیت د تاـبث وا ېلوـس د ېک همیـس هپ ،هنن د هـپ وـکیړا وډـګ وـلپخ د هراـپل تـښړوج وا مـیظنت د وتـسان يتروـشم وـلپخ د .دولرد نوتـش هڅ وی ۍږـغمه ېوـش لابمـس وا ېزیټـسنب ،اوخ اهرو ویمالعا هـل ،هـلاهم ېد رـت هړا هـپ ناتـسناغفا مـه هـڅ هـک.يړـکرو اـیتخارپ :لوصا وا هنوتښزرا ډګƒ هپ ېـسورپ ېلوـس د.يوبلجار يراکمه دـنه وا ېنلوټ يـياپورا د ،هـخوم هپ ودېـسر هت وـخوم يـتینما وا يـيایتخمرپ ېـک ناتـسناغفا هـپ ،هنوتـښزرا کـیتارکاومد ډـګ ایترګلم وا يږـغمه ځنمرت وخوم د لـسکورب وا يلیډ يون د ،هـخړا هل ېنتاـس د ونړوار هتـسال ونلک ۱۸ ورېت د وا هـباتیدنوخ وـنوقح د وـیکږل د ،تاـبث يسایـس د ،واړـت ونوځیرد هـپ دنه وا ېـنلوټ يياپورا د ،ېـک هـخرب هپ ړتالم د ماـظن يسایـس دوجوم د هـچک هخارپ هـپ وا ېـسورپ ېلوـس ،وـنکاټ ویتـسورو د ،هراـچ هـغد.يرـل نوتـش وغد هل وـڅ رت ،يلوار ېدـنال راـشف رت وا يوڅهو عجارم ېلېکـښ یلاویړن وا یزـیی همیـس ،يش یـلوک ېـک يـکنولتار هـپ هـنوداوېه هړاود.ید يوـش وګترسرت ېـک .يړکو ړتالم ېتـسرم هل هرس وـناناغفا هـل وا ونوتـښزرا :ۍراکمه ېزیی همیس وا ماغدا زیی همیسƒ هرس ېد هـل.يش دنګرڅار هـګوت هـپ کاوځربز يداـصتقا وـی د ېچ ،يرـل اـیتلاوېل هرـېډ هـت ېد وا ید هـخڅ وـناکیرش وزیرګادوـس وـمهم هـل ېـنلوټ يـياپورا د دـنه .يړکو یوـینخم ېکیړا يداـصتقا هل داوـېه هغد د هرس ایـسا يزکرم هـل وا وواـیتړو يداصتقا هـل دنه د ېـچ ،یوـش لـمال ېد د ،يتاـبث ېـب يـتینما هزـیی همیـس ،هرس ماغدا يداصتقا زـیی همیـس ترس د وڅرت ،يړکو بوتیړګځنم ځنمرت ناتـسکاپ وا دنه د ،يش یـلوک هګوت هپ کیرش کیژیتاترس وـی د دـنه د هـنلوټ يـياپورا هـګنرادمه .يش هتځنمار هزـیګنا هراپل لاـصتا وا :واکیټ يسایس ېک همیس وا ن اتسناغفا هپ ƒ دنه.هد هزـکرمتم يوینخم رـپ هخڅ ودېنتـس هترېب ونابلاط د وا ودـېځرپ هـل تلود د وا ېنتاـس رپ ماـظن يسایـس ينـسوا د ېک ناتـسناغفا هـپ هـنرلماپ وا اـیتلاوېل دـنه د هتـسرم ېک داوېه هغد هـپ ېک هخرب هپ تاـبث وا ایتخمرپ د ،هتـسورو وـلتو هل وـنوکاوځ د وـتالایا هدـحتم د ،يش یـلوک مـه اـیب هـنوداوېه لـېبالېب ېـنلوټ يـياپورا د وا ېک هخرب ېد هـپ وـن ، يړک هـکډ ،يش هړوـل هچک ېـی ېک ونولک ویتـسورو هـپ ،يرل لماتحا ېـچ ،لاخ ودـېمک د وتـسرم د ېـچ ،يړـک هروـغ اد یوـغه هـک.يړـکو .و سنارفنک یتـسورو وـینژ د ېی هګلېب هـښ ېـچ ؛يش یـلوک یـلوربارب ېـنیچرس یرولدېل دنه د:ېناګویرانس يلامتحا ېک ناتسناغفا هپ لایرېپاچ خارـپ د تـینما زیی همیـس د.ید نمـښېدنا هړا هـپ بیکرت د تـلود يـکنولتار د ناتـسناغفا د وا وـلیاپ وـلوټ د ېـسورپ ېـناور ېلوـس د دـنه ،ېـک واړـپ ېد هـپ هپ لوډ وی هـن لوډ وی هپ ېچ ،يړـک عناق ېد رپ تالاـیا هدحتم وا وټان ېـچ ،هد اد هخوم هزیټـسنب دنه د ،هـخوم هپ وـلرل ځـیرد يړواـیپ د ېدـناړو رـپ ناتـسکاپ وا تاـبث هکځ ؛ید خـم هرس ښاوګ هـل ولوتابث ېب د مـه هراچ هرال هـغد.يتاـسو ،يو هزرابم هرس مزـیرورت هـل ېی فده يږـېک لکـټا ېـچ هـنوکاوځ يـطایتحا ېـک ناتـسناغفا ویرانـس یغد د.يش یـلوک یوینخم هـخڅ ودېځرپ وا طوقـس هـل تلود د ،ېـک تروـص هـپ ودـېتایز د تـښځوخ د وـنابلاط د ،لدـېک ېـتاپ وـنوکاوځ وـلاویړن وـمک د وکنولتار وـیون هـل وراچ ورال ېدـنال هـپ هب دـنه يږـېک لکټا ،هد هـن یوـش هتځنمار هـلیاپ هـموک ړو وـلنم د ېـې ېروـپ هـسوارت مـه هـڅ هـک ،ېـک تروـص هـپ ېـتام د :يږېک ناوـېرګ وا سال هرس وناګویرانـس د شېو کاو د يياـښ ناـبلاط وا يږـېک ېـتاپ هڼب ينـسوا لـپخ هپ هږل رـت ږـل تـلود ناـغفا ،ېـخم هـل ویرانـس هـغد د:تـموکح عورشم وا هـتابثاب لاوـیړن وـی ƒ هل یوغه د وا يدـنوخ ېـټګ ليیډ يون د يش یاړـکو ېرـېڅ ېنمکاو مـیژر ينـسوا د ېـچ ،ېک تروـص هـغه هـپ.يو لماـش ېـکپ ،ېـخم هـل ېـلماعم ېوـی هپ کیل هړـکوه يياهن ېلوـس د ېچ ،يړـک هنودای ناتـسکاپ وا ونابلاط مـه هڅ هـک.يو ویرانـس هـبولطم هوـی اد يياـښ وـن ،يړـکرو ډاډ ایتلابنـس وا ودـېک هـسالرت د هراپل ذوـفن ېدناب تـموکح لوډ هـغد رپ ېـک هدوم هـلاهمډنل هپ هږـلرتږل ېـک يکنولتار هـپ. 4 يړـکو هنتـښوغ ېیفصت باـسح د ېک لـباک هـپ هـب ېـک تروـص يش یادېک ېـی لنم ېچ ،ید یروـل شـېو کاو د هرس وـنابلاط وا يږـېک ړتالم ېـی اوخ هـل دـنه ېـچ يو هړالو تیصخـش يدـیلک هـغه رـپ ،يـنمکاوځ دـنه .يش تباث نمزنوتـس هراپل ناتـسکاپ وا وـنابلاط وکیړا د ځنمرت ېنلوټ يياپورا وا دنه د وا ولوک هرسرت وتامادقا وډګ د ېچ ،هشقن ېرال د ېروپ لاک ۲۰۲۵ رت:ړک بیوصت نوډګ کیژیتارتس یون ځنمرت ېنلوټ يياپورا وا دنه د ،هتسان همسلځنپ ځنمرت دنه وا ېنلوټ يياپورا د ،ېک یالوج هپ لاک.ز ۲۰۲۰ د-۳ .يږېک لرېمش هراپل ونولک وکنولتار وځنپ د ،هراپل ایتړوایپ ال د . ربمتپس ،زوین عولط ،وش یکنوتښوغ ودېلدب د میژر د ېک لباک هپ ،لارنج دعاقتم وی ناتسکاپ د وا يړکو ېنودنګرڅ ړل وی واړت هپ ودېک يشوخ د ونایدنب د ،ریزو وراچ وینرهب د ناتسکاپ د"-۴ ناتسناغفا وا دنه ،اپورا هتسورو لاک.ز ۲۰۲۱ رت ؟هرالنړک ېون هوی. 4

وا ونوقح شرب نابلاط وا ،يوـک طوقـس ای يځ هځنم هل ای تموکح ینـسوا ناتـسناغفا د ،ېک ویرانـس هغد هپ:ېدـنال کاو رـت وـنابلاط د وـخ مـیژر هـتابثاب وـی ƒ یادېک هږـلرتږل ای يو تموکح هړـتالم وی ناتـسکاپ د يش یادـېک ،تموکح ېدـنال کاو رت ونابلاط د.يوـک تموکح اـیتنمژ يمک هـپ هـت وـلوصا يـقوقح يـننن د ېک وخرب يـيانبریز وا يداـصتقا هپ يږـېک لکټا دنه ،ېـک تروص ېد هـپ.يرلو تـسایس هنامصخ اتبـسن ېدناړو رـپ دـنه د ېـچ ،يو تـموکح ېـساد يش ېک لاح ېـساد هپ تیعضو يـتینما ریمـشک د.يړـک ساـسحا يوزنم ناځ ېک همیـس هپ وا يړـکرو هـسال هل ېـنوړوار هتـسال ېوـش هـنیودناړو وـنوګناپ وـلپخ يياـښ دنه ،هراپل ولوګنن د تـموکح يکنولتار وـی لوډ هغد د.يش یـنمنایز مه هروـن يش یادیک ،يد ودـېتایز هپ خـم ېجنال يدـحرس ېـې هرس نـیچ هـل ېـچ نابلاط ېـچ واړت هپ نوـګربغ د يلیډ يوـن د ېدناړو رـپ ویرانـس هغه د ،يکاوراچ يدـنه ،مه هـڅ هک.يش دـحتم هرس وړاـغبول وزـیی همیـس وروـن هـل نارـیا هـکل .يړک ېی در هـک وا ينمو تـین هـښ هپ هنوزیدناړو هـغد ایآ ېچ ،ید هدـنګرڅان وا هراـیت ،يوـک یلکره هخڅ وـکیړا هدـنغر هـل هرس دـنه هـل ېـکپ ېچ ېـساد يراکـښ ېک ویرانـس هغد هپ.يږـېخارپ ېړـګج وا يوـک طوقـس هترپ ودـېک هـتځنمار هـل ماـظن هـتابثاب وـی د ،تـموکح:ویرانـس ېړـګج ينروـک د ƒ د ېچ يشېوو ېـک ولپخ ېمیـس ېلیاح هـپ هب ناتـسناغفا ېچ ،يږـېک لکټا وا يوـک ړتالم هـخڅ وـلډ ولایـس هـل هـنوداوېه يډـنواګ وا يږـیلېپ ېړـګج ېتخـس یادېک يکاوراچ رېمـش وی ېـک يلیډ يون هپ ،ېـک تروص هـپ ودـېخماخم د هرس تـموکح ېدـنال کاو رـت وـنابلاط د.يوداـیار ېـښېپ وـنولک ۱۹۹۰ وا ۱۹۸۰ رت یوغه وا يړـکو ړتالم هـخڅ ورېڅ هـل تردق وا کاو د ېـک ومیـس لماش وا يزکرم هپ ناتـسناغفا د وا يړـکرو حیجرت هـت ویرانـس یـغد هرس ۍرواـب ېـب هـپ يړک هتایز هـچک ړتالم لپخ د يش یـلوک دنه ،ېـک وطیارش وغد هـپ.يړک ېروزـمک هدودـحم يـيایفارغج ناتـسکاپ – وـنابلاط د وا يلوار ېدـنال ېزـېغا ېـلپخ وړاغبول وزـیی همیـس ورون هل وا يږـېلو ېلـسو ،يو ېنوـش ېتاپ ونوکاوځ يتینما ناـغفا د هـب هګوت يلکـټا هـپ ېـچ هـت وـنانامیپمه /وـنوړتمه ناـغفا لـپخ نا وا .يړکو يراکـمه هرس هنوزیدناړو د دـیاب هـنلوټ يـياپورا وا دـنه ،هـخوم هـپ وـلوک هـسالرت د وـټګ وډـګ د ېـک ودـېک هـتځنمار هـپ تاـبث د ېـک ناتـسناغفا هـپ هتـسورو ګتاـش يـځوپ رـت ځـیدیول دƒ د وـیراکمه يـتینما د.يړـکو تـکرح هـت واړـپ هـباتیلپ د مارـګورپ هـغد د هـخڅ واړـپ هـل وـیراکمه وزـیخړا هود وینـسوا د ېـک هـخرب هـپ تـینما وا اـیتخمرپ د ناتـسناغفا .يړـکو هتـسرم هرس تاـبث زـیی همیـس هـل نا يش یـلوک ،لـماعت ېـنلوټ يـياپورا د هرس دـنه هـل ،ېـک هـخرب هـپ ېزراـبم د هرس مزـیرورت هـل هـګوت ېړـګناځ هـپ اـیتړوایپ /وـتمچ هـڼب هزـیخړا وـڅ هـپ هـک ،يو لـم هرس یـناموګدب وا نوـګربغ دـنوت هـل ناتـسکاپ د لـت ېـچ ،ړـتالم دـنه د هـخڅ وـنوکاوځ يـعافد وا يـتینما هـل ناتـسناغفا د .يو یـکنوونمنایز ږـل ،یدـناړو رـپ وـنونوګربغ وا وـکوین هړواـن د يش یادـېک ،يش يسدـنهم واړـت هـپ ېلـسم د ناتـسناغفا د ،يش یـلوک يروـل هړاود ،يوـش کیلـسال ځـنمرت وـیرول هړاود د ېـچ ،هړـکوه تکراـشم کیژیتارـس د ځـنمرت دـنه وا ېـنلوټ يـياپورا دƒ هـتځنمار قودـنص ډـګ وـی د ېتـسرم يلاـم د هراـپل ېنیاـسوه وا تاـبث ،ېلوـس د ،هتـسورو تـښګنیټ رـت ېلوـس د ېـک ناتـسناغفا هـپ وا يرـلو هراـنړک هزـیی همیـس هوـی يـصا وـی هـپ هرس تـلود ناـغفا داوـېه هـغد هـګوت هـپ دـیدناک یـلصا هوـی د ودـېک یاـځ وـی د هرس ېـنلوټ يـياپورا ،ېـنیچرس دـنه د.يړـېڅو ېوایتنوـش ودـېک .يړـکرو ماود هـب هـت وتـسرم ړو ماـپولپخ ېـچ ،يوـلدب يـکنوولیومت هـل دـنه هـک ،هرس ماـپ هـپ هـت اـیتړو ېدودـحم ېـنلوټ يـياپورا د ېـک اـیتنمزېغا وـټګ وزـیی همیـس رـپ ېیـسور وا نارـیا- وـنوداوېه وـکنورل زـېغا وزـیی همیـس وود دƒ يـياپورا هـل ،يش یـلوک هـنوداوېه هړاود هـغد.يش یـلوک هـسالرت ېـټګ ېـتایز هوـقلاب ېرـت وـن ،يرـلو ېـکیړا يړواـیپ هرس وـنوداوېه وود وـغد هـل هـخړا کـیتامولپید وا نــمکاوځ کـ یتامولپېډ کاـ ب یـ کنوولیومت يوـ ن هوـ ی د ېرال ېد هـ ل وا ،يړـ کو راک هډـ ګ هـ پ هرس وـ لوک هـ تځنمار هـ پ وـ کیړا يراک ېدژـ ن د هرس دـ نه وا ېــنلوټ .يړـکو یوـینخم هـخڅ وراـنړک وـکنووک هـتابث ېـب هـل وـنوداوېه وروـن د ېـک ناتـسناغفا د ېـک وزـیو ېـک هـخرب هـپ ېـنوګناپ وا تحایـس ،يـغوران د هـګوت ېړـګناځ هـپ ېـک يـیلاپ هـپ ېزـیو د ،يش یـلوک دـنه ېـک هـخرب هـپ تحایـس وا يلاوډـک دƒ د ،ېـکیړا لوډ هـغد.يږـېک لـڼګ عـجرم هـتیفیکاب وـلوټ رـت هراـپل ېـنلمرد د يـغوران د دـنه ،هراـپل وـناناغفا رېمـش تاـیز د.يړـک هـتځنمار ېوایتناـسا هراـپل وـناناغفا .يد ېـنیړا ېرـېډ ېـک هـخرب هـپ ماود د وـکیړا وـموادتم وا وـتاپلت د ځـنمرت وـنوداوېه وړاود ټسنب تربیا شیردیرف د ېک ناتسناغفا هپ ۲۰۲۱© پاچ www.afghanistan.fes.de:هڼاپ بېو د ،هــترپ ېزاــجا ۍــنیکخم ېــلکیل هــل ټــسنب ټرــیا شــیرډیرف د هزیرګادوـس هـخڅ وـنورپخ زار رـه اوـخ هـل ټـسنب ترـیا شـیردیرف .يرـل هـن زاوـج هنتـسیخا هـټګ ترــیا شــیردیرف د ،ېــیرظن يوــش ېدــناړو ېــک هــنورپخ هــغد هــپ .يد هــن يکنووــسکعنم وروــلدیل د ټــسنب هړا هپ ونالاوکیل د اوخپ ېد رـت وا ید روـسیفورپ لایتـسرم ۍـسیلاپ هـماع د ېـک نوـتنهوپ يـياکیرما هـپ ناتـسناغفا د ناراـش روـمېت رـټکاد .و یکنونـش یړوـپ ړوـل ېـلډ ېـلاویړن چـېکړک د هراـپل ناتـسناغفا د هــپ وړخــش د وا ید یکنونــش وا یــکنوړېڅ ۍدــنم هــلیه د هراــپل ېلوــس وا ېړخــش ناتــسناغفا د زــنېکټاو وــیرډنا اکـیرما د ،ېـنلوټ يرـب ،وـنوتلم ورـګلم د ېـک ناتـسناغفا هـپ ېـی اوـخپ ېد رـت.يرـل ایتلېکـښ هروژ ېـک يوـینخم .يد ېړـک هرسرـت ېدـند هـګوت هـپ يـکنوړېڅ کاوـلپخ وا تـموکح وـنوتلایا ودـحتم :هړا هپ ونوروځنا د ۍتښپ د رــت)یــښ مــیود( يــنغ فرشا دــمحم رشمــسلو د ناتــسناغفا د)ېــک ځــنیم( يدوــم اردــنیرن رــیزو يړــمول دــنه د هړوـج هتـسرم يلاـم هـپ تـموکح د دـنه د ېـچ لاـهمرپ ېتـسنارپ د ۍـنادو ېوـن د ناـملراپ د ناتـسناغفا د ،ګـنڅ لاک.ز ۲۰۱۵ ربمــسد ۲۵. يوکیلــسال باــتک وــنملیم د ،هد ېوــش يناحبس رمع/ زرټیور:روځنا ناتسناغفا وا دنه ،اپورا هتسورو لاک.ز ۲۰۲۱ رت ؟هرالنړک ېون هوی. 5