داصتقا یارب یدج یدیدهت:انورک ریگ همه ضرم ناتسناغفا رد رادیاپ راهدنق و خلب ،نایماب ،تاره رد انورک راوگان یاهدمایپ زا شرازگ

تسرهف 1...................................................................................................... راتفگشیپ 3.................................................................................................... انورک ضرم 5.................................................................................................. تاره تیالو 5.......................................................................................... تاره رد انورک راهم 6......................................................................... تاره رد انورک یداصتقا یاه‌بیسآ 6........................................................................ تاره رد انورک یعامتجا یاه‌بیسآ 6........................................................................... تاره رد انورک یتینما یاه دمآ‌یپ 7.................................................................................................. نایماب تیالو 7.................................................................................. نایماب رد نیرجاهم تیعضو 8.................................................................................. نایماب رد نانز هیلع تنوشخ 8............................................................................. نایماب رد هماع تحص تالکشم 8....................................................................................... نایماب رد ینماان و انورک 9..................................................................................................... خلب تیالو 9.......................................................................... خلب هماع تحص تالکشم و انورک 9................................................................................. خلب رادیاپ ان داصتقا و انورک 10............................................................................ نارجاهم تشگزاب و انورک نارحب 10................................................................. خلب هشیپ تراجت نانز هب انورک یاه بیسآ 11............................................................................................... راهدنق تیالو 11.................................................................. راهدنق رد یلیماف یاه‌تنوشخ و نیطنرق 12............................................... راهدنق یداصتقا تالکشم و ناتسناغفا یندعم راشرس عبانم 12............................................................... راهدنق هماع تحص رب نآ تالوحت و انورک 12................................................................ انورک اسپ راهدنق راک‌تعنص نانز تیعضو 13..................................................................................................:یدنب‌عمج

راتفگشیپ رد نآ لورـنک لـباقریغ و تـعرس هـب شرـسگ و نـیچ روـشک رد یداـیم ۲۰۱۹ لاـس رـخاوا رد اـنورک سورـیو عویـش دوـش‌یم هـتفگ هـک یراـیب نـیا.درـک داـجیا ناـهج مدرـم ماـمت ناـیم رد ار سارـه و تـشحو زا جوـم ،ناـهج رسارس .دـشاب‌یم تـ یارس لـباق رـ گید ناـ سنا هـب ناـسنا کـی زا یـ تحار هـب ،تـسا هـتفای لاـ قتنا اه‌ناـ سنا هـ ب تاـ ناویح زا هتــشاد ار اه‌ناــسنا ناــیم شرــسگ و تــیارس دادعتــسا نیرــشیب سورــیو نــیا ،رــیگاو یاــه‌یرامیب ناــیم رد دیاــش تاـفلت رـب هواـع.درـک ادـیپ یرـیگ‌همه تـلاح و هدـش یـمدیپا کـی هـب لـیدبت هاـم دـنچ یـط هـک یا‌هـنوگ هـب.دـشاب یـفنم دـمایپ ناوـنع هـب هـچنآ ‌،] هدـشن مـه لورـنک زوـنه اـت هـک[ هتـشاذگ اـج هـب لاـح اـت یراـیب نـیا هـک یناـسنا هـکنیا راـنک رد.تـسا یداـصتقا راوـگان تارـیثأت ،هتخاـس رـثأتم ًادیدـش ار ناـهج یاهروـشک ماـمت یراـیب نـیا رـگید یداـصتقا یاـهت‌ یلاعف زا یاه‌ دـمع شـخب ًاـبیرقت و هدرـک هـجاوم دوـکر هـب ار یـناهج داـصتقا اـنورک سورـیو شرـسگ و یداـصتقا یـفنم تاـبعت هـکیلاحرد.تـسا هدوزـفا تدـش هـب یراکـیب شـیازفا و شرـسگ هـب ،هتخاـس جـلف هـمین ار رـیقف و هعـسوت لاـحرد یاهروـشک رد سورـیو نـیا شرـسگ اـما ،تـسا یـناگمه ً‌اـبیرقت اـنورک سورـیو یـعامتجا .تـسا هتـشاد لاـبق رد ار یرـت‌یدج تارـطخ هـب روـشک نـیا ،لوا دـعُب.دـشاب‌یم ریذپ‌بیـسآ اـنورک سورـیو شرـسگ لـباقم رد دـعُب ود زا ناتـسناغفا اـم روـشک زا ،مود دـعُب رد.تـسا هتفریذپ بیـسآ اـنورک سورـیو شرـسگ زا اهروـشک ریاـس دـننامه ،یـناهج هـعماج وـضع ناوـنع شرـسگ زا اهروـشک رگید زا رـشیب ،تـسا رـقف طـخ رـیز هوـبنا تـیعمج یاراد رـیقف روـشک کـی ناتـسناغفا هـکیئاجنآ یرورض داوـم یاوـن و خرـن ندرـب الاـب راـنک رد ،نـیطنرق هاـم دـنچ ،عـقاو رد.تـسا هدـش ررـتم اـنورک سورـیو دـمآرد هـب هـک ار گرزـب یاه‌رهـش رد نکاـس تـیعمج صوـصخ هـب روـشک تـیعمج زا یا‌هدـمع شـخب ،یـفرصم سورـیو راـهم و یرـیگولج یاتـسار رد ار یـتادیهمت تـلود دـنچ رـه.تخاـس رـثأتم تدـش هـب ،دنتـسه یـکتم هـنازور ،تـلود یداـصتقا یاـهه‌ ینب رد ییاـسران لـیلد هـب اـما ،تـفرگ تـسد یور تـعاضبی‌ ب و راکـیب مدرـم یارـب کـمک و رـثؤم تـسناوتن تـلود هـناراکددم و یوـیاقو یاـه‌همانرب ،دـنمزاین دارـفا ندوـب داـیز و داـسف دوـجو ،یـتیریدم فـعض .دـشاب زاـسراک و لـیلع و ناوـتان داـصتقا رـب اـنورک سورـیو شرـسگ هـک یداـصتقا برـخم تارـیثأت و تاـمدص هـنماد هـکنیا یارـب اـب رادـیاپ داـصتقا داـجیا یاتـسار رد روـشک یتـشیعم داـصتقا هـب قـباطم و هدـش هدیجنـس رـت‌بوخ هدرـک دراو روـشک FES رـفد ،دوـش یـحارط و هدیجنـس یـیاه‌همانرب مدرـم یـفرصم یاـهزاین و یداـصتقا یدـیلوت یاـه‌تیفرظ هـب هـجوت کـنیا هـک تـسا هداد ماـجنا)راـهدنق و خـلب ،ناـیماب ،تارـه( روـشک تـیالو دـنچ رد ار یورس روـبزم یاـه‌هنیمز رد .ددرـگ‌یم مـیدقت مرـحم هاگدـنناوخ تـمدخ نآ زا یـشرازگ 1

2

انورک ضرم سورــیوانورک هداوــناخ یاــهس‌ وریو هــلمج زا ،تــسا) COVID- 19( ۱۹- دــیوک نآ یمــسر ماــن هــک اــنورک ضرــم اــت هــتفرگ یــلومعم شزــیر کــی زا یاــه‌یرامیب ببــس اــه‌سوریو زا هورــگ نــیا.دــشاب‌یم) Coronaviruses( یداـیم ۱۹۶۰ هـهد رد اـه‌سوریوانورک هداوـناخ.دنوـش‌یم ۱۹ دـیوک و سرـم ،سراـس نوـچمه یدیدـش یاـه‌یرامیب نـیا ناـیم زا.دـنک‌یم ادـیپ عویـش ناگدـنرپ و نارادناتـسپ]تاـناویح[ رد یـعیبط روـط هـب سورـیو نـیا.دندـش فـشک سورـیوانورک ،اـهنآ عوـن نـیرخآ.تـسا هدـش ییاـسانش ناـسنا هـب نآ هدـش لـقتنم عوـن تـفه نوـنک اـت ،اـه‌س‌ وریو درـک ادـیپ عویـش نـیچ روـشک ناـهوو رهـش رد ۲۰۱۹ لاـس ربمـسد هاـم رد) SARS-COV-2( ۲ یـسفنت داـح مردنـس هداوــناخ زا عوــن هــس رــیخا لاــس تــسیب رد.تخاــس ورــبور نارــحب اــب ار ناــهج ماــمت یــهاتوک تدــم زا ســپ هــک هـب ‌شاـفخ زا ًالاـتحا هـک ۲۰۰۳ لاـس رد نآ هـنوگ کـی.تـسا هدرـک ادـیپ عویـش اه‌ناـسنا ناـیم هـب اـهس‌ وریوانورک دودـح ً‌اـعومجم هـک دـش یـناهج یـمدیپا کـی هـب لـیدبت سراـس ماـن تـحت ،دـشاب هدرـک تـیارس نـیچ روـشک رد ناـسنا هـک دـش فـشک یدوعـس ناتـسبرع روـشک رد ۲۰۱۲ لاـس رد سورـیو نـیا رـگید هـنوگ.دناـشک گرـم ماک هـب ار رـفن ۸۰۰ ۸۵۸ گرـم ،تـسا فورـعم هـنایمرواخ یـسفنت ییاـسران مردنـس اـی سرـم ماـن هـک سورـیو نـیا.دـیماجنا رـیم گرـم هـب هـب ،دـش ییاـسانش نـیچ روـشک رد یداـیم ۲۰۱۹ لاـس رـخاوا هـک اـه‌سوریو نـیا عوـن نیموـس.تـشاد یـپ رد ار رـفن روـصت لـباق رـیغ تـعرس هـب ،تـسا فورـعم ۱۹ دـیوک هـب هـک سورـیو نـیا.دـش لـیدبت یـناهج یـمدیپا کـی هـب یدوز هـب ،دوـش‌یم هتخانـش سورـیو نـیا هـیلوا عویـش لـحم هـک نـیچ روـشک ناـهوو رهـش رد.دـش شـخپ ناـهج رسارس رد هـن ،یـنامرد ملاـس تـیریدم و ناـهوو رهـش دیدـش نـیطنرق عـضو اـهنآ نـیرتم‌ هم هـلمج زا یوـیاقو رـیبادت ذاـختا لـیلد زا زـین ناـهوو رهـش هاـم دـنچ یـط ،هـکلب دـمآ لـمع هـب یرـیگولج نـیچ یاهرهـش ریاـس هـب سورـیو شرـسگ زا اـهنت نـیا شرـسگ یـپ رد اـما ،تـشاد یـپ رد یـتافلت نـیچ ناـهوو رهـش رد اـنورک سورـیو هـکنیا اـب.دـش جراـخ نـیطنرق .دراد هـمادا ناـنچمه نآ زا یـشان رـیم و گرـم و اـتبا نازـیم ،ناـهج یاهروـشک ریاـس هـب سورـیو تـیالو.دـش دراو نارـیا روـشک زا نـیرجاهم تدوـع قـیرط زا ۲۰۲۰ یرورـف هاـم رـخاوا رد اـنورک سورـیو اـم روـشک رد هــنایمرواخ هــقطنم رد اــنورک سورــیو شرــسگ هــیلوا یاــه‌نوناک زا هــک( نارــیا روــشک اــب یراوــجمه لــیلد هــب تارــه نوزـفا زور تدوـع اـب.دـش روـشک رد اـنورک سورـیو شرـسگ یـلصا نوـناک ،هـعلق ماـسا یزرـم ردـنب دوـجو و)تـسا رد اـنورک سورـیو شرـسگ ،دوـب نارـیا روـشک رد اـنورک سورـیو زا رارـف نآ بـلغا لـیلد هـک نارـیا روـشک زا نـیرجاهم رد اـنورک سورـیو هـب ناـیالتبم دادـعت هـک دوـب ناتـسناغفا رهـش نـیمود لـباک رهـش.تـفرگ رـشیب تـعرس روـشک رسارس ،نآ زا یـشان یاـه‌یتوف و اـنورک سورـیو هـب ناـیالتبم راـمآ یـمک تدـم رد و دـش‌یم رـشیب نوزـفا زور تروـص هـب نآ .دـش روـشک رد رـگید یـیاج رـه زا رـشیب تالاـیا نوـچ ییاهروـشک ،نآ زا یـشان رـیم و گرـم و اـنورک سورـیو شرـسگ هدـمع یاـه‌نوناک زا ،رضاـح لاـح رد ناـیالتبم نازـیم ،یمـسر یاـهرامآ نـیرته‌زات ساـسارب.دـشاب‌یم لـیزارب و دـنه ،یـیاپورا یاهروـشک ،اکـیرما هدـحتم نوـیلیم کـی دودـح و هدـش دروآرـب رـفن نوـیلیم هاـجنپ زا رـت شـیب ناـهج رسارس رد ۱۹ دـیوک اـی اـنورک سورـیو هـب یـعقاو نازـیم ،ناـسانشراک رـظن قـبط هـک تـسا رـکذ نایاـش.تـسا هدـش شرازـگ سورـیو نـیا زا یـشان یـتوف ار رـفن .دـشاب‌یم یمـسر یاـهرامآ رـبارب هـس اـت ود ،ناـهج رسارس رد اـنورک سورـیو زا یـشان یاـه‌یتوف و ناـیالتبم 3

4

دـص رد ۳۸،۷ تارـه رد هـک تـسا یـلاح رد نـیا.تـسا هدـش رد ناـنچمه دـص رد ۶۰ یـلو تـسا هداد تـسکش ار اـنورک مدرـم 2 . دراد رارـق هدنـشک سورـیو نـیا هـب اـتبم ضرـعم نــیطنرق زرــم رد ار نارــجاهم لــیاوا رد ناتــسناغفا تــلود رــگا .دـیامن لورـنک ار نارـحب مـک تاـناکما اـب تـسناوتی‌ م ،دوـمنی‌ م و دـندوب رـیگرد یـسایس یاه‌شکمـشک رد تـلود نارـهر یـلو .دوـب یـتاباختنا تاـعوضوم لـح یور رـشیب ناـمزنآ ناـش زـکرمت تاره رد انورک راهم :دیدرگ‌یم راهم هدمع شخب ود طسوت انورک تاره رد )نیطنرق( ‌تیودحم عضو-۱ نارامیب دیرجت نامرد-۲ دــش یــمن یــلمع تــسرد مدرــم فرــط زا نــیطنرق تارــه رد راــیتخا رد زــین یــحص یــفاک لیاــسو ناراــیب ناــمرد رــطاخب و رــطاخب تــیالو نــیا هــب تــلود.دوــبن تارــه هــماع تــحص هـک ،داد صاـصتخا هـجدوب یـناغفا نوـیلیم ۴۰۰ اـنورک اـب هزراـبم فرص ،هدـنام یـقاب لوـپ و دیـسر فرـم هـب راـیب ۵۰۰ یالاـب رد داــسف.دــیدرگ نادــنمزاین یارــب یــیاذغ داوــم عــیزوت و اذــغ نآ زا تارـه مدرـم هـک ،دـش رـگید شـلاچ یـیاذغ داوـم عـیزوت شزرا هـب نارـجات ،تـیعضو لورـنک تـهج نـینچمه.دـندرب جـنر دـنناوتب اـت ،درـک عـیزوت یـیاذغ داوـم یـناغفا نوـیلیم مـین و ود .دـ نیامن لــح یدودـ ح اــت ار یگنــسرگ تاره تیالو لـباک زا دـعب و دـشاب‌یم ناتـسناغفا برـغ یاـه تـیالو زا تارـه اــب هارــمه ناــنچمه.تــسا روــشک تــیالو نــیرت‌تــیعمج رــپ ناتـسناغفا گرزـب تـیالو راـهچ زا یـکی راـهدنق و خـلب ،لـباک لــیام ۷۰/ عــبرم رــم وــلیک ۱۸۲ نآ تحاــسم.دــیایم راــش هــب رد هــیئاصحا یــلم هرادا یورس قــباطم نآ تــیعمج و دــشاب‌یم و رازــه جــنپ دوــن و نوــیلیم ود دودــح یدیــشروخ ۱۳۹۸ لاــس 1 . تــسا هدــش شارزــگ نــت) ۲،۰۹۵،۱۱۷( هدــفه ودــص کــی هـعقاو نـیلوا و دوـب اـنورک رـیگ‌همه سورـیو یـنابرق نـیلوا تارـه ۵ خـ یرات هـ ب ،دوـ ب هلاـ س ۳۵ هـ ک هـ للادیحو ماـ ن هـ ب نآ رد تـ بثم تــبث م ۲۰۲۰ یرورــف ۲۴ هــب قــباطم یدیــشروخ ۱۳۹۹ توــح ناـغفا نارـجاهم ،روـشک رد سورـیو نـیا عویـش لـماع.دـیدرگ ۲۰۰ هـب کـیدزن ،اـنورک عویـش تـسخن هاـم ود رد هـک ،دنـشاب‌یم ضرم نـیا ًادـعب .دندـش ناتـسناغفا کاـخ دراو نارـیا زرـم زا رازـه هـماع تـحص تـسایر ماـقرا قـبط.دـش لـقتنم تاـیالو ریاـس هـب ۱۳۹۹.۸.۲۲ خـیرات اـت سورـیو نـیا هـب ناگ هدـش باـصم ،تارـه .تـسا هدـیدرگ تـبث نـت) ۷۲۳۶(ً ادودـح نـینچمه.تـسا لماـش نز ۳۳۰۵ و درـم ۳۹۳۱ ناـیم نـیا رد هـک تاره هماع تحص یوگنخس یزریش قیفر دمحم  2 توـف اـنورک رـثا هـب ،دـشاب‌یم نز ۷۹ و درـم ۱۸۵ هـک راـیب ۲۶۴ -رب/ https://www.nsia.gov.af:8080/wp-content/uploads/2019/04 1 pdf.-1398 لاس-روشک-سوفن-دروآ 5

تاره رد انورک یعامتجا یاه‌بیسآ و یــلیماف یاه‌تنوــشخ تارــه رد اــنورک عویــش ناــمز رد نادرـم ینیـشن هـناخ نآ تـلع.دیـسر دوـخ جوا هـب یـگد‌ اوناخ یـخرب.دـندوب هدـش راکـیب اـنورک رـثا زا هـک ،تـسا هدـش ناوـنع رد نـیطنرق عـضو یاـهزور رد هـک تـسا هـتفگ تارـه رد ناـنز زا هـناخ رد هداوـناخ نادرـم راـنک اـه تعاـس ،دـندوب روـبجم تارـه ار نادرـم یوـس زا یـگداوناخ یاـه تنوـشخ زا یـعون و دـننامب 2 . دـنیامن هـبرجت هداوـناخ ناـیم رد یـگداوناخ یاـه تنوـشخ شـیازفا رـب هواـع بیـسآ ار ناـنز ناـج هـمین و فـیعض اتبـسن داـصتقا اـنورک ؛اـه تالکــشم رــب ار دــیدج لکــشم سورــیو نــیا و دناــسر یدــج .دوزـفا تارـه ناـنز یـلبق تاره رد انورک یتینما یاهدمایپ رـشیب زـین یراکـیب و رـقف ،دـش عـضو نـیطنرق تارـه رد هـک‌ینامز یراکـیب و رـقف.دـیدرگ یـنماان ببـس و دندـش ررـتم مدرـم.دـش اـب و تـسا هدـش ناوـنع تارـه رد یـیانج مـیارج یـلصا لـضعم مـیارج ،اـنورک هـب ندـش باـصم سرـت زا یـنادنز اـهدص یـیاهر ار یـنماان فارـگ زـین نـیرجاهم تـشگزاب.دیـسر دوـخ جوا هـب نآ اـب هـک ،دوـب تارـه مدرـم رـگید سرـت یـنما اـن.دوـمن دـنلب نـیا زا تارـه مدرـم مـه زوـنه اـت.درـک‌یم مرـن هـجنپ و تـسد رـطخ رد ناـشلاوما و ناـج هـظحل رـه و دـنراد تیاکـش لـضعم یــلو ؛تــسین وــن هدــیدپ روــشک رد یــیانج مــیارج.دــشاب‌یم نــیا هنــشيپ‌یب یاــیاضق دهاــش تاــیالو و زــکرم رــخاوا نــیا رد مــیارج یرــیگ‌شیپ رــطاخب تــلود دــنچ رــه.دــشاب‌یم مــیارج بوــلطم هــجیتن نوــنکات یــلو ،تــسا هداد ماــجنا ار یــتامادقا مـیارج ،یتـسیرورت تاـمح لومـش هـب.تـسا هدـمآین تـسدب .درــیگ‌یم یــنابرق مدرــم زا زــین یــیانج تاره رد انورک یداصتقا یاهب‌ یسآ رازاـب.دناـسر زـین یداـصتقا یاه‌بیـسآ تارـه تـیالو هـب اـنورک زا ار هــنازور لغــش مدرــم هــک ،دــش ثــعاب و دــیدرگ جــلف راک ،یـشزومآ دـنمراک و مـلعم رازـه) ۷۰۰۰( نـینچمه.دـنهدب تـسد رارــق یــلام راوــگان عــضو رد نــیطنرق ماــیا رد شاــعم عــطق اــب ناـنآ یـگدنز تالکـشم ی‌هزادـنا اـت هـک یـملعم شاـعم و دـنتفرگ و راک نداد تـسد زا.دـنداد تـسد زا مـه ار ،درـک یـم عوـفرم ار و نـفر نـیب زا سرـت ،یگنـسرگ ،یـناور راـشف ناـیتاره هـب شاـعم رد نارـگراک نـیطنرق ندوـمن عـضو اـب.دوـمن لـیمحت ار یدـیما اـن ندیـسرن لـیلد هـب تاکـیرباف و دندـش نیـشن هـناخ تـیالو نـیا نـ یا ،دوـ ب هتـ سب اـ هزرم نوـ چ ؛دـ نام زاــب تـ یلاعف زا ماــخ داوـ م هـکیرباف ۴۰ دودـح.دوـمن یـلام تـفگنه تاراـسخ تاکـیرباف هدـیدرگ تـصخر نآ نارـگراک و هدـنام زاـب تـیلاعف زا تارـه رد 1 . تـسا یــصوصخ روتکــس هــب طوــبرم رــشیب ،نارــگراک و تاکــیرباف ناـما رد اـنورک دـنزگ زا زـین راذـگ هـیامرس ناـنز ناـنچمه.دـندوب .دـندومن یـلام گرزـب ناـیز و دـیدرگ فـقوتم ناـشراک ،دـندنامن تاره تیالو نانز زا یکی یبیبح همطاف  2 تاره تیالو عیانص قاتا سییر مداخ هللادیمح  1 6

نایماب رد نیرجاهم تیعضو نارــجاهم یورــب نارــیا یوــس زا هــفرط‌کــی زرــم ندوــب هتــسب لاـس رد نارـیا.دوزـفا اـنورک نارـحب هـب ار رـگید شـلاچ ناـغفا یـلو ؛درـک عـیزوت تـماقا ناـغفا نارـجاهم هـب یدیـشروخ ۱۳۹۷ هــمیرج وروــی ۱۰۰ نــیطنرق ماــیا رد زور کــی ندــش یرپــس اــب هـک دـش ببـس ،هـنالداع رـیغ لـمع نـیا اـب نارـیا.دـندیدرگی‌ م .دـنیامن تـشگ‌زاب روـشک هـب اـنورک هـب باـصم نارـجاهم زا لیـس بــسانمان دروــخرب نارــجاهم اــب زرــم رد زــین ناــغفا نیلؤــسم ببــس روــشک زا جراــخ و لــخاد رد یراکــیب لــضعم.درــک‌یم .تـسا هدـیدرگ ردـخم داوـم هـب داـیتعا و رـقف ،یـنماان ،تالکـشم اــج‌یب ۴۶۸۰ً ادودــح و ،هدــننک تدوــع لــیماف ۹۸۱ ناــیماب رد .دـیامن یـم یـگدنز یـلخاد هدـش عــیزوت یــیاذغ رــیغ داوــم لــیماف ۴۰ هــب اــهنت AKHA هــسسؤم داوـم لوا مدـق رد اـهی‌ نایماب یـلصا یدـنمزاین هـک یـلاحرد.درـک لکـشم تـیالو نآ رد یـفاک قرـب دوـبن نـینچمه.دوـب یـیاذغ هتخاــس راوــشد دودــح اــت ار اــنورک اــب هزراــبم هــک ،دوــب رــگید هــب رلوــس هتــسب دــص UNHCR ی‌هــسسؤم هــنیمز نــیا رد.دوــب هـب ناـیماب رد زوـنه اـت یـقربی‌ ب لکـشم یـلو ،دوـمن کـمک مدرـم 1 . تـسا هدوزـفا مدرـم یاـه‌جنر رـب و هدـشن لـح یـساسا لکـش نایماب تیالو نیرجاهم سیئر یموصعم هبیجن  1 7 نایماب تیالو هــک ،تــسا ناتــسناغفا یزــکرم هــیحان رد یــخیرات رهــش ناــیماب نــیا.دــشاب‌یم لــیام ۱۴/ عــبرم رــم وــلیک ۳۵ نآ تحاــسم یرـ فن) ۱۰۰۰۰۰( رازـ ه دـ ص کـ ی ًادودـ ح تـ یعمج اـ ب تـ یالو ناــیماب.دراد رارــق روــشک تــختیاپ برــغ یرــم وــلیک ۲۴۰ رد یــسنارفنک یــط و دــشاب‌یم اــنورک رــیذپ بیــسآ یاــه‌تیالو زا یالاـب نآ یـفنم تارـیثات و اـنورک ،حـلص دـنور فـقوت دروـم رد .تــفرگ تروــص رــظن لداــبت و ثــحب داــصتقا مدرـم هـک ،دنتـسه روـشک رد موـش هدـیدپ ود ضارـما و گـنج بوـخ یاـه‌تفرشیپ لاـس ۱۸ لوـط رد.تـسا هدوـمن ررـتم ار زوــنه گــنج رــگناریو و یــفنم تارــیثات یــلو هــتفرگ تروــص ررــتم رــشیب ناــیماب اــنورک عویــش ناــمز رد.دراد هــمادا مــه دـش ورـبور داـیز ‌تالکـشم اـب تـیالو نـیا رد تـعارز.دـیدرگ .دنتـشاد هـنیمز نـیا رد تـیلاعف هـمادا هـب رـمک لـیامت نـیقاهد و ار مدرـم ،دوـب هدرـک لـتخم ناـیماب رد ار هرـمزور لغـش هـک اـنورک تـصرف ‎ کـسام دـیلوت اـب رـکتبم ناـنز یـضعب.دوـمن همیـسارس هـب و دوـب رـمک نآ شورـف یـلو ،دـندومن داـجیا دوـخ هـب یلغـش هـلمج زا ناـیماب تـیالو.درـک یـمن وـفاکت ناـنآ یاـه‌یدنمزاین اــمرس رد اــنورک رــگا.دــشاب‌یم روــشک ریــس درس یاــه‌تیالو راــیتخا رد بــسانم تــصرف رد تاــناکما ،دــنک عویــش هراــبود رارـق رـطخ ضرـم رد رـشیب کـش نودـب ،درـیگن رارـق ناـنآ .دــنریگ‌یم

و نجیــسکآ دوــبن اــب.تــسا هــتفر نــیب زا اــنورک رــثا زا رــفن ۱۷ ناـیماب مدرـم هـب اـنورک نارـحب لـمحت ،یـحص تاـیرورض ریاـس یارـب نآ هـیاپ ۳ هـک ،نجیـسکآ نیـشام ۱۷ سپـس.دـیدرگ راوـشد ناــیماب هــماع تــحص راــیتخا رد ،دــش‌یم هدافتــسا ضــیرم ود و یـحص لیاـسو دوـبن ،مدرـم یـهد یـهاگآ مدـع.تـفرگ رارـق اـه‌ینایماب یـلبق تالکـشم رـب ار دـیدج تالکـشم لوـپ نـشادن اـب و نوـگرگد تـیالو نـیا رد ار هـماع تـحص تـیعضو و دوزـفا .تخاـس ورـب ور داـیز تالکـشم نایماب رد ینماان و انورک نانکاـس زا رـیثک دادـعت هـک ،تـسا یاـه تـیالو هـلمج زا ناـیماب .تـسا هدـیدرگ رـجاهم شاـعم رارـما و راک رـطاخب نارـیا رد نآ نارـیا زا اـنورک سورـیو نـفرگ جوا اـب ناـمزمه یـنایماب نارـجاهم ار نارـگراک ،ناـیماب رد نـیطنرق.دـندیدرگ جارـخا یراـبجا روـطب .دـش هـفاضا ناـنآ هـب زـین هدـش جارـخا نـیرجاهم و دوـمن راکـیب ناـیماب.دـیدرگ رـشیب ناتـسناغفا رد نـیطنرق ناـیرج رد تنوـشخ یـگداوناخ و یـعامتجا تالکـشم هـک دوـب یاـه ت‌ ـیالو هـلمج زا تنوـشخ نـیا یـنابرق و دیـسر جوا هـب هاـم شـش لوـط رد نآ رد عویـش ناـیرج رد نـینچمه.دـنا هدوـب ناکدوـک و ناـنز رـشیب اـه تــیلاعف ،تــیالو نــیا رد یــتلود تارادا ندــش لــیطعت و اــنورک هــب نادــیم و دــش جراــخ مــظن زا مدرــم و تــلود هرــمزور یاــه مـیارج تـیالو حطـس رد و دـیدرگ یـلاخ راک فاـخ یاـه مـیت ،یـحص ،یداـصتقا ‌نارـحب.تـفای شرـسگ یـعامتجا و یـیانج هــب ار یــگدنز هــقلح یــنماان و ناــنز هــیلع تنوــشخ ،یــعامتجا و یــحور ضارــما اــنورک لومــش هــب و دوــمن گــنت اــه یــنایماب .دــش ناــنآ رــیگ‌نماد یــناور نایماب رد نانز هیلع تنوشخ لاــس رد.درــک رــشیب ناــیماب رد ار یــلیماف یاه‌تنوــشخ اــنورک رد و دوـب هدـیدرگ تـبث یـلیماف تنوـشخ کـی یدیـشروخ ۱۳۹۸ مـقر نـیا.دوـب تنوـشخ هـیضق ۱۶۰ دهاـش ناـیماب ۱۳۹۹ لاـس یاه‌تنوـشخ دـنلب فارـگ رـگنیامن لاـس کـی رد کـش نودـب دروــخ نــس رد یراــبجا یــسورع.دــشاب‌یم ناــیماب رد یــلیماف راکــشآ رــقف رــگنیامن ،تــیالو نــیا رد نارــخد یــناپوچ و ،یراـبجا راک ؛لـیبق زا ،لاـفطا اـب تنوـشخ نـینچمه.دـشاب‌یم داـصتقا زا هقاـش یاـه‌راک ریاـس و یرادـلام ،موزـیه ندرـک عـمج هــقبط.دراد خــلت تــیاکح ناــیماب رادــیاپ رــیغ و هتــسکشرو ‌یــهاگآ هــنیمز نــیا رد ،دراد ذوــفن تاــج‌هیرق رد هــک یــناحور .دـبای ناـیاپ ناـنز و لاـفطا هـیلع تنوـشخ اـت ،دـیامن‌یم یـهد ،رـقف رد هـشیر اه‌تنوـشخ ناــیماب رد ًاـصوصخم ،ناتــسناغفا رد یزــکرم تــلود دــنچ رــه.دراد رادــیاپ رــیغ داــصتقا و یراکــیب ناــیاپ ی‌هــطقن تاــیالو تالکــشم هــب هــک هدوــمن ماــعا اــهراب زور رـه و هدـنام یـقاب راعـش دـح رد لاـح اـت یـلو ،دراذـگ‌یم .دنوــش‌یم رــشیب و رــشیب تاــیالو مدرــم تالکــشم نایماب رد هماع تحص تالکشم ۱۵ هناخافـش و ۱۹- دـیووک زـکرم ناـیماب رد اـنورک ضرـم عویـش اـب یـناغفا رازـه دـصود غـلبم تـلود هـجدوب زا و دـیدرگ داـجیا رـسب زـکرم رد رـسب ۴۰ً ادـعب.دیـسر فرـم هـب هـماع تـحص یالاـب تــسا یــلاح رد نــیا.دــش داــجیا اــه یلاوــسلو رد رــسب ۱۵ و هدـیدرگ تـبث ۹۳۱ دادـعت هـب ناـیماب رد تـبثم یاـه هـنومن هـک هدـش شرازـگ نـت ۲۲۹۱ تـیالو نـیا رد یـفنم تاـعقاو و تـسا و هدــش باــی تــحص هراــبود نــت ۸۵۸ ناــیم نــیا رد.تــسا 8

رد ار مــلعتم نوــیلیم) ۹(ً ادودــح نــیطنرق ماــیا رد دــنور نــیا نیـشن هـناخ مـلعم رازـه ۲۰۰ و دـنام زاـب شزوـمآ زا روـشک حطـس 1 . دندـ ش رود هار زا شزوــمآ هــنیمز نــیا رد ســنارفنک ناگدــننک کارــشا اــنورک زا یــشان یاــه‌یمظن ‌یــب لــح رــطاخب هــنیزگ نــیرتهب ار .تــسا هد‌ رــک ناوــنع خلب هماع تحص تالکشم و انورک یارـب یـتظفاحم یاـه‌تیک دوـبن ؛اـنورک عویـش نـیزاغآ ماـیا رد تـحص یـساسا تالکـشم زا صیخـشت تـیک دوـبمک و نارـکاد لـیاوا رد هـک تـسا یـلاح رد نـیا.تـسا هدـش رـکذ خـلب هـماع هــجلاعم و ییاــسانش عــقوم هــب ار ناراــیب اــت دوــبن زــین ‌هناخافــش هـب شـیپ تدـم دـنچ تـیالو نـیا رد.دـش هتخاـس ًادـعب و دـیامن تـبثم نآ ۲۰۷۸ هـک ،دوـب هدـش یروآ عـمج هـنومن ۳۶۸۷ دادـعت و داتـ سرف گرـم ماک هـ ب ار نـت ۸۳ خـلب رد سورـیو اـ نورک.دوـب هدـش باـی تـحص هراـبود نـت ۱۳۰۷ نادرـم و ناـنز لومـش هـب 2 . تـسا خلب رادیاپان داصتقا و انورک ثــعاب روــشک رد یداــصتقا و یــحص یاه‌تخاــس رــیز مدــع .دــبای شــیازفا دــصرد ۶۷ هــب دــصرد ۵۵،۴ زا رــقف هــک دــیدرگ خلب تیالو یــخیرات یاــه‌تیالو زا تــسا فــیرشرازم نآ زــکرم هــک ؛خــلب رــم وــلیک ۱۷،۲۴۹ نآ تحاــسم.دــشاب‌یم ‌ناتــسناغفا لاــش م ۲۰۱۲ لاــس رد هــک یورس قــبط.تــسا لــیام ۶۲۰۰/ عــبرم نوـیلیم کـی ًادودـح تـیالو نـیا تـیعمج ،تـسا هدـش ماـجنا ناوـنع نـت) ۱۲۴۵۱۰۰( دـص کـی رازـه جـنپ لـهچ دـص ود و .تــسا هدــش تراـجت و تاکـیرباف ،خـلب رد نـیطنرق عـضو و اـنورک عویـش اـب تـفای شـیازفا خـلب رد یـحور تالکـشم و رـقف.دـیدرگ فـقوتم اـت اـنورک مود جوـم زا تالکـشم لـیلد هـب تـیالو نـیا مدرـم و حــلص راتــساوخ خــلب تاــماقم و نادنورهــش.دــنا نارــگن لاــح یداــصتقا رادــیاپ هعــسوت هــب دــناوتی‌ م حــلص نوــچ ،دنتــسه ،ملاـس بآ ،بـسانم هـیذغت ،یـیادزرقف.دـیامن ینایاـش کـمک فادـها زا هـک تـیفیک اـب شزوـمآ و یـعامتجا تلادع-تـسایس نــکمم نآ هــب ندیــسر حــلص نودــب ،دــشاب‌یم رادــیاپ هعــسوت مــکحم هــبرض خــلب رد یــصوصخ روتکــس هــب اــنورک.تــسین و بـتاکم رازـه ۱۶ نآ رـثا رـب هـجیتن رد و دوـمن دراو یداـصتقا .دــیدرگ دودــسم هاگــشناد داــهن ۱۳۸ هاگشناد داتسا و یندم لاعف، یدرف دیشمج  1 خلب انیس یلع وبا هناخافش رمآ یرونا ثوغ رتکاد  2 9

نارجاهم تشگزاب و انورک نارحب و نارــیا یاهروــشک زا نــیرجاهم نــیطنرق ماــیا رد هــک‌ینامز هــمیب.دــش رــشیب رــقف و یراکــیب ،دندــش جراــخ ناتــسکاپ راک نوــناق یرــگنزاب و نارــگراک یارــب اــهرایعم نــییعت ،نارــگراک لـح روـشک لـخاد رد ار نارـجاهم لکـشم ی‌هزادـنا اـت دـناوتی‌ م فـلتخم یاهروـشک رد ناـغفا رـجاهم نوـیلیم هـس دودـح.دـیامن ناگ هدـش اـج‌یب رـگید نوـیلیم هـس دودـح و تـسا دـش هدـنهانپ ناتـسناغفا یداـصتقا و یـتینما راوـگان طـیارش.دنـشاب‌یم یـلخاد ۱۶ دودـح لداـعم ،رـفن نوـیلیم شـش دودـح هـک ،هدـش ثـعاب زا جراــخ و لــخاد رد یــعون هــب ،روــشک نــیا تــیعمج دــصرد 4 . دنـ شاب هدـ نهانپ روـ شک دوـبن ،اـه‌گنج رـثا رـب هـک تـسا هدـیدپ ناتـسناغفا رد ترـجاهم یوـقطنم ،یـلخاد گرزـب لـضعم هـب یگنـسرگ و رـقف ،راک هـنیمز نارـجاهم.تـسا هدـش لدـبم روـشک نـیا مدرـم یارـب یـناهج و و ناــپ دوــبن لــیلد هــب ،ددرــگ‌یم رــب اهروــشک زا هــک ناــغفا هـب ور ناـش یـضعب.دنوـش‌یم همیـسارس روـشک رد مـظنم ی‌هـمانرب .دنوـشی‌ م لدـبم نـیمرجم هـب ناـش رـشیب و دروآی‌ ـم ردـخم داوـم یراکـیب دنوـشن راک هـب تـسد یـجراخ تاـسسؤم و تـلود رـگا تروـص نـ یا رد 1 . تـ فای دـهاوخ شـ یازفا دـ صرد ۴۴ هـ ب ۲۴ زا .تـشاد دـهاوخ راوـگان تارـثا زـین خـلب مدرـم یالاـب ًاـعبط نـیا رد و دراد تـیلاعف نآ ۱۰ هـکیرباف ۴۰۰ هـعومجم زا خـلب رد رد مدرـم دـصیف ۴۱ هـک یـصوصخ روتکـس ار رـشیب هـمدص هـنیمز 2 . تـسا هدـش لـبقتم اـنورک رـثا هـب ،دـنراد تـیلاعف نآ هدــید ار هــمدص نــیرتمک تــعارز روتکــس اــهنت ناــیم نــیا رد هـفاضا هـعماج هـب راک دـجاو رازـه ۵۰۰ لاـس دـنچ رـه.تـسا یــضعب رد.تــسین دعاــسم ناــنآ بذــج هــنیمز یــلو ،دوــش‌یم راک رازاــب رد یــساسا لکــشم یرــب عــبانم ناــهج یاهروــشک راــیتخا رد ار ناوــج و یــفاک عــبانم ناتــسناغفا یــلو ،دــشاب‌یم رـلاد نوـیلیرت ۳ رـب غـلاب زـین ناتـسناغفا یـنیمز رـیز عـبانم.دراد نـیا مدرـم دـصیف ۷۵ دودـح مـه زوـنه یـلو تـسا هدـش شرازـگ 3 . دــنربی‌ م رس هــب رــقف طــخ رــیز رد روــشک خلب هشیپ تراجت نانز هب انورک یاه بیسآ اــنورک سورــیو عویــش زا لــبق ،خــلب رد هــشیپ تراــجت ناــنز هـمه ،دـش عـضو نـیطنرق هـک‌ینامز.دـندوب هدوـمن ذـخا هـضرق .دــندید یــلام و یــحور گرزــب ی‌هــمدص و دندــش تــسکشرو .تـشادن خـلب هـشیپ تراـجت ناـنز هـب لـیدب و لـح هار زـین تـلود رد لــضعم نــیا عــفر رــطاخب ناوــناب تراــجت قاــتا دــنچ رــه ،هدوــمن یــگنهامه تاــسسؤم اــب ناــنز یزاــس تــیفرظ یتمــسق هــب تــیالو نــیا هــشیپ تراــجت ناــنز تالکــشم زوــنه اــت یــلو 5 . تــسا هدــیدرگن لــح یداــینب لکــش https://www.bbc.com/persian/afghanistan-44532137  4 ناوناب تراجت قاتا سییر بیکش ابیکش  5 ،ناتــسناغفا یداــصتقا و یرــب عــبانم هــک ،تــسا داــیز لــماوع زا.دنوـش‌یمن هدافتـسا یداـصتقا رادـیاپ هعـسوت و دـشر تـهج حوطــس ماــمت رد داــسف ،ملاــسان یرادــتموکح ،گــنج ؛هــلمج داوــم ،یــیاز لاغتــشا یــفاک یاــهژورپ دوــبن ،تــلود و هــعماج لــماوع زا تــموکح هــب تبــسن ناــناوج یداــتعا‌یب و ردــخم .دــشاب‌یم نآ زراــب خلب تیالو داصتقا سییر تفارش لگ تنج  1 خلب تیالو داصتقا سییر تفارش لگ تنج  2 -رقف-طخریز-اه-ناغفا-دصرد https://avapress.com/fa/41523/75-  3 دننك-يم-يگدنز 10

مدرــم هــب هــک هدرــک کدــنا رایــسب کــمک UNHCR هــسسؤم تـیالو نـیا رد رـیذپ بیـسآ دارـفا نوـچ.تـسین یـفاک راـهدنق .دــنراد هــبناج هــمه یاــه‌یراکمه هــب زاــین و دــنا رــشیب راهدنق تیالو نیموــس ‌ی‌هــلمج زا و تــسا ناتــسناغفا یــبونج تــیالو راــهدنق قــبط تــیالو نــیا تــیعمج.دــشاب‌یم زــین سوــفن رــپ تــیالو کــی و رازــه جــنپ و داــتفه و کــل جــنپ دودــح م ۲۰۱۵ راــمآ 1 . تــسا هدــش لــقن نــت) ۵۵۷،۱۱۸( هدژــه ودــص راهدنق رد یلیماف یاه‌تنوشخ و نیطنرق تـلع ود راـهدنق رد نـیطنرق ماـیا رد ناـنز هـیلع تنوـشخ :تـشاد .لافطا ،نادرم ندوب هناخ رد-۱ .ییاذغ داوم نتشادن-۲ نارــحب و دوــمن ررــتم رــشیب ار اــه‌هداوــناخ تــیعضو نــیا لاــح نــیا اــب.دــیدرگ رو‌هلعــش راــهدنق رد یــلیماف و یــعامتجا اـنورک نارـحب اـب هارـمه یمـسج ،یزـغم ،یـحور ،یـناور ضارـما راـهدنق مدرـم مارآ ًاتبـسن یـگدنز رـب کاـن ‌تـشحو هیاـس رـقف و زا ار دوــخ لغــش هــشیپ تراــجت ناــنز نــیا اــب هارــمه.تــخادنا یاه‌تنوـشخ یرـیگولج رـطاخب هـک ناگرا هـناگی.دـنداد تـسد نوـباص عـیزوت و هـماع یـهاگآ شـخب رد ناـنز یارـمه یـلیماف .دوـب رـمک ناـش یاـهک ‌ مک یـلو دوـب فـسینوی ،دوـمن کـمک هـک ،دوـب کـشخ ناـن عـیزوت ؛تـلود سردآ زا یدـعب یراکـمه .دروآ دوــجوب ار ندــنام‌هدنز ســناچ اــهنت 11 .دناــسر یدــج رــیگ‌همه یاهب‌ یــسآ راــهدنق مدرــم هــب اــنورک .دوـب ۱۷۵۱ لـبق دـنچ تـیالو نـیا رد تـبثم یاـه هـنومن دادـعت هراـبود نـت ۱۶۱۵ و تـشاد یـتوف هـعقاو ۳۷ راـهدنق ناـیم نـیا رد یاــه‌تیودحم تــیالو نــیا رد.تــسا هدــش باــی تــحص لومـش هـب.دوـب هتـشذگ راک زا راک هـک ،دـش عـضو یـنامز نـیطنرق تـیالو نـیا رد تـیالو نـیدنچ ناگ‌هدـش اـج‌یب راـهدنق مدرـم رد یراکــیب حطــس لــیلد نــیمه هــب.تــسا هدــش نیزگ‌نکــسم راــهدنق رد نــیطنرق و اــنورک عویــش.دــنک‌یم داد‌یــب راــهدنق رد.دــنهدب تــسد زا ار هرــمزور لغــش مدرــم هــک دــش ثــعاب زا اــب و دنــشاب‌یم دزــمزور نارــگراک مدرــم رــشیب تــیالو نــیا هدوزـفا ناـنآ یگنـسرگ و یـگراچ‌یب ،رـقف رـب ،راک نداد تـسد یدــج زاــین مدرــم ریاــس هــب تبــسن راــهدنق رد نارــگراک.دــش تـیامح تـسرد ،شـک تـمحز هـقبط نـیا.دراد یراکـمه هـب و تاـسسؤم هـب تبـسن ناـشرتشیب لـیلد نـیمه هـب ،دنوـش یـمن NRC هــسسؤم.تــسا هداد تــسد زا ار دوــخ داــتعا تــموکح ناــنآ یارــمه لاــح اــت هــک ، 2 دوــب هدوــمن یورس ار نــت رازــه ۹ .تـسا هدـشن کـمک راهدنق/ https://fa.wikipedia.org/wiki 1 راهدنق هاگدننک تدوع و نیرجاهم سییر بایان دمحم تسود  2

راهدنق هماع تحص رب نآ تالوحت و انورک تاــعارم ار نــیطنرق راــهدنق مدرــم اــنورک عویــش لــیاوا رد .دندـش باـصم سورـیو نـیا هـب رـشیب لـیلد نـیمه هـب ،درـکن ناگـ یار تروـ ص هـ ب ،دـ نک‌یم عـ ضو نـ یطنرق تـ لود هـ ک یـ نامز رد اــما دــنک‌یم هــیهت دوــخ مدرــم هــب یرورض و یــکاروخ داوــم رـقف طـخ رـیز مدرـم دـصرد ۷۰ زا رـشیب هـک‌یلاح رد ناتـسناغفا .دوـش یـمن تـسرد کـمک تـلود فرـط زا ،دـننک‌یم یـگدنز تاـسسؤم و تـلود یـلو ،دـسرب مـه ناـیاپ هـب رـگا اـنورک نارـحب هـک ،دوـب دـهاوخن رود ،دـشاب هتـشادن هـمانرب و ناـپ نآ رـطاخب 4 . دـبای شـیازفا دـصرد ۷۵ هـب ۵۵ زا یگنـسرگ و رـقف حطـس ،دنوـشن راک هـب تـسد تاـسسؤم و یـناهج یاـهداهن ،تـلود رـگا مدرــم ار هرــیغ و یــحص ،یــعامتجا ،یداــصتقا رــتدب تــیعضو .دـید دـنهاوخ ناتـسناغفا انورک اسپ راهدنق راک‌تعنص نانز تیعضو ،ناورــف تالکــشم اــب نــیطنرق ماــیا رد راــهدنق تــیالو ناــنز نــیا رد.دــیدرگ ورــبور هرــیغ و یــعامتجا ،یــحص ،یداــصتقا یاه‌بیــسآ و دندــش ررــتم رــشیب هــشیپ تــعنص ناــنز ناــیم عــیانص تــسایر.دــندیدرگ لــبقتم ار یــلام و یــناور ،یــحور و هدوــمن یــبایزرا ار تالکــشم یورس قــبط راــهدنق رد راک و دزاـسی‌ م کـیرش تـلود و تاـسسؤم اـب ار نآ هـک تـسا هـتفگ رود قــطانم رد 5 . ددرــگ لــح هــشیپ ‌تــعنص ناــنز تالکــشم اــت یاـه‌یراکمه و تـیامح دـنمزاین رـشیب ناـنز ؛ناتـسناغفا تـسد هـنیمز تـلود ،ناـنآ تادـیلوت هـب دـیاب و دنـشاب‌یم هـبناج هـمه تراـجت و تـعنص هـصرع رد اـت دـیامن دعاـسم ار شورـف و عـیزوت .ددرـگ اـفک دوـخ رارــکت راــهدنق رد زــیگنام‌ غ تاــعقاو نــینچ یدــعب راــب رــگا« اـم شـهاوخ ،یـناهج تاـسسؤم ماـمت زا تروـص نـیا رد ،دوـش 1 ».دـنهدب یراکـمه تـسد و دراذـگن اـهنت ار اـم هـک تـسنیا تالکــشم و ناتــسناغفا یــندعم راــشرس عــبانم راــهدنق یداــصتقا شــهاک تادــیاع دــصرد ۳۰ راــهدنق رد اــنورک عویــش ناــمز رد 2 . دـشاب‌یم روـشک کـی یارـب یداـصتقا گرزـب مـقر هـک ،تـفای و تــعنص تــیالو نــیا رد داــصتقا یــلصا یاــه‌هیاپ ناــنچمه .دوـش زـکرمت رـشیب هـتفرشیپ تـعارز یور دـیاب و تـسا تـعارز نورــیب یاهروــشک هــب اــم یــنیمز رــیز و یــندعم داوــم ناــنچمه یداـصتقا و یـتدیاع گرزـب عـبانم هـک ،دنوـش‌یم قاـچاق یزرـم عـبانم ی‌هـنارسدوخ ندوـمن قاـچاق رد.دـشاب‌یم اـم روـشک یارـب .دراد شـقن یـجراخ و یـلخاد نارـب ‌قاـچاق ،ناتـسناغفا یـندعم یاراد ناتـسناغفا ،دوـش جارختـسا مـظنم لکـش هـب عـبانم نـیا رـگا دــجاو رــق یــفرط زا.ددرــگ‌یم اــفک دوــخ و رادــیاپ داــصتقا جارختــسا اــب هــک 3 دنتــسه راکــیب دــصرد ۵۶ ، ناتــسناغفا رد راک .دــندرگی‌ م تزــع اــب لغــش یاراد دارــفا نــیا نداــعم دــنمنوناق داوــم ی‌هــنارسدوخ قاــچاق وــلج زوــنه اــت ناتــسناغفا تــلود لـقتنم جراـخ هـب داوـم نـیا ،نوـنکا اـت.تـسا هـتفرگن ار یـندعم .دنوــش‌یم راهدنق هماع تحص نواعم یضیف هللادمحا رتکاد  4 راهدنق تیالو عیانص راک تسایر نواعم یدهاذ ارهز  5 راهدنق تیالو نانز روما سییر یزکچا هیقر  1 راهدنق تیالو داصتقا سییر نیرآ دمحم لگ  2 -تیعمج-مین-زا-شیب-نارگراک-هیداحتا/ https://www.dw.com/fa-af  3 a-48563896/ دنراکیب-ناتسناغفا-راک-طیارش-دجاو 12

:یدنبع‌ مج زا رــیگاو ضارــما و یــمیلقا تارــییغت ،ترــجاهم ،گــنج.تــسا هدوــمن مرــن هــجنپ و تــسد اــه‌نارحب زا عاوــنا اــب خــیرات لوــط رد رــب هــک تــسا ضارــما ی‌هــلمج زا ۱۹- دــیووک و ازــنولفنا.تــسا هدوــمن عویــش یراــس نوــگانوگ ضارــما ۲۱ نرــق رد.دــشاب‌یم نآ یاــه‌هنومن رـتخم هـک ،تـشاذگ ۱۹- دـیووک ار هدنـشک سورـیو نـیا ماـن تـحص یـناهج نامزاـس.تـسا هدوـمن بـلج دوـخب ار ناـیناهج هـمه هـجوت زدـیا ،ییایـسآ ازـنولفنا ،یوناپـسه ازـنولفنا ،هایـس نوـعاط ،نینتـسوج نوـعاط اـنورک زا شـيپ.دـشاب‌یم) Corona virus disease of 2019( رادوـخرب الاـب راـشتنا تـعرس زا اـنورک سورـیو هـک تـسا یـلاح رد نـیا.تـسا هداتـسرف گرـم ماک هـب ار ناـسنا اـه‌نویلیم یـکوخ ازـنولفنا و لـیاوا رد.تـسا هدوـمن راوـگان تالوـحت و تالکـشم راـچد ار ناـنآ یـگدنز و هـتخادنا تـشحو هـب ار ناـیناهج هـمه لـیلد نـیمه هـب.دـشاب‌یم ،دـنیوگ‌یم یـسانش کـیتنج و اـهس‌ وریو نـیصصختم یـلو ؛هدـمآ دوـجوب راوـتاربال رد سورـیو نـیا هـک ،دـندوب رواـب نـیا رـب ناـیناهج زا راوـتاربال رد ،رـب تـسد تخاـس یاـه‌سوریو هـک دـنرواب نـیا رـب ناـنآ.تـسا هدـمآ دوـجوب یـعیبط لکـش هـب ًاـماک اـنورک سورـیو هـک 1 . دـشاب‌یم ییاـسانش لـباق یـتحار هـب نآ تارـقف نوتـس قـیرط ،یداـصتقا هرـظتنم رـیغ یاـه‌نارحب اـب ار ناـهج لاـس کـی زا رـمک رد ًاـبیرقت ،نآ ندوـب کـلهم و یراـس لـیلد هـب اـنورک رـیگ‌همه سورـیو دیـشک شـلاچ هـب اـه‌تفرشیپ زا عاوـنا اـب ار ناـهج یپوکـسورکیام رـیگلفاغ دوـجوم نـیا.دوـمن ورـبور هرـیغ و یـحص ،یـعامتجا ،یـسایس لورـنک ار نارـحب ی‌هزادـنا اـت یـلاع یرـهر و تـیریدم اـب هـک دـندوب یاـه‌تلود ناـیم نـیا رد.دروآ رد وـناز هـب ار دـنمتردق یاـه‌تلود و .دـندمآ قـیاف تالکـشم رـب و راک‌هبـسک ناـش رـشیب هـک ناتـسناغفا مدرـم.دوـمن عـضو ار نـیطنرق سورـیو یرـیگ‌شیپ رـطاخب و درـک هزراـبم اـنورک سورـیو اـب زـین ناتـسناغفا یگنـسرگ ،یراکـیب،رقف زا اـنورک هـب تبـسن اـه‌ناغفا.دـش رـبارب دـنچ ناـنآ یداـصتقا تالکـشم نـیطنرق عـضو اـب ،تـسا دزـمزور نارـگراک و داـسف یـنابرق زـین ‌هـسورپ نـیا یـلو ،دوـمن عـیزوت ار کـشخ ناـن ًادـعب و مدـنگ ناتـسناغفا تـلود.دندـش ررـتم رـشیب نآ زا یـشان ضارـما و .دـیدرگن لـح نآ یـساسا لکـش هـب لکـشم و دـیدرگ روتکـس هـنیمز نـیا رد.دـندیدرگ راکـیب ناـسنا نارازـه و دـش فـقوتم اـه داـهن و تاکـیرباف ،اـه‌هاگـشناد ،بـتاکم اـهدص یاـهت‌ یلاعف .دـش ناتـسناغفا مدرـم رـیگ‌نماد یـعامتجا نارـحب و دیـسر جوا هـب ناـنز هـیلع تنوـشخ.تـسا هدـش لـبقتم ار هـبرض نیرـشیب یـصوصخ فـعض لـیلد هـب مـه ناتـسناغفا تـلود.تـفر دـنلب یـیانج مـیارج فارـگ یـناور یاـه راـشف و یگنـسرگ ،یراکـیب،رقف رـثا زا نـینچمه تالکـشم زا یـشخب و هدـش مدرـم ریگتـسد یـلیخ تـسناوتن ؛هدـش صـیصخت یاـه‌لوپ تـیریدم ءوـس و داـسف دوـجو ،یداـصتقا یاـهه‌ ینب تـفایرد دوـش‌یم ،هـتفرگ تروـص هـک ییاه‌ینارنخـس و اـه‌یورس رد شرازـگ نـیا هـب قـباطم هـچنآ.دـهاکب ار ناـنآ یـعامتجا و یداـصتقا اـب رـت‌تباث راک هـنیمز مدرـم هـب دـیلوت و تـعنص شـخب رد رـتراد‌هیاپ و رـت‌یداینب یلغـش یاـه‌تصرف داـجیا اـب ناتـسناغفا تـلود هـک درـک یـیاه‌یراذگ‌هیامرس تـعارز شـخب رد تـلود ،دـشاب‌یم یـتعارز روـشک کـی ناتـسناغفا هـکییاجنآ زا نـینچمه.دـنک مـهارف یـفکم دـمآرد رد اـت دـنک کـمک رـتایوپ و رـشیب دـیاع لوـصح رد ار مدرـم ،یـتعارز یدـیلوت ماـقا سـسورپ و تـشادرب ،تـشک ندرـک هزـیناکیم یاتـسار رد و دوـبهب یاتـسار رد تـلود نـینچمه.دـننک نـیمأت یـتحار هـب ار دوـخ تاـجایتحا زا یـشخب دـنناوتب مدرـم اـنورک سورـیو عویـش لـثم عـقاوم ناتـسناغفا تدـم یـنالوط رد اـت دـیامن مـهارف هـقطنم یاـهت‌ یکرام رد ار یـناغفا تادـیلوت فرـم و عـیزوت ،دـیلوت هـنیمز ،داـصتقا تـفرشيپ هعـسوت و رادـیاپ داـصتقا هـب ناتـسناغفا رادـیاپان داـصتقا هـک تـسا دـیما تروـص نـیا رد.دوـش لـیدبت یـتارداص هـب یـتادراو روـشک کـی زا .دوـش لدـبم هـتفای تـلود.دـنام زاـب نـیطنرق ناـیرج رد شزوـمآ تاـمدخ زا مـلعتم نوـیلیم ۹ دودـح و دناـسر هـبرض زـین ناتـسناغفا یـشزومآ متـسیس هـب اـنورک Nature یعیبط مولع هلجم  1 13

تـنرتنا دوـبن ،تـیالو نـیدنچ رد زـکرم لومـش هـب یـلو دوـمن مـهارف نایوجـشناد و نـیملعتم هـب ار رود هار زا شزوـمآ تاـمدخ هـصرع نـیا رد هـمه هـب ار سرـسد لـباق تـنرتنا یاه‌تلوهـس دـیاب هـصرع نـیا رد تـلود.تخاـس ورـبور تالکـشم اـب ار ‌هـسورپ نـیا سرـسد لـباق و یـمظن یـب و تالکـشم دـناوت یـم اـه یلاوـسلو و تـسد رود تاـیالو رد صوـصخب یـلاتیجید دـنم ماـظن یاـه راتخاـس.دزاـسب مـهارف تاـیالو درس قـطانم هنالاـس تاـناحتما هـک هدوـمن ماـعا فراـعم ترازو هـک تـسا یـلاح رد نـیا.دـیامن لـح حطـس کـی اـت ار اـنورک زا یـشان یاـه نـیا و دـیدرگ یـمن عـیاض تـقو ،دوـب یـم نـمیلعتم راـیتخا رد نازرا و تـعرس اـب تـنرتنا رـگا.ددرـگ‌یم ذـخا ش ــه ۱۴۰۰ لاـس رد ریـس .دـش‌یم لـح یاـج اـت لکـشم .تـسا هدـش ناوـنع یگنـسرگ و یراکـیب ،رـقف نآ یـساسا تـلع و دوزـفا ناتـسناغفا مدرـم تالکـشم رـب زـین ،اـنورک زا یـشان یـعامتجا نارـحب یـهاگآ نـیا اـب هارـمه و ددرـگ‌یم لـح روـشک رد دودـح اـت زـین یـعامتجا لـضعم دـیامن لـح ار نآ لـلع و ببـس تـلود رـگا هـصرع نـیا رد .دـناوتی‌ م هدـش عـقاو دـیفم زـین هـماع دـشاب یـمن شدرـگ رد لوـپ تروـص نـیا رد نوـچ.دـشابن اـضاقت و هـضرع هـک دوـش‌یم هتـسکشرو ‌یـنامز روـشک کـی رد داـصتقا نـینچمه هـب ،دوـمن‌یـلوزن ریـس فـلتخم لـیالد هـب روـشک رد اـضاقت و هـضرع نـیطنرق ماـیا رد.دزاـس‌یم عـجاوم دوـکر اـب ار روـشک کـی داـصتقا و ‌هدوـب هـنیزگ نـیرتهب اـضاقت و هـضرع رـطاخب نـیالنآ تراـجت دراوـم وـچمه رد.تـفای‌یم شـهاک زور رـه تاـیالو رد تادـیاع لـیلد نـیمه .دوـش هدافتـسا نآ زا هـتفرشیپ لکـش هـب و جـیار رـشیب ناتـسناغفا رد دـیاب و دـناوت‌یم دـیامن‌یم یـط ار یدوـعص ریـس رـگید راـب کـی ناتـسناغفا رد اـنورک هـب ناگدـش باـصم فارـگ رـخاوا نـیا رد هـک تـسا یـلاح رد نـیا هدرـک ماـعا زـین نارـیا و دندـش نـیطنرق هراـبود ناـش رـشیب یـیاپورا یاـه روـشک.دوـش‌یم شرازـگ نآ ناـینابرق دـیدج ماـقرا زور رـه و اـنورک رـیگ‌همه سورـیو مود جوـم تـشگزاب لاـح نـیا اـب.درـک دـهاوخ عـضو ار یدـج نـیطنرق ،اـنورک مود جوـم زا یرـیگ‌شیپ رـطاخب هـک ،دوـشن هدافتـسا هتـشذگ براـجت زا راـب نـیا رـگا و تخاـس دـهاوخ ورـبور دـیدج یاـه‌یدژارت و ‌نارـحب اـب ار ناتـسناغفا رـگید راـب کـی ناتـسمز ناتـسناغفا مدرـم هـک تـسا نآ زا یـکاح اـه شرازـگ و تـسا ندیـسر لاـح رد اـمرس لـصف نوـچ.دنوـش‌یم ررـتم رـشیب مدرـم نـیا رد.تخاـس دـهاوخ راوـشد ار قوـف یاـهن‌ ارحب لـمحت هـک تـسا رـگید لکـشم ناتـسمز یدرس.دـنراد شـیپ رد ار هنیـشپ‌یب و تخـس اـنورک مود جوـم لـیلد هـب روـشک رـگا.دـیامن عـیزوت یـحص و یـکاروخ داوـم ،یناتـسمز ساـبل نادـنمزاین هـب دـیاب تاـسسؤم و تـلود هـصرع روـصت زا رود ناتـسناغفا رد یناـسنا هـعجاف تروـص نـیا رد ،درـیگن تروـص رـیذپ بیـسآ رـق یارـمه اـهکـمک و دوـش نـیطنرق هراـبود لوا مدـق رد.دـنا رـطخ رد رـشیب هـمه زا ،تادراو هـب یـکتم و رادـیاپ رـیغ داـصتقا ،یراکـیب ،رـقف لـیلد هـب ناتـسناغفا مدرـم.دوـب دـهاوخن تراـظن دـیاب یـجراخ و یـلخاد تاـسسؤم هـسورپ نـیا زا و دـیامن عـیزوت مـظنم نادـنمزاین یالاـب ار یـناهج هـعماج یاـه ‌کـمک دـیاب تـلود یـتلود و یـصوصخ نادـنمراک.دـندرگ دیفتـسم یـناهج یاـه کـمک زا یـعقاو لکـش هـب مدرـم و دوـش هاـتوک ناگ‌هـشیپ داـسف تـسد اـت ،دـننک و نادـنمراک رـشیب اـنورک لوا جوـم رد.دنوـشن ورـب ور رـشیب تالکـشم هـب اـت ،دوـش تـخادرپ ناـنآ تاـشاعم دـیاب دـندرگی‌ م تـصخر هـک تادـحرس زا.دـیدرگ رـشیب یـعامتجا و یـلیماف یاـه تنوـشخ لـیلد نـیمه هـب هـک دـندوب هداد تـسد زا ار دوـخ تاـشاعم و لغـش نارـگراک زا.دورـ ن دـ نلب هـ یلوا داوـ م خرـ ن هراـ بود اـ ت ،دـ شاب زاــب نارـ جات یورـ ب دـ یاب ،دنوـ ش‌یم روـ شک دراو هرـ یغ و یـ یاذغ داوـ م هـ ک یاـ ه ردـ نب و دوـخ اـی ؛دـیامن لورـنک ار اـه‌خرن هـک تـسا فـلکم تـلود یارـطظا دراوـم وـچمه رد ،دوـش‌یم قـیبطت دازآ رازاـب ناتـسناغفا رد هـکییاج‌نآ تـسا رـکذ لـباق.دنوـش خرـن شـهاک هـب روـبجم نارـجات اـت دـهد رارـق مدرـم راـیتخا رد نازرا خرـن هـب و دراو ار هـیلوا و یرورض هـعتما تـلود اـه خرـن و ددرـگ‌یم دودـسم شراـب و چوـک فرـب لـیلد هـب ،ددرـگ‌یم دراو اـجنآ زا هـیلوا داوـم نیرـشیب هـک ،گنلاـس هارهاـش ناتـسمز رد هـک عـیزوت رارـطظا ناـمز رد اـت ،دـیامن هرـیخذ اـه مادـگ رد ار هـیلوا داوـم دـیاب تـیعضو نـیا یرـیگ‌شيپ رـطاخب تـلود.دور‌یـم دـنلب رازاـب رد زا روـشک رد یـلخاد تادـیلوت شورـف رـطاخب نـینچمه.دـناوت یـمن هدرـک راکـتحا نارـجات دوـش نـینچ رـگا و درـیگ رارـق مدرـم سرـسد هـب و .دوـش عـفر زـین مدرـم تاـیرورض و دنوـشن عـجاوم یداـصتقا دوـکر هـب ناگدـننک دـیلوت اـت ،دـننک هدافتـسا نـیالنآ رازاـب 14

نارګشرازګ رباص قراط دمحم لووــسم رــیدم و ناتــسناغفا یاــه‌نوتنهوپ یــشزرو نویــساردف تارــن لووــسم راکــشزرو ناــصحم هــمانهاگ یروفغ هفطاع برغ تایالو رد ناغفا ناراگنربخ تینوصم هتیمک نانز شخب لووسم ای هدنیامن نیبقح میهف دمحا خلب تیالو رد ناتسلانروژ یلم هیداحتا لووسم درونهر هلداع نایماب رنه و گنهرف هناخ یرنه هتیمک لووسم یملځ دمحم تخب ظفاح راهدنق رد دازآ تسلانروژ .تسین تربیا شیردیرف داینب تایرظن ًامازلا هلاسر نیا رد هدش هئارا تایرظن زاـغآ تـیلاعف هـب یـندم هـعماج و کـیتارکومد یاـهداهن تـیوقت فدـه هـب ناتـسناغفا-لباک رهـش رد یداـیم ۲۰۰۲ لاـس رد ترـیا شـیردیرف داـنیب یاــهدادیور قــیرط زا هــطوبرم یــتلود یاــهداهن و یــلحم یــتلود رــیغ یاه‌نامزاــس اــب یراکــمه رــشیب داــینب نــیا یاــه‌تیلاعف.تــسا هدوــمن تاـعوضوم دروـم رد ثـحب و راکـفا لداـبت هـب صوـصخب دوـشی‌ م ماـجنا تاراـشتنا و شزوـمآ ،درـگزیم ،یـشزومآ یاـهه‌ اگراک ،اهرانیمـس ،فـلتخم ،یـندم هـعماج تـیوقت ،ناـیب یدازآ و اه‌هناـسر ،هـحلاصم و داـضت ،لوـحت ،تیـسنج یـلصا ناـیرج و ناـنز یـسایس تکراـشم ،تـسایس و ناـناوج رد دـشرا ناراگـن هـمانزور و نایهاگـشناد ،ناـسانشراک ،اـهت‌ ئیه لداـبت زا ینابیتـشپ اـب داـینب نـیا نـینچمه.تـسا زـکرمتم یـسایس بازـحا و ناـملراپ .دـنک‌یم ینابیتـشپ یـللملا نـیب یوـگتفگ زا ناـهج رسارس و هـقطنم