؟حلص داجیا یجنایم ناتسناغفا حلص دنور رد هیکرت تیمها و شقن ناراش رومیت ،زنیکتاو ویردنا

و یلم تینما رب نآ ریثأت و اکیرما یماظن یاهورین جورخ تیهام دروم رد ماهبا نایم رد ار ناتسناغفا اب هیکرت هبناج ود طباور هتشاد تسد یسیلاپ هصالخ دزادرپ یم عوضوم نیا هب و دهد یم ناشن نآ یقرش یگیاسمه رد ار هرقنا یسیلاپ یاهریسم و عفانم روکذم یسیلاپ هصالخ.دیامن یم سکعنم ،یا هقطنم یژیتارتسا کی هتسناوتن زونه ،تسا هتفرگ رارق هدرتسگ لابقتسا دروم ناتسناغفا حلص دنور رد یعیبط یجنایم کی ناونع هب هکنیا دوجو اب ،هیکرت ارچ هک هوقلاب ناکما یسررب هب یسیلاپ هصالخ نیا ،ترجاهم و یگراوآ دروم رد کرتشم یاه ینارگن رب زکرمت اب ،نآرب دیزم.دهد هئارا هنیمز نیا رد ار ینشور .دزادرپ یم اپورا هیداحتا و ناتسناغفا نیب رتشیب یاه یراکمه ۵ ) افتل( ناتسناغفا نوناق و مظن یهجو قودنص قیرط زا ناتسناغفا یتینما و یعافد یلم روشک ریاس دننام هیکرت.تسا هدرک کمک ،دحتم للم یفاشکنا مارگورپ تراظن تحت یرلاد نویلیم 75 دهعت.دهد یم شهاک ًاجیردت ار دوخ یاه کمک ،هدننک کمک یاه نویلیم 150 دهعت زا یمین اهنت هدنیآ لاس ود یط ،اوینج 2020 سنارفنک رد هیکرت روشک هک دنیامن یم ینیب شیپ هیکرت روشک تاماقم.دهد یم لیکشت ار 2018-2020 یرلاد ناکما یسایس قفاوت تروص رد یتح و دوش ظفح دناوت یم یلام تیامح حطس نینچ . دبای شیازفا ،دراد لیکشت روشک نیا رد تابث م 2021 لاس زا دعب ناتسناغفا رد هرقنا یدیلک یسیلاپ تیولوا یطارفا یاه هورگ یاه تیلاعف ندش هدرتسگ دروم رد یصاخ یاه ینارگن هب هک دهد یم تلود" هب موسوم شعاد هورک فرط زا هتشذگ ههد همین رد روشک نیا.دراد یگتسب ییارگ طارفا دیدهت اب هک هدیدرگ لمحتم ار یا هظحالم لباق یتسیرورت تالمح ،"یمالسا یاهزرم هرود کی و ،ناهج رسارس و هیروس زا رجاهم رگراک و هدنهانپ اه نویلیم موجه و یتراجت و یلماعت قيمع طباور.دیدرگ هجاوم ،روشک کی زا شیب اب دربن ریگرد زاب ًاتبسن هقطنم مزیرورت هب طوبرم یاه ینارگن ندرك دودحم اب یزكرم یايسآ یاه تلود و هيكرت رد وتان تیرومام رد نآ مهس هک دشاب یم یكتم یراذگ هيامرس و دازآ مادقا یالاب یا هدید دناوت یم یراذگ هیامرس نآ رد میقتسمریغ همیب یسیلاپ ثیحنم دناوت یم ناتسناغفا رد ندنام یارب وتان یاضعا ریاس هزیگنا ثعاب هک یناهج مزیرورت یاه ینارگن اب و دوش .دشاب یمن تهابش یب ،دوش یم روشک نیا رد وتان یریگ عضوم تشادرظن رد نودب و هیکرت دشرا نازاس یسیلاپ زا یضعب لوق هب لاس زا دعب ار دوخ یلام تادهعت هرقنا ات دراد دوجو نآ ناکما ،شا هدنیآ لماعت لابق همادا ایآ هک دراد دوجو هلأسم نیا رد ییاه شسرپ ، نانچمه.دهد هداد همادا زین م 2020 عفانم هیکرت ،هچرگا ؟ریخ ای و دوب دهاوخ یلمع وتان یاکرش نودب هیکرت یماظن روضح هبناجکی تالخادم رد هرقنا ریخا براجت و دراد ناتسناغفا یسایس هنیمز رد ار دوخ یلصا یاه کمک دنور رب دناوت یم دوخ هبون هب هیروس و یبیل رد یلحم یاهورین اب یراکمه و . ۶ دشاب راذگ ریثأت ناتسناغفا رد شا هدنیآ یتینما تاکوچ رد شیاهورین هک روشک نیرتگرزب نیمتفه و ناتسناغفا ۀنیرید دحتم ناونع هب هیکرت تهج نیدنچ زا و هظحالم لباق لکش هب ،دنراد تیلاعف روشک نیا رد وتان تیرومأم اب ینابز و یگنهرف قیمع یاهدنویپ یاراد هیکرت. 1 تسا هتشاد تکراشم ناتسناغفا رد کرت ،یموق ظاحل زا نآ تیعمج زا یا هظحالم لباق یدصیف اریز ،تسا ناتسناغفا داینب ینامثع یروتارپما زا ینابیتشپ رد لباک میمصت ، لوا یناهج گنج رد.دنتسا رابت ناونع هب ار چرام لوا مه زونه هک داد لیکشت ار روشک ود نیب هناتسود طباور ساسا و ناسانشراک مازعا اب هرقنا ،1930 ههد رد.دنریگ یم نشج ناتسناغفا و هیکرت یتسود زور روشک.دومن تیامح ناتسناغفا یزاسون تامادقا زا ناغفا نایماظن شزومآ و یفاشکنا و هدرک تفلاخم نآ لاعف لکش هب ،1979 لاس رد ناتسناغفا هب یوروش مجاهت اب هیکرت هب یلم شبنج بزح هژیو هب ،لامش داحتا زا 1990 ههد یط یلخاد یاه گنج لوط رد نابلاط طلست زا سپ هک ،ناتسناغفا رد کبزا یموق ناربهر زا ،متسود دیشرلادبع یربهر هک دوب ناملسم روشک نیلوا هیکرت ،م 2001 ربماون رد.دومن تیامح ،درک رارف هیکرت هب رضاح لاح رد و تسویپ ناتسناغفا رد هدحتم تالایا یربهر تحت یماظن تازرابم هب رگید یاهروشک سکعرب.دراد هدهعب ار ،لباک یراکمه و ترواشم ،یمیلعت ینادناموق زونه ات ، اما.دهد همادا ناتسناغفا رد شیوخ شقن هب ات تسا نآ ناهاوخ هرقنا ،وتان لاس یط ،ناغودرا بیط بجر روهمج سیئر دییأت زا رتارف یحضاو تسایس هتسناوتن تیقفوم اهنآ تیقفوم و تسام تالکشم ناتسناغفا تالکشم" هکنیا رب ینبم ار 2015 . 2 دیامن هیارا ،"تسام ناتسناغفا رد هیکرت یولهپ دنچ یسیلاپ لماعت هتخاس راوتسا فده راهچ یور ناتسناغفا هب هطبار رد ار دوخ یجراخ تسایس هرقنا یاهداهن و اهراتخاس تیوقت) 2 ، روشک رد یلم تدحو و یسایس تابث ظفح) 1: تسا و حلص ندنادرگ زاب) 4 ناتسناغفا یتینما تیعضو تابث زا تیامح) 3 ، دوجوم یسایس حطس رد وتان و للم نامزاس قیرط زا هیکرت. ۳ ییارگ طارفا و مزیرورت ندرب نیب زا اب هافر لاس زا هرقنا.دیامن یم مهارف ناتسناغفا هب ار یهجوت لباق یلام یاه کمک نآ هبناج ود هیامرس اهانبریز و شزومآ ،تحص ،تینما شخب رد ار رلاد درایلیم 1.1 دودح ، 2001 یاهورین هب رلاد نویلیم 86 هب کیدزن هیکرت روشک ، 2019 یم هام ات .۴ تسا هدرک یراذگ .2017 ، ربمتپس 26 ، تسیا لدم توتیتسنا ،"دشاب یم اراد ناتسناغفا رد ار یا هعسوت شقن هیکرت")2017( ،اروک اینو-1 .دینک هعجارم ، هیکرت هجراخ روما ترازو تیاس بیو هب- ۲ م 2020 ، ربمون 25 ، حابص همانزور ،"دیامن مهارف ناتسناغفا یاه هژورپ یارب ار رلاد نویلم 75 غلبم کمک لکش هب هیکرت تسا رارق"-3 .م 2019 ، یم هام ،ناتسناغفا یلم یودرا یهجو قودنص ،تیش تکف"-4 . 2016.۲۰۱۹ ، ربوتکا 5 ، یسنجا ولودانا ،" Turkey pledges$150M to Afghanistan": 2020 ، ربمون 25 ، حابص همانزور ،" Turkey to Provide Afghanistan$75M in aid for Projects"- 5 . 2020 ، ربمتپس 30 ، هلوچیود ،" Syrian Mercenaries Sustain Turkey’s Foreign Policy"- 6 ناتسناغفا حلص دنور رد هیکرت تیمها و شقن-2

ناربهر زا یرایسب.دومن دیکأت ناتسناغفا و ناتسکاپ طباور دوبهب رد هرقنا یتایح شقن تالضعم لصف و لح دیلکو نابلاط ۀنیرید یماح و نابزیم ار ناتسکاپ ،ناتسناغفا یسایس مالسا رب راشف زا دناوتب هنیمز نیا رد هیکرت روشک ات دنراودیما و دنناد یم رادیاپ حلص و عماوج ناربهر اب ار دوخ هطبار هتشذگ ههد رد هرقنا ،نامز نیع رد.دیامن هدافتسا دابآ تماقا هیکرت رد مظنم روط هب هک ،متسود دیشرلادبع هژیو هب ، ناتسناغفا لامش زا یموق ،دوجو نیا اب.تخاس مکحتسم) 2017-2015 سپس و 08/ 09/ 2009 رد ادتبا( تشاد هتسجرب نارادمتسایس.دبای یم هعسوت یموق یگتسبمه زا رتارف یتنس روط هب هیکرت تاطابترا روشک زا هتشذگ یاهلاس یط ،فلاخم یاه هرهچ زا یکی ناونع هب رایتمکح نوچ یرگید .تسا هدرک دیدزاب هیکرت راودیما اما ،تسا هتفاین تسد ناتسناغفا ناربهر زا یخرب تاراظتنا هب زونه هیکرت ، نونکات ،اپورا هیداحتا فالخرب ،هرقنا عقاو رد.دشاب هتشاد یرتلاعف شقن تمسق نیا رد ات تسا تکرش رطاخب ار یصاخ هدنیامن هن ،ناتسناغفا هیاسمه نیدنچ و ییاپورا روشک نیدنچ تامادقا هب ناغفا یسایس یاه تیصخش اب نآ طابترا هن و هدرک بوصنم حلص دنور رد هحود رد هک یللملا نیب تیامح یمومع هکبش ای ناتسناغفا تلود اب یرت صخشم یاضف ،هرقنا یا هقطنم مربم یاه شلاچ هب هجوت اب.تسا هدش ریبعت ،هدمآ مه درِگ نادقف لیلد هب یا هزادنا ات دیاش هلأسم نیا ،یلخاد یسایس یاه مطالت و لزلزتم یداصتقا هیکرت یجراخ تسایس رد ،رتدعاسم عقاوم رد یتح ،اما.دشاب هطوبرم قفاوت یگدرتسگ فادها هنیمز نیا رد و هتفرگن رارق تیامح دروم یلصا تیولوا ثیحنم ناتسناغفا زگره .تسا هتفاین ققحت یا هنازاورپ دنلب ؟دراد دوجو یا هقطنم دیدج مزیناکیم هب یزاین ایآ:لوبناتسا رد ایسآ بلق دنور نیب یاه تردق طسوت یا هقطنم یراکتبا حرط نیدنچ ،یریگرد ریخا یاه ههد یط هورگ و)هیسور و هدحتم تالایا هوالع هب ناتسناغفا ناگیاسمه( 2+ 6 هلمج زا ،یللملا هدیسر هدهاشم هب)هدحتم تالایا و نیچ ، ناتسکاپ ، ناتسناغفا( هبناج راهچ یگنهامه دنیارف رطاخب ،نابلاط اب هدحتم تالایا یاهوگتفگ زاغآ زا سپ هتشذگ لاس ود رد.تسا هنیمز هک یلاح رد.تسا هتفرگ تروص ییایور وگتفگ و ییامه درگ نیدنچ ،یراج حلص مادک چیه اما ،تسا هدش داجیا ناتسناغفا حلص زا تیامح و یللملا نیب تاراهظا یاه یا هقطنم هچراپکی مزیناکیم.تسا هتفرگن تسدیور ار یسوسحم مادقا تاراکتبا نیا زا اب طباور هب هجوت اب ،صوصخلاب ،درادن دوجو زونه ناتسناغفا حلص زا تیامح یارب تالایا تیعضو- هیسور ، دنه ، ناریا اب هکلب ،هیکرت اب اهنت هن یا هقطنم مهم نارگیزاب . ۱۰ تسا هتخاس هدننک نارگن ار هدحتم راکتبا نیرت هدرتسگ هلمج زا ، هدش زاغآ 2011 لاس یط هک ،لوبناتسا ایسآ بلق دنیارف هلمج زا ، یللملا نیب یاه نامزاس و یماح روشک 15 هوالع رب هک دشاب یم نونکات لمع شرتسگ یارب همانرب نیا.تسا هدروآ مه درگ ار یا هقطنم روشک 17 ، اپورا هیداحتا و وگتفگ قیرط زا ،ناتسناغفا تیروحم اب یسایس و یداصتقا یراکمه ،یا هقطنم تینما و ایحا تادهعت دوجو اب.تسا هدش داجیا هرقنا و لباک طسوت ، ۱۱ یزاس دامتعا تامادقا ، سفن هب دامتعا داجیا و یا هقطنم یگنهامه تیوقت یارب ایسآ بلق رتسب یناسرزور هب هیمالعا" ، عمجم راک هب زاغآ زا ههد کی ، ایسآ بلق دنور هک دننک یم ناشنرطاخ نادقتنم هب دناوت یم هیکرت و اپورا هیداحتا کرتشم راکتبا کی ایآ."دشن یلمع زگره اما ،هدوب ؟دنک کمک ناتسناغفا یاهوگتفگ یارب یا هقطنم دیدج مزیناکیم داجیا ای همانرب یایحا ؟مان هب طقف لآ هدیا رازگراک کی:حلص ینونک دنور رد هیکرت یریگ عضوم هدحتم تالایا طسوت هک حلص دنور هب تبسن هیکرت روشک نازاس یسیلاپ دسر یم رظن هب هک دسر یم رظن هب نینچ اما ،دنتسا نیب شوخ نآ هناطاتحم لکش هب تسا هدش زاغآ رد ار یدج یاه ینارگن تاماقم یخرب.دراد دوجو هنیمز نیا رد زین اهدیدرت زا یضعب شسرپ نیا و دنا هتشاد راهظا یساسا هحلاصم هنوگره ماجنا یارب نابلاط لیامت دروم تحت یارب یفاک راشف زا ناتسناغفا تلود و یللملا نیب هعماج ایآ هک دراد دوجو زین هیکرت روشک.ریخ ای و دنتسا رادروخرب حلص دنور زا یوریپ یارب نابلاط نداد رارق راشف هینایب رودص ، حلص دنور رد نآ یلصا مادقا اما ، تسا هدوب طابترا رد نابلاط اب ًامیقتسم عوضوم نیا ایآ هک نیا.دهد یم ناشن ار ناتسناغفا تلود یزاسدنمناوت یاه هناشن و اه تیمها ظاحل هب ای و دشاب هرقنا هجوت دروم یسایس و یداصتقا لئاسم زا یرایسب رطاخب هیروس رد هناتسآ هسورپ رد هک هچنآ هسیاقم هب ، هیکرت دحتم رطق دننام اه یجنایم ریاس .دشاب یشقن لابند هب ناتسناغفا حلص دنور رد هیکرت هک دسر یمن رظن هب ،دوش یم رازگرب ،هدحتم تالایا و هیکرت نیب هبناج ود طباور یگریت دوجواب هک تسا رکذ لباق ،لاح نیا اب ،م 2020 لاس رخاوا رد ناتسناغفا حلص یارب هدحتم تالایا ۀژیو هداتسرف داز لیلخ یملز .تفرگ تروص موادم یاه یگنهامه هنیمز نیا رد و دروآ لمعب دیدزاب هرقنا زا راب نیدنچ دوجو اب ،وکسم اب رادیاپ طباور و لباک و هحود ،دابآ مالسا اب هیکرت روشک بولطم طباور رارق هیکرت رایتخا رد ار مزال یراذگریثأت و بسانم تیعقوم همه نیا ،وتان رد تیوضع ناتسناغفا تلود اب هبناج ود طباور ،ناتسناغفا میقتسم ناگیاسمه سکعرب و.دهد یم اعدا هیکرت ،رما تقیقح رد.دشاب یمن تافالتخا ریاس ای یضرا تافالتخا عاعشلا تحت چیه و هدوب ناتسناغفا رد راک فورصم هک تسا ییاهروشک دودعم زا یکی هک دنک یم روضح دوجواب هک یلیالد زا یکی.درادن تمسق نیا رد"یگرزب یزاب" ای یناهنپ یادنجآ زادنا نینط اه یرایسب دزن هک ههد ود هب کیدزن یط ناتسناغفا کاخ رد یکرت نازابرس هب دناوت یم هیکرت.دشاب یم یمالسا یراکمه نامزاس رد هیکرت لاعف تیوضع ،تسا صوصخلاب ،دامتعا لپ کی ثیحنم ،وتان و یمالسا یراکمه نامزاس زا یوضع ناونع کارتشا هنیمز لیلد هب اهناغفا.دنک لمع ،یللملا نیب یاکرش و ناتسناغفا ناگیاسمه نیب یکرت یاهنابز هب کرتشم تاحالطصا و ناملسم تیرثکا تیعمج اب روشک ود یگنهرف تبثم لابقتسا یشزومآ یاه شخب رد و هیکرت یمدرم یاهورین زا ًاکرتشم ،یلحم و ،راب کی طقف هتشذگ لاس 19 رد ،وتان وضع یاهروشک زا یرایسب سکعرب.دنا هدرک هام رد. ۷ تسا هدش هتشک ناتسناغفا رد نابلاط دنمفده هلمح کی رد یکرت ماقم کی رظن نیا زا نآ راکشآ تروص هب یمالسا بزح ربهر رایتمکح نیدبلگ ، 2020 ، یروربف حلص تارکاذم نابزیم ،وتان نامیپ مه و دحتم ناملآ یاج هب دیاب هیکرت هک درک تیامح سیئر نورکم لئوناما اب ناغودرا اب فالتخا رد نآ ینلع تروص هب و دشاب یناغفالا نیب . ۸ تفرگ رارق ناغودرا رانک رد یبیل رس رب هسنارف روهمج یزرم تافالتخا هلمج زا ،شناگیاسمه و ناتسناغفا نایم اه شنِ ت رد زین هتشذگ رد هیکرت ههد ود نایرج رد.تسا هدرک یزاب ار یجنایم شقن 1960 ههد رد ،ناتسناغفا و ناریا نیب ناتسناغفا تلود ، ناتسکاپ اب شیوخ کیتاملپید طباور رد یراذگ هیامرس هب هیکرت هتشذگ تسشن نیدنچ نابزیم تیقفوم اب هرقنا.تسا هداد همادا نابلاط اب)هنایفخم روطب( یتح و هدوب اه تنوشخ شهاک یارب هبناج هس شالت کی رد لباک و دابآ مالسا نیب هنالاس تروص هب م 2010 لاس لیاوا رد هک هدرک رارقرب نابلاط یربهر اب یمیقتسم طابترا و سیئر ،هللادبع هللادبع و دیدرگ تبحص ۹ هحود رد ،هرقنا رد رتفد حاتتفا دروم رد هصالخ رب ، م 2020 لاس ربماون هام رد هرقنا هب دوخ رفس نیرخآ رد یلم هحلاصم یلاع یاروش .2015 ، یروربف 26 ، سرپ دتیشوسا ،"دش هتشک یکرتزابرس ،لباک رهش رد ترافس رتوم رب هلمح رد"- 7 .2020 ، ربمتپس 11 ، یسنجا یلودانا ،"درک یم حیبقت ،هیکرت اب تفلاخم رد ار نورکم هرصبترایتمکح"- 8 ."دنک ینابزیم ار ناتسناغفا حلص دروم رد هبناج هس سنارفنک ات دراد رظن رد هیکرت" ،)2019( ،لگ زایا- 9 .2021 ، یرونج 20 ، روتینوملا ،".دشاب یم ساسح و نزاوتم ،ندیاب هرادا اب هیکرت – هدحتم تالایا طباور")2021( ،ولپوک وگید-10 ناتسناغفا حلص دنور رد هیکرت تیمها و شقن-3

اب یراکشآ زرط هب لسکورب.تسا هتفای شهاک اهنآ شریذپ نازیم و هتفای شیازفا ناغفا رد ار روشک نیدنچ نارجاهم و ناگدنهانپ ات تسا هدرک رارقرب طابترا تیزنارت یاهروشک هیداحتا طباور شهاک ییاناوت هک تسا هدش لیدبت یهاگرگنل هب روشک نیا.دراد هگن هیکرت رظن هب.تسا هتشاذگ ریثأت زین هیکرت رد میقم یاهناغفا رب هلأسم نیا و دراد ار هیکرت و اپورا و لسکورب نیب یترجاهم یاه یراکمه دروم رد هک یکرتشم هیمالعا هب هجوت اب دسر یم . ۱۳ تشاد دهاوخ همادا یریگ عضوم نیا ،هدش قفاوت ًاریخا هک لباک قفاوت هیکرت و اپورا هیداحتا 2016 ، چرام هام رد ، اه یسیلاپ نیا رد هتشذگ هب یهاگن اب ،دنسریم نانوی لحاوس هب ینوناق ریغ لکش هب هک ار نایوج هانپ هیکرت روشک ات دندرک دنورهش کی شریذپ هب دهعتم اپورا هیداحتا وضع یاهروشک ، ضوع رد.دریذپب ًاددجم یارب هزیو یدازآ دنور هک دندرپس هدعو ، دندش هیکرت هب تشگزاب یروس ره یارب هیروس 6 هب ار هیکرت رد ناگدنهانپ شریذپ یارب یلام یاه کمک و هدرک عیرست ار هیکرت نادنورهش هدنهانپ ثیحنم مان تبث یارب لوا هلحرم رد هک ییاه ناغفا. ۱۴ دنهد شیازفا وروی درایلیم ، لاغتشا داجیا یدعب یاه هژورپ طسوت اتدمع ،دنتسه وربور یدیدش یاه شلاچ اب نودب رفن نارازه.)14( دنا هدش هتشاذگ رانک ۱۵ ددجم ناکسا و یا هفرح یاه شزومآ ؟دراد دوجو هیکرت و اپورا هیداحتا یراکمه یارب ییاضف ایآ دم ، 2021 لاس زا سپ ناتسناغفا رد یسایس یرادیاپ و یداصتقا هعسوت هک یماگنه مزیرورت اب هزرابم:تشاد دنهاوخ یراکمه لیذ دراوم رد اپورا هیداحتا و هیکرت ،دشاب رظن روتکس رد هرقنا یاه کمک.شزومآ هژیو هب و ترجاهم ، تحص ، یوقطنم ارف میارج و روشک یعاسم.دشاب یم هظحالم لباق یصوصخ شخب رد یراذگ هیامرس و یحص یاه تلود.دهد یم لیکشت ار یرگید عوضوم ناتسناغفا رسارس رد شزومآ هنیمز رد هیکرت زا شیب ، دننک یم تیریدم ار تیاس 17 ، بتاکم هتسباو یعافتناریغ یاه نامزاس و هیکرت یلعف یعاسم دنراد دصق و دنهد یم شزومآ ار زومآ شناد 5000 زا شیب هک بتاکم 40-30 تهج:دبای یم همادا زین نانز شزومآ تمسق رد اهشالت نیا.دنهد شرتسگ هدنیآ رد ار ناش . ۱۲ تسا ناتسناغفا تلود اب وگتفگ لاح رد هرقنا ،کرت-ناغفا نانز نوتنهوپ حاتتفا ترجاهم ،دهد یم لکش ار ناتسناغفا رد هیکرت و اپورا هیداحتا یسیلاپ هک یکرتشم شلاچ دادعت نیرتشیب و هیکرت رد نکاس نارجاهم زا گرزب پورگ نیمود اه ناغفا ،زورما.تسا یاه لاس یط.دهد یم لیکشت ار 2020 و 2019 یاه لاس رد نانوی ریازج هب دراو هزات نایوجهانپ هب تبسن اپورا هیداحتا لیامت مدع ، 2015 لاس زا ،صوصخلاب و هتشذگ هیکرت رد ناغفا نیرجاهم نﺎﯾﻮﺠﻫﺎﻨﭘ زا ﻦﺗ ۱۱۶,۴۰۳ ﻦﺗ ۱,۱۹۲ داﺪﻌﺗ ﻪﺑ و نﺎﻐﻓا ﻦﯾﺮﺟﺎﻬﻣ زا .ﺪﻨﻨﮐ ﯽﻣ ﯽﮔﺪﻧز ﻪﯿﮐﺮﺗ رد UNHCR:عبنم ﯽﻧﻮﻧﺎﻗ ﺮﯿﻏ ﻦﯾﺮﺟﺎﻬﻣ زا ﻦﺗ ۲۹,۴۸۵ داﺪﻌﺗ ﻪﺑ م ۲۰۲۰ ﺖﺴﮔا ﯽﻟا یرﻮﻨﺟ هﺎﻣ زا .ﺪﻧﺪﯾدﺮﮔ ﺮﯿﮕﺘﺳد ﻪﯿﮐﺮﺗ تﺎﻣﺎﻘﻣ ﻂﺳﻮﺗ نﺎﻐﻓا ﻦﺗ ۲۳,۷۸۰ دوﺪﺣ ﺪﻧﺪﯾدﺮﮔ جاﺮﺧا م ۲۰۱۹ لﺎﺳ رد نﺎﻐﻓا ﻦﺗ راﺰﻫ ۶,۰۰۰ داﺪﻌﺗ ﻪﺑ م ۲۰۲۰ ﺖﺴﮔا ﯽﻟا یرﻮﻨﺟ هﺎﻣ زا .ﺪﻧﺪﯾدﺮﮔ(جاﺮﺧا) ترﻮﭙﯾد نﺎﺘﺴﻧﺎﻐﻓا ﻪﺑ ﻪﯿﮐﺮﺗ زا اپورا هب دورو لاح رد یاه ناغفا Eurostat Database:عبنم ۱۸۰۰ ١٥٧٠ ۱۶۰۰ ۱۴۰۰ ۱۲۰۰ ۱۰۰۰ ٨٢٠ ۸۰۰ ٦٠٢ ۶۰۰ ۴۰۰ ۲۰۰ یاه تیدودحم لیلد هب لیرپا هام رد اپورا هب اه ناغفا دورو نیا اما ،تسا هتشاد ریگمشچ شهاک 19 – دیووک سوریو یم ناشن دهاوش.دوش یم هتفرگ رس زا هتسهآ هتسهآ دنور نانوی یرحب یاهورین طسوت نایوجهانپ ندنادرگرب هک دهد اپورا دراو دنهاوخ یم هک دارفا دادعت شهاکرما رد دناوت یم .دشاب شخب هجیتن ،دندرگ ٧ ٤٨ ٨٥ ٥٩ ی ر ﻮـﻨﺟ- ٢ ٠ یروﱪﻓ- ٢ ٠ چ ر ﺎﻣ- ٢ ٠ ﻞـﯾ ﺮﭘ ا- ٢ ٠ ﯽــﻣ- ٢ ٠ ن ﻮــﺟ- ٢ ٠ ﯽﻳﻻﻮـﺟ- ٢ ٠ . دینک هعجارم تیاس بیو Heart of Asia Website نیا هب ،رتشیب تامولعم تهج- 11 .م 2019 ، ربمتپس 30 ، لباک رد هیکرت ترافس.دینک هعجارم ,Speech of H.E. Ambassador Oğuzhan Ertuğrul delivered at the 29 October Republic Day Reception کنیل نیا هب- 12 .2021 ، یرونج 14 ، چاو تیتس ،"EU: Renewed deportation agreement with Afghanistan close to approval"- 13 .)/https://helprefugees.org/news/eu-turkey-deal-explained( 2018 ، لیرپا 5 ، ناگدنهانپ هب کمک"هدش حیضوت:هیکرت-اپورا هیداحتا لماعت" 14 م 2018 ، ربمسد 13 یللملا نیب ناگدنهانپ نامزاس ،"You Cannot Exist in This Place: Lack of Registration Denies Afghan Refugees Protection in Turkey" ،)2018( ،یت اکیسیج و ساتگل ازیا-۱۵ ناتسناغفا حلص دنور رد هیکرت تیمها و شقن-4

یعاسم رد ای ترجاهم دروم رد هک دسر یم رظن هب ، ناتسناغفا رد کرتشم عفانم دوجو اب یریگشمچ یگنهامه هیکرت و اپورا هیداحتا نیب ناتسناغفا هدنیآ فاشکنا و حلص دنیارف زا ناوت یمن نآ یدج لکش هب ار کرتشم مادقا دوبن نینچ هک یلاح رد.درادن دوجو تالایا یلامتحا جورخ اما ،درک کرد هبناجود یادنجآ رد ثحب لباق عوضوم نیدنچ دودحم ناتسناغفا رد ار هیکرت و اپورا تیفرظ و دوش یم وتان جورخ ثعاب هک هدحتم یاه مزیناکم و لیدب یاه همانرب یوجتسج رد ات دیامن قیوشت ار ود ره دیاب ،دنک یم .دنشاب یگنهامه رارق جارخا و تشادزاب ،یریگتسد یمئاد رطخ ضرعم رد یفیلکتالب و کرادم و دنس درومرد 2016 یاه همان قفاوت شرتسگ هیکرت و اپورا هیداحتا ایآ هک تسا نیا لاوس.دنراد رد اپورا هیداحتا لخاد تسب نب هب اهنآ ،دنهد یم رارق یسررب دروم ار ناغفا نایوجهانپ یسیلاپ هک دراد ار رطخ نیا روکذم هلأسم ایآ.دندرک هراشا یگدنهانپ کرتشم یسیلاپ دروم یم ،هیکرت یداصتقا یاه شلاچ رانکرد هیکرت رد اه ناغفا یمئاد رارقتسا هب قیوشت اه ای تینما ، تابث مدع هک دوش یم ینیب شیپ.دوش نایارگ یلم لمعلا سکع ثعاب دناوت مه ،دیامن اهنآ روشک و هناخ کرت هب روبجم ار اهناغفا ،ناتسناغفا رد فاشکنا ای هعسوت یسررب ًاددجم ترجاهم دروم رد ار دوخ یگنهامه دیاب هیکرت روشک مه و اپورا هیداحتا رظن رد ، تسا ناهج رابگرم یریگرد لحم هک ناتسناغفا رد ار یدیدج هنیمز ات دنیامن .دنشاب هتشاد :تاداهنشیپ رتکیدزن یگنهامه اب یگ هراوآ شهاک یارب ،ناکما تروص رد و دنهد همادا هیبرت و میلعت و تحص شخب رد صوصخلاب ، اهداهن داجیا رد دوخ دهعت هب دیاب اپورا هیداحتا و هیکرت ƒ .دنیامن تیامح ،رادیاپ یداصتقا دشر زا ناتسکاپ و ناریا اب وتان زا جراخ دوجوم یاه لاناک زا دیاب ، دوخ یماظنریغ و یماظن یعاسم یگنهامه یارب ،ناتسناغفا رد کرتشم عفانم هب هجوت اب هیکرت هلمج نم ،نآ وضع یاهروشک و اپورا هیداحتا ƒ یگنهامه اب ، ناتسناغفا زا رت هناریگتخس یسایس و یماظن یریذپ فاطعنا یاه هنیمز داجیا رطاخب و هدحتم تالایا ندرک یبال یارب ،هطوبرم تامادقا همادا زا لبق.دنیامن هدافتسا .دوش داجیا ار یا هدنیازف یورین دناوت یم ،رت قیقد ار یا هقطنم دیدج رتسب ای هتخاس لدبم روحم لمع رثوم مزیناکیم کی هب نآ نیدامن لکش زا اتدمع ،شا یلعف تیعضو زا ار لوبناتسا ایسآ بلق دنور دیاب هیکرت و اپورا هیداحتا ƒ هدحتم تالایا دیدج تلود اب یگنهامه رد دناوت یم هلأسم نیا ، نآ لآ هدیآ و بولطم تلاح رد.دنیامن داجیا ،دنشاب ناتسناغفا حلص دنور رد یا هقطنم عفنیذ عجارم لماش هک ییاجنآ زا.دوش یم مهارف یفاک یاضف ،دنشاب هتشاد هنامصخ طباور نتگنشاو اب دیاش هک یا هقطنم نارگیزاب یارب- ییامه درگ نیا رد هدحتم تالایا طلست نودب اما.دوش ماجنا .دشاب دیفم دناوت یم هصرع نیا رد اپورا هیداحتا یرگیجنایم ،دوش یعاسم نینچ عنام دناوت یم دنه و هیکرت طباور ندش میخو اه یگ هزات نیا رد هک و هدرک فرطرب ار هناتسودرشب یاهزاین نآ مزال لکش هب رظن دروم یسیلاپ هک دیامن داجیا اهناغفا یارب ار ترجاهم هبناج همه یسیلاپ ات دیامن یراکمه اپورا هیداحتا اب دیاب هیکرت ƒ یسیلاپ نیا ،م 2015 لاس زا کرتشم یاه تیقفوم و براجت تشادرظن رد اب.دهد رارق دییأت دروم ،تسا هدنام یقاب ناهج رد هقطنم نیرترابگرم هک یقطانم رد ار یعقاو تارطخ یارب اهنت هن ،اهنآ یناهج قوقح زا تیامح و یداصتقا یاه قوشم داجیا ،هنابلطواد ریغ تشگزاب قیلعت ، اپورا هب ناغفا نایوجهانپ زا یرتشیب دادعت ناکسا هدنریگرب رد دناوت یم اه .دشاب ناتسناغفا ینوناق تینما دوبهب زا تیامح رطاخب ، ناتسکاپ و ناریا یارب هکلب ، هیکرت رد نابزیم عماوج ناتسناغفا رد تربیا شیردیرف داینب ۲۰۲۱© پاچ www.afghanistan.fes.de: تیاس‌بیو ۀدافتــسا هــنوگ رــه ترــیا شــیردیرف داــینب یــبتک ۀزاــجا نودــب زاــجم ،ترــیا شــیردیرف داــینب هدــش رــتنم تاــیرشن زا یــتراجت .تــسین تاـیرظن ۀدـنهد باـتزاب ًاـموزل ،هـیرشن نـیا رد هدـش هـئارا تاـیرظن .دـشاب یـمن ترـیا شـیردیرف داـینب ناگدنسیون هراب رد هورـگ دـشرا رـگلیلحت اـبق و تـسا ناتـسناغفا یـیاکیرما نوـتنهوپ رد هـماع یـسیلاپ رـیفورپ ،ناراـش روـمیت رـکاد .دوب ناتـسناغفا یارـب نارـحب یـللملا نـیب رد و ؛تـسا ناتـسناغفا حـلص یاـهزادنا مـشچ و گـنج هـب طوـبرم لیاـسم رـگلیلحت و قـقحم سـنیکتاو وردـنا عــماوج ،دــحتم لــلم نامزاــس اــب ناتــسناغفا رد اــبق وا.دــشاب یــم لــیخد قــیمع ۀــنوگ هــب هــعزانم یرــیگولج .تـسا هدرـک راک دازآ قـقحم ناوـنع هـب و هدـحتم تالاـیا تـلود ،یرـب دلج یور سکع هرابرد زا لـبق هدـش اـضما دانـسا هـلدابت هـیکرت روـهمج سـیئر ناـغودرا بـیط و ناتـسناغفا روـهمج سـیئر یـنغ فرشا دوعـسم دـمحا/ زرـیور.2014 رـتکا 18 لـباک رد کرـشم یرـخ سـنارفنک ناتسناغفا حلص دنور رد هیکرت تیمها و شقن-5