:ناتسناغفا لامش رد حلص و گنج یلحم یاه کرحم حلص یارب یلحم ییامهدرگ یاه هتفای 1 2021 یالوج ناتسناغفا لامش رد حلص و گنج یلحم یاه کرحم

رارــق تــیلقا رد اــه نابزوتــشپ و هدوــب ناــبز یــکبزا مدرــم رد رــت لوادــتم و یــلصا ناــبز ود یــکبزا و یــنمکرت.دــنراد ناــبز یــکبزا ،باــیراف رد.دــنیآ یــم راــش هــب ناــجزوج رارـق مود ناکـم رد یرد ناـبز و هدوـب مدرـم تـیرثکا یـلصا .)2005 ,UNFPA( درــیگ یــم ییاتسور 924,297 969,469 396,583 571,026 469,257 ) 2020( سوفن نیمخت:1 لکش یرهش 584,886 139,754 33,906 49,976 132,259 عومجم 1,509,183 1,109,223 430,489 621,002 602,082 تیالو خلب بایراف ناگنمس لپرس ناجزوج )2021( تامولعم و هییاصحا یلم ۀرادا:عبنم رد فــیرشرازم رهــش و یوــقطنم تراــجت زــکرم هــک خــلب نازــیم نیرــشیب یاراد تــیالو کــی ،تــسا هدــش عــقاو نآ .دـیآ یـم راـش هـب یـطابترا تاـناکما و یرهـش ناگهدنـشاب نانکاـس رـکا و هدوـب ییاتـسور ًاـتدمع رـگید تـیالو راـهچ هــب( دنــشاب یــم تــعارز هــب هتــسباو شاــعم رارــما یارــب نآ .) دــیرگنب 2 و 1 لاکــشا تارــثا 2018/ 2019 لاــس رد دیدــش یلاــسکشخ و لیــس هدوـمن هدراو ییاتـسور ناگهدنـشاب یاـه تـشیعم رـب یـبرخم یاـهدمایپ اـب مـه زوـنه اـهنآ 2021 لاـس رد هـکیروط ،تـسا IFRC, June 12, 2020;( دنــشاب یــم ناــبیرگ هــب تــسد نآ .) IFRC, March 19, 2021 تیالو ره رد ییاتسور و یرهش تیعمج تبسن:2 لکش )2021( تامولعم و هییاصحا یلم ۀرادا زا هتفرگرب شــیردیرف داــینب کرــشم هژورــپ حــلص یوــس هــب ناتـسناغفا ۀماع تاـعلاطم هـسسؤم ،)SEF( ترـیا فاـشکنا یارـب ناتـسناغفا کـیتویدیم و) ORPPA( .دــشابیم) OPDAM( حــلص و ۀراــبرد مــظنم رــظن لداــبت لیهــست یارــب هژورــپ نــیا ؛نوز تــفه رد حــلص یاــهتصرف و یــلحم عــناوم و راــهرگنن ،ناــیماب ،ناــشخدب ،خــلب ،تارــه ،راــهدنک .تــسا هدــش یــحارط لــباک یاــهییامهدرگ هلــسلس کــی یرازــگرب هــب هژورــپ نــیا یـیاهاج رد« اـهناغفا اـت دزادرـپ یـم حـلص یارـب یـلحم قــیرط زا تاــعزانم لــح یاــههار ۀراــبرد»دنتــسه هــک رد.دــنریگب مهــس تــیلاعف و رــظن لداــبت ،وــگتفگ حطــس رد لاــعف تکراــشم اــهدادیور نــیا ،هــجیتن زادناــشچ کــی داــجیا یارــب شاــت رد ار عاــتجا تاـیرشن ۀـیهت.دـنکیم بـیغرت حـلص یارـب کرـشم اــت دــنکیم کــمک یرــیوصت یاهناــسر تادــیلوت و هاگآ هراـب نـیا رد یـللملانیب و یـلم ،یـلحم ناـعفنیذ هـئارا هدـنیآ رد تکراـشم یارـب یـیاه هـیصوت و دنوـش .دــنهد و نــیترام لیــسول ،نــیفلؤم طــسوت هدــیکچ نــیا داینب ناـیم یراکـمه زا یـشخب ناونع هـب ،وـترپ دیعـس هـماع تاـعلاطم هـسسؤم ،)SEF( ترـیا شـیردیرف ناتــسناغفا کــیتویدیم و) ORPPA( ناتــسناغفا هدــیدرگ هــیهت) OPDAM( حــلص و فاــشکنا یارــب .تــسا حلص نوـماریپ یـلحم یـیامهدرگ کـی 2021 لـیرپا مـجنپ رد ناگدــننک کارــشا هــک دــش رازــگرب)فــیرش رازــم( خــلب رد ،ناگنمــس ،خــلب لومــشب ناتــسناغفا یلاــش تــیالو جــنپ زا .دنتـشاد کارـشا نآ رد باـیراف و ناـجزوج ،لـپرس رظنم سپ .تـسا تواـفتم تاـیالو نـیا ناـیم رد یـنابز-یموق بـیکرت ناــبز یرد تــیرثکا ،لــپرس و خــلب ،ناگنمــس تاــیالو رد خـ لب رد ناـ بز یـ کبزا و یـ نمکرت ،وتـ شپ تاـ عامتجا.دنتـ سه یاراد ناگنمـس و لـپرس.دـنراد یرـت گـنررپ ًاتبـسن روـضح 2 ناتسناغفا لامش رد حلص و گنج یلحم یاه کرحم

روـط هـب تـیالو داـصتقا اـما.)2013 ,.Fishstein et al( دـشاب هـک هدوـب یـصوصخ ینامتخاـس روتکـس هـب یـکتم هدرـسگ ،تیمـسر مدـع نوـچمه یتالکـشم ضرـعم رد دوـخ ۀـبون هـب یرــگید دهاوــش.تــسا هتــشاد رارــق نــیمز بــصغ و داــسف رد یداـصتقا یاـه صخاـش دـهد یـم ناـشن هـک دراد دوـجو رد یـللملا نـیب یـماظن یاـه ورـین جورـخ هـب هـک یلاـس یـط دـ نا هـ تفرگ رارـ ق یـ تابث یـ ب رـ یثأت تـ حت ،دـ ش یـ هتنم 2014 .) عـبنم ناـه( هــک تــسا ناتــسناغفا گرزــب رهــش نــیمراهچ فــیرش رازــم ار)دــصیف 39( خــلب یرهــش ناگهدنــشاب رــتالاب ًاتبــسن نازــیم یـم یاـج دوـخ رد رـظن دروـم تـیالو راـهچ اـب هـسیاقم رد .دـ هد هــب ییاتــسور یاــه یلاوــسلو زا یداــع نارــگراک ترــجاهم ینیــشنرهش دــشر هــب)رهــش هــب اتــسور زا( راوــجمه تاــیالو تــیالو زــین 2020 لاــس لوا ۀــمین رد.تــسا هدوــمن کــمک ناگهدــشاجیب راــش نــیرتالاب یاراد تــیالو نــیمجنپ خــلب کـ ی ًاـ نیمخت هـ کیروط ،تـ سا هدوـ ب یـ لم حطـ س رد یـ لخاد اــجیب 2020 و 2012 یاــه لاــس نــیب رــفن شــش رــه رد رــفن تبــسن ،تــیالو زــکرم ۀیاــسمه یلاوــسلو ود رد.دــنا هدــش دـصیف 58 و یهاـش رـهن رد دـصیف 46 یـلخاد ناگهدـشاجیب هدــش نــیمخت 2020 تــسخن ۀــمین لاــخ رد یدادــهد رد .تـ سا راــش هــب ناتــسناغفا تاــیالو نــیرترادیاپ زا یــکی هــک خــلب یـتینما عاـضوا ۀتـسویپ تـماخو دهاـش 2009 لاـس زا ،دـیآیم شـیازفا دهاـش 2018 لاـس زا و هداـتفارود یاـه یلاوـسلو رد هـک هدوـب ناـ بلاط تاـمح و یـیانج یاـ ه تـیلاعف یـ ناهگان ءاـطع یـلحم دـنمتردق و یـلاو یراـبجا یافعتـسا هـب یدـحات یادـتبا و 2020 لاـس رد.دوـش یـم هداد تبـسن روـن دـمحم رارـق روـشک لاـعف یـگنج ۀحاـس راـهچ نـیب رد خـلب ،2021 UNSG, December 9, 2020; UNSG,(.تــسا هتــشاد و تــلود یاوــق نــیب نیگنــس گــنج) March 12, 2021 رد بــیترت هــب ار تــیعمج دــصیف 65 و 96ً اــنیمخت ناــبلاط تــسا هدوــمن اــجیب هدنــشک و عراز یــبونج یاــه یلاوــسلو لاـس رد خلب.) IOM, 2021a; UNOCHA, March 4, 2020( زا دـعب یـکلم تاـفلت دادـعت نـیرتالاب یاراد ناـنچمه 2020 2021 نوــج هاــم اــت.) UNAMA, 2021( تــسا هدوــب لــباک ،ناــجزوج اــب هــسیاقم رد ناگنمــس و خــلب 2019 لاــس اــت یاــه هورــگ روــضح و تــیلاعف نآ رد هــک لــپرس و باــیراف دیدـشت 2014 رد وـتان یاوـق جورـخ ناـمز زا تـلود فـلاخم دوـبمک ،یـلک روـط هـب.دـنا هتـشاد یبـسن تاـبث ،تـسا هـتفای دودـحم و دـمآراکان تاـمدخ ،یراکـیب یالاـب نازـیم ،عـبانم ببــس رــکذلاریخا تــیالو هــس رد یــنماان شرــسگ و تــلود لماـش هـک تـسا هدـش عـبانم رس رـب یـلحم تاـعزانم دیدـشت تایلام عـضو قـح و یـتلود یاـه تـسپ ،نـیمز یالاـب هـعزانم تـسا هدـش یـتیعضو هـب رـجنم تنوـشخ و یـنماان.دـشاب یـم دوـش یـم فـیصوت»یراـجنه یـب اـی یـمونآ« ناوـنع هـب هـک .) Mielke and Miszak, 2017( هدــشاجیب ناــجزوج ناگهدنــشاب دــصیف 42 ،2020 لاــس رد ،لـپرس رد دـصیف 25 هـب کـیدزن ؛دـندوب هدـننک تدوـع اـی IOM, 2021a,( ناگنمــس رد دــصیف 15 و خــلب و باــیراف ود ناگنمــس و ناــجزوج.) 2021b, 2021c, 2021d, 2021e لاـس نـیب کاـیرت دـیلوت و تـشک نآ رد هـک دنتـسه یـتیالو 294 اـت بـیترت هـب و هدیـسر دوـخ جوا هـب 2019 و 2018 یاـه .) UNODC, 2021( تــسا هــتفای شــیازفا دــصیف 223 و نــیمزرس زا یــشخب یــخیرات ظاــحل زا هــک خــلب تــیالو اــب یراــجت و یــگنهرف زــکرم کــی ،هدوــب ناــسارخ رــگرزب تـیعقوم کـی یاراد تـیالو نـیا.دـشاب یـم نـهک ۀـچخیرات ناتـسکبزا اـب یلاـش دـحرس و باـخلب ۀرد رد کیژیتارـسا .دــشاب یــم وــمآ یاــیرد دادــتما رد رازـم ،دراد دادـتما تـیالو نـیا رسارس رد هـک یوـقلح ۀداـج و ناـیماب هـب قرش بوـنج زا و تارـه هـب برـغ زا ار فـیرش ،یوـقلح ۀداـج یباعـشنا یاههارهاـش.دـنک یـم لـصو لـباک یدـحرس رهـش هـب لاـش زا و زدـنک هـب قرش زا ار رهـش نـیا هــب ناتــسناغفا یــلصا هار ود زا یــکی هــک( ناــتریح یردــنب و اـب برـغ زا خـلب 1 . دـنک یـم لـصتم)دـشاب یـم هـنایم یایـسآ اـب قرش زا و ناگنمـس اـب قرش بوـنج زا ،لـپرس و ناـجزوج .دـشاب یـم زرـم مـه زدـنک عاـضوا زا فـیرش رازـم ،2001 لاـس رد مـیژر رـییغت ناـمز زا لـیلد هـب ًاـتدمع هـک تـسا هدرـب تـعفنم بوـلطم یداـصتقا یـم یا هداـج یاـنبریز دوـبهب و یبـسن تـینما ،خـلب تـیعقوم و زدنک تیالو رد رت یقرش ۀیحان رد عقاو ناخریش ردنب ینعی رگید ها 1 3 .تسا هدش عقاو ناتسکیجات اب زرم رد ناتسناغفا لامش رد حلص و گنج یلحم یاه کرحم

چـیه 2021 نوـج هاـم رد.دنـشاب یـم گـنج ۀدـیچیپ ًادیدـش تـلود لورـنک تـحت لـماک روـط هـب اـه یلاوـسلو زا مادـک ناـبلاط لورـنک تـحت یلاوـسلو راـهچ و دـش یـمن هتـشادنپ .) Roggio, 2021( تـشاد رارـق ،روــغ اــب بوــنج زا ،لــپرس و ناــجزوج اــب قرش زا باــیراف اــب قرش لاــش و لاــش زا و ســیغداب اــب برــغ بوــنج زا یـلصا عـبانم یرادـلام و تـعارز.تـسا زرـم مـه ناتـسنمکرت تـیالو نـیا یدـصیف 87ً اـبیرقت ییاتـسور تـیعمج تـشیعم .دنـشاب یـم برــغ لاــصتا یــلصا ریــسم رد هــکنیا هــب هــجوت اــب باــیراف کیژیتارـسا تـیمها یاراد ،دراد تـیعقوم ناتـسناغفا قرش هـب و ناــبلاط نــیب دیدــش ۀــنحص تــیالو نــیا.دــشاب یــم حلــسم یاــه هورــگ دــنمورین روــضح دهاــش و هدوــب تــلود دــشاب یــم یــنوناقریغ حلــسم یاــه هورــگ و تــلود فــلاخم رد مــه و باــیراف رد مــه ناــبلاط.) Ali, March 17, 2017( بذــج قــیرط زا ار یــئرمان تالیکــشت و هرادا کــی لــپرس اــت.) عــبنم ناــه( دــنا هدروآ دوــجوب یــلحم ناگهدنــشاب لورـنک تـحت باـیراف رد یلاوـسلو راـهچ 2021 نوـج هاـم تــباقر و گــنج تــحت اــه یلاوــسلو ریاــس و هدوــب ناــبلاط باــیراف ،2020 لاــس رد.) Roggio, 2021( دــنا هتــشاد رارــق تاـفلت نـیرتالاب یاراد تـیالو نیموـس خـلب و لـباک زا دـعب .) UNAMA, 2021( تــسا هدوــب یــکلم برــغ زا ،تــسا خــلب قرش بوــنج رد عــقاو هــک ناگنمــس زرـم مـه ناـیماب اـب بوـنج زا و ناـغب اـب قرش زا ،لـپرس اـب ییاتـسور ناگهدنـشاب تـشیعم یـلصا عـبنم تـعارز.تـسا لیکـشت ار تـیالو نـیا سوـفن دـصیف 90 زا شـیب هـک تـسا ،یلاـسکشخ رـبارب رد یـیاذغ تـینما و اـه تـشیعم.دـنهدیم جارختــسا.دنــشاب یــم رــیذپ بیــسآ بآ دوــبمک و لیــس رــگید عــبنم ود یا هوــهق رــمرم گنــس و گنــسلاغذ نداــعم German Co�((د�ـنیآ ی�ـم رماـش ه�ـب ت�ـیالو ن�ـیا رد لاغت�ـشا تــشه نــیب رد 2019 لاــس رد ناگنمــس.) operation, ND زا رـتالاب اـهنآ یدـعبدنچ رـقف خرـن هـک تـشاد رارـق یـتیالو .) NSIA, 2019( تــسا هدوــب دــصیف 70 تدــش نــیرتمک رــظن دروــم تــیالو جــنپ نــیب رد ناگنمــس لماع ناوـنع هـب گنـسلاغذ نداـعم لورـنک اـما دراد ار گـنج گـنج ضرـعم رد تـیالو نـیا یلاوـسلو تـشه مـک تـسد رارـق ناـبلاط لورـنک تـحت)داـبآ تـلود( یلاوـسلو کـی و .) Roggio, 2021( تــسا هتــشاد تیعقوم وـمآ یاـیرد دادـتما رد و خـلب قرش رد هـک ناـجزوج و باـ یراف تـ یالو اـ ب قرش زا ،ناتـ سنمکرت اـ ب لاـ ش زا ،دراد تـیالو کـی ناـجزوج.تـسا زرـم مـه لـپرس اـب بوـنج زا دــصیف 80 یــنیمخت روــط هــب هــک تــسا ییاتــسور ًاــتدمع .دنـشاب یـم تـعارز هـب هتـسباو شاـعم رارـما یارـب نآ سوـفن یــم ماــخ تــفن و یــعیبط زاگ عــبانم زا راــشرس تــیالو نــیا .) Pajhwok, 2019( دــشاب یراذــگاو ناــمز زا تــیالو نــیا رد نایــشروش تــیلاعف جوا ،2012 لاــس رد تــلود یاوــق هــب یــتینما تیلوئــسم رد ار ناـشروضح ناـبلاط.). Habib et al., n.d(تـسا هـتفرگ اــب بواــنتم روــط هــب و دــنا هدیــشخب ماکحتــسا تـ یالو نــیا روـضح.دـنا هدـش دـحتم) IMU( ناتـسکبزا یماـسا تـضهن صخـشم زوـنه ناـسارخ تـیالو یماـسا تـلود تـیلاعف اـی .تــسین یـماظنارف یاـهدحاو و اـه هـشیلم ۀـنارگتراغ یـیانج تـیلاعف لارــج هــب هتــسباو دارــفا لومــش هــب_یلحم نادــنمتردق رــب_روــهمج ســیئر قباــس نواــعم متــسود دیــشرلادبع دادـعت 2017 لاـس رد.دـیازفا یـم هـعزانم و گـنج یـگدیچیپ یاـهورین راـش زا رـشیب ،تـیالو نـیا رد تـلوددض یاوـق Mielke and Miszak,( تـسا هدوـب ناتـسناغفا یـلم تـینما نوـج هاـم اـت ، Long War Journal ۀـلجم شرازـگ هـب.) 2017 هتــشاد دوــجو هــعزانم و گــنج یلاوــسلو جــنپ یالاــب 2021 لورـنک تـحت ناتـسنمکرت اـب یلاـش دـحرس رد باـیماخ و .) Roggio, 2021( تــسا هتــشاد رارــق ناــبلاط زا ،ناـجزوج اـب برـغ لاـش زا ،باـیراف اـب برـغ زا لـپرس روـغ اـب بوـنج زا و ناگنمـس اـب قرش زا ،خـلب اـب قرش لاـش یـتفن عـبانم و نداـعم زا راـشرس تـیالو نـیا.تـسا زرـم مـه هدوـب ناـبلاط تاـمح فدـه جارختـسا تاحاـس اـما تـسا .) Tolonews, Januray 3, 2019( تــسا :تـسا ناـجزوج هـب هباـشم تـیالو نـیا رد گـنج یاـهوگلا هـب هتـسباو دارـفا ناـیم باـیمک عـبانم رس رـب تـباقر و گـنج یاـهییایوپ ،تـلود دـض راکـفا و اـهداحتا رـییغت ،نادـنمتردق 4 ناتسناغفا لامش رد حلص و گنج یلحم یاه کرحم

طــیحم ،دوــش هناحلــسم تنوــشخ شــهاک هــب رــجنم دــناوتب داـجیا ار یرـشیب یلغـش یاـه تـصرف و رـت تاـبثاب یداـصتقا .دروآ ناـغمرا هـب ار یرـشیب یدـنمنوناق و هدوـمن رـقف یالاـب نازـیم دروـم رد ناـمز نـیع رد ناگدـننک کارـشا هــب تردــق زــکرمت تارــطخ ناــنچمه و حــلص قــفاوت مــغرب یـموق ،یا هـقرف یاـه شـنت شـیازفا ،دارـفا لـیلق ۀدـع تـسد زارــبا ،لوئــسمریغ نارادــگنفت روــضح شرــسگ و ،یــنابز و .دـندرک یـنارگن ناـنآ ندـنار نورـیب ناـنز ناـیم رد هژـیوب رـگید مـهم یـنارگن تاــیصحت هــب یــسرتسد زا تــیمورحم ،هــماع یاــضف زا کارـشا زا یا هدـع رـخآ رد.تـسا هدوـب راک قـح و یـلاع یاــه یدازآ هــک یــیارگ طارــفا شرــسگ ۀراــبرد ناگدــننک یدازآ و یــگنهرف و یرــه یاــه تــیلاعف لومــش هــب_یندم .دــندرک یــنارگن زارــبا ،دزاــس یــم دودــحم ار_ناــیب نـ یمأت هـ ک دـ ندرک حـ یرشت یـ ندم ۀـ عماج یاــضعا زا یـ خرب تبـسن یوـق دـهعت دـنمزاین یـناگمه یزورـهب و رادـیاپ حـلص یارــجا ،2004 یــساسا نوــناق جردــنم یداــینب قوــقح هــب قــیبطت و اــه تــیلقا قوــقح نــیمأت یارــب حــضاو رــیبادت .دــشاب یــم کــیتارکومد یــتموکح یاهراتخاــس عوــضوم هــک دندــش رــکذتم ناگدــننک کارــشا زا یــخرب ۀـهد ود یـط رد هـک یـلم ورـملق نزاوـتم ۀعـسوت زا تـیامح دروــم رــشیب دــیاب ،تــسا هدــش یــشوپ مــشچ نآ زا هتــشذگ .درـ یگ رارـ ق هــجوت گنج یلحم لماوع کارــشا طــسوت هــک یــلحم گــنج مــهم لــماع راــهچ :زا دــنترابع ،دــش ییاــسانش خــلب یــیامهدرگ رد ناگدــننک ؛یرادا داسف • ؛یلحم نادنمتردق نیب یمیظنت تافالتخا و عازن • و ؛یسایس ناگبخن بناج زا یهدباسح مدع • عبانم ۀنالداعریغ عیزوت • داسف:لوا ۀلئسم لـماوع زا یـکی ناوـنع هـب ار یرادا داـسف ناگدـننک کارـشا اــهنآ.دــندرک حرــطم یــسایس یــتابث یــب رد هدــننک نــییعت زا تـینما و هدـ ش ییاـ سانش تـ یالو نـیا رد هـ قرفت و گـنج تــسا هدــش رــتدب هتــسویپ روــط هــب وــس نــیدب 2016 لاــس یاــه لاــس نــیب یــکلم تاــفلت.) Ali, October 30, 2019( یراذـگراک ،هدـیچیپ تاـمح لـیلد هـب ًاـتدمع_ 2020 و 2019 دــصیف 196 اــت_دــنمفده یاــه لــتق و یــنیمز یاــه نــیام ،تاـشرازگ هـب اـنب.) UNAMA, 2021( تـسا هـتفای شـیازفا تـحت 2021 نوـج هاـم رد یلاوـسلو کـی یلاوـسلو تـفه زا تـباقر و گـنج ضرـعم رد یلاوـسلو کـی و ناـبلاط لورـنک .) Roggio, 2021( تــسا هتــشاد رارــق :حلص یارب خلب ییامهدرگ یلامجا رظن رازــم رد حــلص یوــس هــب یــیامهدرگ رد درــم 38 و نز 26 ناــمز رد اــه هداــج یبــسن تــینما.دــندرک کارــشا فــیرش ،ناـجزوج زا ناـنز روـضح لیهـست هـب رـجنم دادـیور یرازـگرب .دـ ش ناگنمـ س و لـ پرس ،باـ یراف لئاـسم اـت دـش هتـساوخ ناگدـننک کارـشا زا هـسلج رـه رد ناـشتاعامتجا رد گـنج یاـه یـیایوپ رـب راذـگریثأت یـلصا یــهورگ لکــش هــب لئاــسم نــیا سپــس.دــننک ییاــسانش ار کارــشا زا هورــگ رــه.تــفرگ رارــق یــسررب و ثــحب دروــم هـکنیا صیخـشت و هلئـسم رـه لـماوع ییاـسانش هـب ناگدـننک طـ یارش داـ جیا یاتــسار رد دـ نناوت یـ م هـ نوگچ لـ ماوع نـ یا .دـ نتخادرپ ،دـ نریگ رارـ ق یـ سررب دروـ م رادـ یاپ حـ لص هـئارا یرـفن راـهچ لـنپ هـب یـهورگ یاـه ثـحب جـیاتن سپـس کـی لومـش هـب نز ود و درـم ود زا لکـشتم خـلب لـنپ.دـش زا هدـنیامن کـی ،رـب قوـقح لاـعف کـی ،کـیمداکا صخـش هدوـب ،خـلب یـتیالو یاروـش زا وـضع کـی و خـلب یـلاو رـفد .تـسا تاراــظتنا دروــم رد دازآ ثــحب یــیامهدرگ رــگید شــخب یروــهمج نــیب حــلص ۀوــقلاب قــفاوت و حــلص هــب طــبترم .تــسا هدوــب ناــبلاط و ناتــسناغفا یماــسا حلص هب طبترم تاراظتنا هــک دــندرک حــیرشت اــه ثــحب لاــخ رد ناگدــننک کارــشا ناـبلاط و یماـسا یروـهمج نـیب حـلص قـفاوت دـنراد راـظتنا 5 ناتسناغفا لامش رد حلص و گنج یلحم یاه کرحم

و دز هــب رــجنم هــک یــسایس تاــعزانم ،فــیرش رازــم رد ،دنوـ ش یـ م نادـ نمتردق هـ ب هتـ سباو یاـ ه حاـ نج نـ یب دروـ خ یــم راــش هــب نادنورهــش یارــب یــنارگن ۀدــمع عــبنم کــی ۀطــساوب هــعزانم و گــنج ،) خــلب( زــکرم زا جراــخ رد.دــنیآ هـتکن نـیا.دـبای یـم تدـش یـلحم نادـنمتردق نـیب تـباقر .تــسا قداــص زــین لــپرس و ناــجزوج ،باــیراف دروــم رد یگدیــسر رد تــلود تــیفرظ دروــم رد ناگدــننک کارــشا دندــش رــکذتم و دــندرک یدرــلد راــهظا لئاــسم نــیا هــب و تردــق یزاــب رد بــلغا ناــشدوخ تــلود ناگدــنیامن هــک .دــنراد شــقن یــلحم تاــعزانم تــحلصم رــب یصخــش عــفانم تــیحجرا ،ناــنآ رــظن زا تــسردان یــگدنیامن اــب ،یــسایس ناگــبخن ناــیم رد یــمومع کــی.دراد کــیدزن طاــبترا یــلحم یــسایس تالیکــشت رد :دــش رــکذتم هدــننک کارــشا مدـصقم.میراپـسب مدرـم هـب ار]یـسایس[ راک دـیاب اـم یگتـسیاش هـب اـنب دـیاب تـلود تاـماقم هـک تـسا نـیا دـ یاب ماـ قم و تـ سپ هـ ب یـ سرتسد و دنوـ ش مادختـ سا ناگدــنیامن و اــهیلاو.دــشاب تاــباختنا قــیرط زا رــگا.دنوــش یــم نــییعت لــباک رد اــه هناختــسایر نادنورهـش رـکف هـب اـهنآ هـک تـسا نـیا اـم تـساوخ باـختنا نادنورهـش دوـخ طـسوت دـیاب سـپ ،دنـشاب یــندم ۀــعماج ،1 هراــش ثاــنا ۀدــننک کارــشا-دنوــش یــگدنیامن لــیدبت هــک دــش رــکذتم رــگید ۀدــننک کارــشا کرد شــیازفا دــنمزاین یرــیذپ تیلوئــسم و ییوگخــساپ هــب دـنناوتب اـت دـشاب یـم کـیتارکومد یاـهداهن درـکراک زا مدرـم و هدوـمن هـبلاطم ناـش ناگدـنیامن زا ار یـحضاو یاـه هـمانرب اـب هزادـنا هـچ اـت اـه هـمانرب نـیا هـکنیا یاـنبم رـب ار ناـش ءارآ .دـنزادنایب قودـنص هـب ،دراد تـبلاطم مدرـم یاـهزاین یسایس ناگبخن نایم رد یهدباسح دوبن:موس ۀلئسم ناگـبخن طـسوت یهدباـسح مدـع عوـضوم ناگدـننک کارـشا یراتخاــس حاـ صا ناــهاوخ و دـ ندرک حرـ طم زـ ین ار یـ سایس هـتفرگ یـلم حطـس زا ،تـلود حوطـس ماـمت رد یـسایس ماـظن حـیرشت هورـگ ۀدـنیامن.دندـش ،یـلحم و یـتیالو حوطـس اـت یـمن قـیبطت تـسدکی لکـش هـب نوـناق تـیمکاح هـک درـک رـطاخ هـب نادـنمتردق زا هـک دور یـم لاـتحا رـمک و دوـش رد دـساف یاـهدرکلمع و یراـگ شـیوخ هـک دـندرک حـیرشت هـب تبـسن نادنورهـش یداـتعا یـب هـب رـجنم یـتلود تارادا دراو هـمطل تـلود تـیعورشم هـب و دوـش یـم یـکلم تاـمدخ .دـنک یـم و تـسپ زارـحا هـک دوـب نـیا هورـگ یاـضعا یـمومع هاگدـید تـشابنا یارـب یژیتارـسا کـی ناوـنع هـب رـشیب یـتلود ماـقم هدـش هدافتـسا نیمز بـصغ و یناتـس توـشر قـیرط زا هـیامرس .نادنورهـش هـب یناـسر تـمدخ یارـب یـهاگیاج اـت تـسا هزراـبم رـیبادت تـیوقت یارـب هـک دـندرک دـیکأت هورـگ یاـضعا تاــحالصا هــب زاــین یــتایلام رارــف زا یریگــشیپ و داــسف اــب نــینچمه اــهنآ.دراد دوــجو یراتخاــس و یتالیکــشت ماــن تــبث هــلمج زا یراــج رــیبادت اــت دــندرک تــساوخرد .دوــش تــیوقت تــلود یاــضعا یــیاراد نادنورهـش نـیب یصخـش ساـمت هـک دوـب نـیا رـگید داهنـشیپ یاـه لـمعلازرط ندرـک یـلتیجید قـیرط زا تـلود تاـماقم و تــساوخرد تــصرف قــیرط نــیدب و ددرــگ دودــحم یرادا داوــس نادــقف لئاــسم ،لاــح نــیا اــب.دــبای شــهاک توــشر یاـه هناـسر هـب دودـحم یـسرتسد و مدرـم ناـیم رد یـلتیجید .تـسا هـتفرگن رارـق یـسررب تـحت یـلتیجید ورپا و MADPO ،تربیا شیردرف داینب زا سکع یلحم نادنمتردق نیب یمیظنت یاه عازن:مود هلئسم تـسایس یزاـس یـمیظنت عوـضوم یور رـب اـه هورـگ زا یـکی .درـک زـکرمت یـلحم تاـعامتجا رد گـنج لـماع ناوـنع هـب کــی روــحم رــب یــسایس بازــحا هــک دــندرک حــیرشت اــهنآ هـب یگدیـسر ۀوـحن ۀراـبرد رـظن قـفاوت اـی یـسایس یادـنجآ هورـگ هـب هیبـش رـشیب هـکلب دنتـسین دـحتم ،یـعامتجا لئاـسم میـسقت یـموق یاـهزرم دادـتما رد هـک دنـشابیم بـ یقر یاـه .دناهتـسباو ذوـفن یذ تیصخـش کـی هـب اـی و دـنا هدـش یدـنب 6 ناتسناغفا لامش رد حلص و گنج یلحم یاه کرحم

یاـه یـسیلاپ قـیبطت و یـحارط رد هـک دـندوزفا هورـگ یاـضعا رــمک یــنابز و یــموق یاــه تــیلقا هــب دــیاب یــلم و یــتیالو دـیاب اـهنآ و درـیگ تروـص یرـشیب هـجوت ،هدـش یـگدنیامن مـیمصت رد ناـش تکراـشم زا تـیامح یارـب هژـیو رـیبادت زا .دنوـش دیفتـسم رـشیب ،یـسایس یرـیگ عبانم ۀنالداعریغ عیزوت:مراهچ ۀلئسم دوـ ب نـ یا لـ حم حطـ س رد حـ لص ۀدـ نرادزاب لـ ماع نـ یمراهچ ۀــقلح عــفانم هــب تــمدخ یارــب یــیانبریز یاــههژورپ هــک .یـمومع حـلاصم یارـب اـت دـنا هدـش قـیبطت ناگـبخن کـچوک حــلص هــب یبایتــسد اــم یــلصا فدــه هــک اــجنآ زا هـک مـینک لـصاح ناـنیمطا دـیاب سـپ ،تـسا رادـیاپ تاــسیسأت و یــیانبریز یاــه هژورــپ هژــیوب و عــبانم رادیاپ حـلص.ددرـگیم عـیزوت نزاوـتم لکـش هـب هـماع رـیذپ ناکـما تورـث و تردـق ۀـنالداع عـیزوت نودـب مدرـم هـب ًامیقتـسم هـک تـسا یزـیچ نـیا نوـچ تـسین و یزورـهب نـیمأت نودـب حـلص]...[.دناـسریم هدـیاف ۀدـننک کارـشا-دوـب دـهاوخن رـیم نادنورهـش هاـفر .یـندم ۀـعماج ،2 هراـش روـکذ تالیکـشت رـشیب هـچ رـه تکراـشم ناـهاوخ هورـگ یاـضعا رد تــیالو یفاــشکنا یاهاروــش هــلمج زا لــحم تــموکح یـیانبریز یاـه هژورـپ قـیبطت رـب تراـظن و یراذـگ ناـپ رـما رــب دــیاب مــیماصت هــک دــندرک دــیکأت نــینچمه اــهنآ.دندــش اـت دوـش هـتفرگ لـحم حطـس رد اـهزاین یـلبق شجنـس یاـنبم تروـشم و دوـش یرـیگولج مدرـم نـیب رد مـهافت ءوـس زورـب زا .دوـش ماـجنا یـلحم تاـعامتجا اـب مزال یاـه دـنتفرگ رارـق یـمهم ناـماع تـسرهف رد یـلم یاروـش یالکو رد ناـش یـتاباختنا یاـه هزوـح قوـقح زا اـت دـنا لوئـسم هـک ار ناـش یاـه شـلاچ و اـه تـیلاعف و هدوـمن عاـفد یـلم حطـس .دـنهدب شرازـگ نادنورهـش هـب دندـش حرـطم یرـگید مـهم لـماع ناوـنع هـب زـین اـه هناـسر و یفاــشکنا یاــه هژورــپ نوــماریپ تیفافــش نــیمأت رد هــک .دــنیامن اــفیا یرــگرزب شــقن دــنناوتیم یــیانبریز مـهم راکردـنا تـسد کـی ناوـنع هـب یـندم ۀـعماج ،رـخآ رد اـه هژورـپ قـیبطت رـب تراـظن قـیرط زا هـک دـش هـتفرگ رـظن رد رـ کذتم هورـ گ وـ ضع کـ ی.دوـ ش یهاوخباـ سح ناـ ش لاـ عا کــی ۀطــساوب هــمکاح ناگــبخن یهدباــسح مدــع هــک دــش ۀوـق رد تردـق نآ رد هـک تـسا هدـش تـیوقت یـسایس لدوـم رد یــیاضق یاــهداهن یــیاناوت و دوــش یــم زــکرمتم هــیئارجا .ددرـگ یـم دودـحم اوـق نزاوـت یرارـقرب ،یهدباـسح هـب طـبترم لئاـسم یارـب هدـش هـئارا یاـه لـح هار :دـشاب یـم لـیذ دراوـم لماـش ،ینامزاـس تاـحالصا زا رـیغ قـیرط زا هژـیوب نادنورهـش و یـندم ۀـعماج رـشیب تکراـشم نـ یاپمک یزادـ نا هار یاتـ سار رد عاـ تجا یاـ ه هناـ سر جیـ سب .تردـق زا هدافتـسا ءوـس حـیبقت و اـه ورپا و MADPO ،تربیا شیردرف داینب زا سکع تــیوقت موزــل رــب رــگید راــبکی یارــب ناگدــننک کارــشا .دــندرک دــیکأت عاــتجا حطــس رد رــیگارف تروــشم گــنهرف یاــه هــسورپ زا بــلغا ناــنز و ناــناوج هــک دــش هدهاــشم نورد زا هلئـسم نـیا هـک دنوـش یـم هدز راـنک یرـیگ مـیمصت تاـعامتجا ،اـهرذگ هـب سپـس و دوـش یـم زاـغآ اـه هداوـناخ یـم شرـسگ رـتالاب حوطـس رد یراد تـموکح یاـهداهن و :لاـ ثم یارـ ب.دـ بای یـگدنز رالاـسدرم ۀـعماج کـی رد زورـما اـم هنافـسأتم تاـعوضوم هداوـناخ تـسرپرس نادرـم رـکا.مـینکیم نم]...[.دـنراذگ یـمن ناـیم رد ناـشرسمه اـب ار مـهم نادنزرف هاگدـید ،مـهدن رـبارب قوـقح دوخ نز هـب رـگا تـسناوت میهاوخن زگره ،مـیریگن رـظن رد ار مـناردارب و ناگـمه یارـب و هدنزاـس هـک یلکـش هـب ار اـه ناـتفگ هــک مراد ار نآ دــیما اــما.مــیهد ماــجنا ،دــشاب دــیفم نورد زا دـیاب حـلص نـیا و دروـخب مـقر رادـیاپ حـلص .دوـش زاـغآ اـم یاـه کرس و اـه هـیرق ،اـه هداوـناخ یـندم ۀـعماج ،1 هراـش درـم ۀدـننک کارـشا 7 ناتسناغفا لامش رد حلص و گنج یلحم یاه کرحم

هدـش هـتفرگ رـظن رد شنادنورهـش هـب تـلود یناـسر تـمدخ .تـسا یــیاراک هــب تبــسن یدــیماان راــهظا مــغرب ،هــکنیا رــخآ رد جــیاتن زا یــکی ،رــیخا ۀــهد ود لاــخ رد یــتلود یاــهداهن رـشیب روـضح ناـهاوخ مدرـم هـک دوـب نـیا یـیامهدرگ ۀدـمع ،اـهنآ تاـبلاطم تـیروحم رد.دنـشاب یـم تـلود رـمک هـن و هـک دراد رارـق هـتفایزکرمت رـمک وردـتقم تـلود کـی لیکـشت تاـمدخ ۀـضرع هـب ،دـشاب رتوگخـساپ نادنورهـش هـب تبـسن و یــیانبریز یاــه هژورــپ رد و دزادرــپب ناگــمه یارــب هــماع هـب مازـلا رـگا هژـیوب ،دـشاب هتـشاد میقتـسم تکراـشم یفاـشکنا .دـشاب هتـشاد دوـجو تاـیلام تـخادرپ یهاوخباــسح یــتیالو یاهاروــش و ناــملراپ یالکو زا دــیاب ۀـماقا هـب نوـناق ضـقن دراوـم صخیـشت تروـص رد و هدوـمن ناگدــننک کارــشا زا یــکی.دزادرــپب ناــنآ هــیلع رــب اوــعد هاگآ یاـه هار زا یـکی هـماع یواـعد ۀـماقا هـک دـش رـکذتم هــب نآ ندرــک راداو و شــیاه تیلوئــسم زا تــلود نتخاــس ".دــشاب یــم شا یــنوناق یاــه تــیفلکم ماــجنا ینادردق هـتفرگ یـمیرک فراـع دـمحم طـسوت شوـپ ۀـحفص سـکع .تـسا هدـش اعدا عفر و ینوناق رکذت ،ORPPA یارــب رــگید قوــقح یــمامت و یــپاک قــح© .تــسا ظوــفحم SEF و OPDAM ۀزاـجا بـسک نودـب رـثا نـیا یاـه شـخب زا کـی چـیه ، ) www.appro.org.af ( APPRO هــسسوم زا یــلبق یــبتک FES و) www.mediothek-afghanistan.org ( MADPO رد و دــیلوتزاب دــناوت یــمن ) www.afghanistan.fes.de ( اـب اـی یلکـش رـه هـب اـی و دوـش هرـیخذ ،یـبایزاب متـسیس هداد لاــقتنا رــگید یاــج هــب یاهلیــسو رــه زا هدافتــسا .دوـ ش ورپا و MADPO ،تربیا شیدرف داینب زا سکع یریگ هجیتن .تسا هدمآ تسدب خلب ییامهدرگ زا یلصا ۀجیتن راهچ تالیکـشت هـب تبـسن ناگدـننک کارـشا یدرـلد لوا ۀـتکن یــنارگن هــب یگدیــسر رد اــهنآ یــیاناوت و تــموکح یراــج یـساسا نوـناق ماکـحا.دـشاب یـم نادنورهـش یـساسا یاـه نادنورهـش قوـقح زا تـیامح اـب طاـبترا رد رـگید نـیناوق و یاــه یتــساک هــب یگدیــسر یارــب هدــش یــحارط رــیبادت و یـمن یـلمع ۀـبنج و دنـشابیم ذـغاک یور رـب اـهنت ،یراتخاـس تمدخ رد یـسایس ناگـبخن ،ناگدـننک کارـشا رـظن زا.دـنبای یاـ هداهن و دـ نراد هـ لصاف نادنورهـ ش زا و هدوـ ب دوـ خ عـ فانم .دنــشاب یــمن رادروــخرب مزال یدــمآراک زا کــیتارکومد هلئـسم راـهچ دروـم رد هـک یـیاه ثـحب لاـخ رد ،هـکنیا مود ناگدــننک کارــشا یــلصا یــنارگن ،دــش ماــجنا رــظن دروــم یــگدنیامن دــعُب زا هــچ ،دوــب بوــخ یرادــتموکح دروــم رد یرـیذپ تیلوئـسم ،تـلود یهدباـسح ،نادنورهـش زا هـنالداع و تیفافـش دـعُب زا هـچ و یـمومع حـلاصم نـیمأت هـب تبـسن .تـ لود تاـ ماقم یراکتـ سرد نـیمأت تـیمها اـنامه ثـحب رـگید عوـضوم ،موـس ۀـبترم رد نــیب رد تورــث عــیزوت و یداــصتقا یزورــهب یارــب طــیارش ناوـنع هـب عـبانم هـب رـباربان یـسرتسد.تـسا هدوـب نادنورهـش یـیاناوت هـب تبـسن یداـتعا یـب و مـیارج ،اـه شـنت لـماع 8 ناتسناغفا لامش رد حلص و گنج یلحم یاه کرحم

:عبانم Ali, Obaid(2019). Afghanistan’s 2019 Election(22): Glances at Kunduz, Baghlan, Samangan. Afghanistan Analysts Network(AAN). 30 October 30. Available at: https://www.afghani stan-analysts.org/en/reports/political-landscape/afghanistans-2019-election-22-glances-at-kun duz-baghlan-samangan/ Ali, Obaid(2018). Qari Hekmat’s Island Overrun: Taleban Defeat‘ISKP’ in Jawzjan. Afghan istan Analysts Network(AAN). 4 August. Available at: https://www.afghanistan-analysts.org/ en/reports/war-and-peace/qari-hekmats-island-overrun-taleban-defeat-iskp-in-jawzjan/ Ali, Obaid(2017). Non-Pashtun Taleban of the North(2): Case studies of Uzbek Taleban in Faryab and Sar-e Pul. Afghanistan Analysts Network(AAN). 17 March 17. Available at: https://www.afghanistan-analysts.org/en/reports/war-and-peace/non-pashtun-taleban-of-thenorth-2-case-studies-of-uzbek-taleban-in-faryab-and-sar-e-pul/ Fishstein, Paul, Islamuddin Amaki, and Mohammed Qaasim(2013). Balkh’s Economy in Transition. Afghanistan Research and Evaluation Unit. August 2013. Available at: https://tile. loc.gov/storage-services/service/gdc/gdcovop/2013359521/2013359521.pdf German Cooperation in Afghanistan(EZ). Samangan. Available at: https://www.ez-afghani stan.de/en/samangan International Federation of the Red Cross(2020). Emergency Plan of Action Operation Up date. Afghanistan: Drought and Flash Floods. June 12. International Federation of the Red Cross(2020). Emergency Plan of Action Operation. Af ghanistan: Drought. March 19, 2020. International Organization for Migration(2021a). BMA R10- Afghanistan— Balkh Base line Mobility Assessment Summary Results(January—June 2020). 6 April. Available at: https://migration.iom.int/reports/bma-r10-—-afghanistan-—-balkh-baseline-mobility-assess ment-summary-results-january—june-2020 International Organization for Migration(2021b). BMA R10- Afghanistan— Jawzjan Base line Mobility Assessment Summary Results(January—June 2020). 6 April. Available at: https://dtm.iom.int/reports/bma-r10-—-afghanistan-—-jawzjan-baseline-mobility-assess ment-summary-results-january—june International Organization for Migration(2021c). BMA R10- Afghanistan— Faryab Baseline Mobility Assessment Summary Results(January—June 2020). 6 April. Available at: https:// dtm.iom.int/reports/bma-r10-—-afghanistan-—-faryab-baseline-mobility-assessment-summa 9 ناتسناغفا لامش رد حلص و گنج یلحم یاه کرحم

ry-results-january—june International Organization for Migration(2021d). BMA R10- Afghanistan— Sar-E-Pul Baseline Mobility Assessment Summary Results(January—June 2020). 6 April. Available at: https://displacement.iom.int/reports/bma-r10-—-afghanistan-—-sar-e-pul-baseline-mobilityassessment-summary-results-january—june International Organization for Migration(2021e). BMA R10- Afghanistan— Samangan Baseline Mobility Assessment Summary Results(January—June 2020). 6 April. Available at: https://dtm.iom.int/reports/bma-r10-—-afghanistan-—-samangan-baseline-mobility-assess ment-summary-results-january—june Islamic Republic of Afghanistan. National Statistics and Information Authority(2019). Af ghanistan Multidimensional Poverty Index 2016-2017: Report and Analysis. Available at: https://www.mppn.org/wp-content/uploads/2019/03/AFG_2019_vs9_online.pdf Islamic Republic of Afghanistan. National Statistics and Information Authority(2021). Af ghanistan Statistical Yearbook 2020. Issue No: 42. Available at: https://www.nsia.gov.af:8080/ wp-content/uploads/2021/04/Afghanistan-Statistical-Yearbook-first-Version.pdf Mielke, Katja, and Nick Miszak(2017). Making sense of Daesh in Afghanistan: A social movement perspective. Bonn International Center for Conversion(BICC) and The Liaison Of fice(TLO): Working Paper 6. Available at: https://www.bicc.de/uploads/tx_bicctools/BICC_ Working_Paper_6_2017.pdf Pajhwok Afghan News(2019). Jawzjan Background Profile. Available at: http://vote.af/en/ content/jawzjan-background-profile Habib, Qadir, Ron Synovitz, Frud Bezhan, and Michael Scollon. Afghanistan’s New North ern Flash Points(n.d.). Radio Free Europe/ Radio Liberty. Available at: https://www.rferl. org/a/27013992.html#6 ناتسناغفا لامش رد حلص و گنج یلحم یاه کرحم Roggio, Bill(2021). Mapping Taliban Contested and Controlled Districts in Afghanistan. Long War Journal(LWJ). Available at: https://www.longwarjournal.org/mapping-taliban-con trol-in-afghanistan Tolonews(2019). Sar-e-Pul Oil Reservoirs Under Taliban Threat: Officials. 3 January. Available at: https://tolonews.com/afghanistan/sar-e-pul-oil-reservoirs-under-taliban-threat-officials United Nations Assistance Mission in Afghanistan, and United Nations Human Rights Office of the High Commissioner(2021). Afghanistan: Protection of Civilians in Armed Conflict. An nual Report 2020. February 2021. Kabul, Afghanistan. 10

United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs(2020). UNOCHA, Af ghanistan: Weekly Humanitarian Update(24 February – 1 March 2020). March 4, 2020. Available at: https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/afghanistan-humanitari an_weekly_1_march. pdf United Nations- Secretary General.(2020). The Situation in Afghanistan and its Impli cations for International Peace and Security. A/74/753-S/2020/210. 17 March. Available at: https://www.securitycouncilreport.org/atf/cf/%7B65BFCF9B-6D27-4E9C-8CD3CF6E4FF96FF9%7D/s_2020_210.pdf __________________(2020). The Situation in Afghanistan and its Implications for Interna tional Peace and Security. A/75/634-S/2020/1182. 9 December. Available at: https://www. securitycouncilreport.org/atf/cf/%7B65BFCF9B-6D27-4E9C-8CD3-CF6E4FF96FF9%7D/ A_75_634_E.pdf __________________(2021). The Situation in Afghanistan and its Implications for Inter national Peace and Security. A/75/811-S/2020/252. 12 March. Available at: https://www. securitycouncilreport.org/atf/cf/%7B65BFCF9B-6D27-4E9C-8CD3-CF6E4FF96FF9%7D/ S_2021_252_E.pdf 11 ناتسناغفا لامش رد حلص و گنج یلحم یاه کرحم