Türkiye Analizleri Vergi Yapısındaki Dönüşüm ve Türkiye SEZAİ TEMELLİ 1 AYŞEGÜL YAKAR ÖNAL 2 Vergi yapısındaki dönüşüm ile sermaye birikim süreçlerindeki gelişmenin 1960’tan günümüze Türkiye örneğinde ele alındığı bu çalışmada, vergi yapı ­sındaki değişimin nedenselliği vergilemede adalet ve etkinlik tartışmalarının ötesinde sorgulanmaya çalışılmaktadır. Ulus – sosyal devlet eksenli 1960’larda başlayan süreç ile 1980 sonrası belirgin hale gelen küresel – neoliberal sürecin birbirinden farklı vergileme yaklaşımı ve bunun bütçe kompozisyonuna yansı ­ması çalışmada tartışılmaktadır. Sermaye birikim sürecinin vergi yapısına yükle ­diği işlev, iki farklı birikim rejimi çerçevesinde, dolaylı vergilerin nispi ağırlığında gözlenen değişim üzerinden ele alınmaktadır. Gelirin yeniden bölüşümü bağla ­mında,‘yararlanan öder’ niteliğiyle fiyata yaklaşan dolaylı vergilerin ağırlığının artması ve oranları düşürülerek tabana yayıldığı ileri sürülen dolaysız vergilerin nispi ağırlığının azalması neoliberal dönemde bölüşüm ilişkilerinde gözlenen değişimi açıklamada önemli bir göstergedir. Toplumsal yapıdaki gelir ve yaşam farklılıklarını dikkate almaksızın, aritmetik eşitlik anlamında vergiyi tabana yayan dolaylı vergilerin tabandan tavana bir aktarım aracı olduğunu da bu bağlamda ileri sürebiliriz. Öz olarak, bu çalışma vergilerin salt bir kamusal finansman aracı olarak şekillenmediği, iradi olarak vergilere birikim sürecini hızlandırıcı bir işlev yüklendiği yönündeki savı açıklamaya yöneliktir. Anahtar Kelimeler: vergi, sermaye birikimi, gelir dağılımı 1 İÜ Siyasal Bilgiler Fakültesi, Öğretim Üyesi, Dr. 2 İÜ Siyasal Bilgiler Fakültesi, Öğretim Üyesi, Dr.