STUDY Παραγωγικό σύστημα και ανθρώπινο δυναμικό στην Ελλάδα το νέο αιώνα ΆΓΓΕΛΟΣ ΕΥΣΤΡΆΤΟΓΛΟΥ Νοέμβριος 2016 n Η άνοδος του εκπαιδευτικού επιπέδου του πληθυσμού εφοδιάζει την ελληνική οικονομία με ανθρώπινο δυναμικό υψηλών εκπαιδευτικών προσόντων και δεξιοτήτων ολόκληρη τη δεκαπενταετία του νέου αιώνα. Το παραγωγικό σύστημα της χώρας εκμεταλλεύεται τη διαθεσιμότητά του, χωρίς αναγκαστικά να του εξασφαλίζει καλές συνθήκες εργασίας και προϋποθέσεις δημιουργίας καριέρας. n Η οικονομική κρίση έχει δημιουργήσει σημαντικές δυσχέρειες στην πρόσβαση των ατόμων στην απασχόληση για το σύνολο του ανθρώπινου δυναμικού, συμπεριλαμβανομένων και των ατόμων με υψηλά εκπαιδευτικά προσόντα. Παρά το χαμηλό τεχνολογικό εκσυγχρονισμό της οικονομίας οι δυσχέρειες είναι εντονότερες για τα άτομα με χαμηλά εκπαιδευτικά προσόντα. n Το ανθρώπινο δυναμικό με υψηλά εκπαιδευτικά προσόντα απασχολείται κυρίως σε κλάδους του εγχώριου και μη διεθνοποιημένου και ανταγωνιστικού τμήματος της οικονομίας, που χαρακτηρίζονται από απουσία επενδύσεων, καινοτομιών και διαδικασιών παραγωγής και αξιοποίησης καινούργιας γνώσης, περιορίζοντας τη συμβολή του στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας. n Οι εξελίξεις στα επαγγέλματα ακολούθησαν τις γενικές τάσεις της οικονομίας, αυξάνοντας τα επαγγέλματα που συνδέονται στενότερα με τις υπηρεσίες, μειώνοντας τα τεχνικά και αγροτικά επαγγέλματα. Η οικονομική κρίση περιόρισε την παρουσία του συνόλου των επαγγελμάτων, αυξάνοντας μόνο τα επαγγέλματα εκείνα που συνδέονται στενότερα με την αντιμετώπιση των συνεπειών της. n Η ανεργία καλύπτει ένα ευρύ φάσμα επαγγελμάτων, μειώθηκε σημαντικά και σε αρκετές περιπτώσεις επιστημονικών επαγγελμάτων εξαλείφθηκε την περίοδο πριν τη κρίση αλλά έκτοτε αυξήθηκε ραγδαία στο σύνολο σχεδόν των επαγγελμάτων. Επαγγέλματα που εμφάνισαν μείωση της ανεργίας τους μέσα στην κρίση δεν σηματοδότησαν θετικές εξελίξεις καθώς δεν οφείλονταν στην αύξηση της απασχόλησής τους, αλλά στη συρρίκνωση του εργατικού τους δυναμικού και της συμμετοχής τους στην παραγωγική διαδικασία της χώρας.