DÜNYADAN Avrupa’da Sivil Toplum ve Sosyal Demokrasi Güncel Gelişmeler ve Normatif Perspektifler SERGE EMBACHER Mart 2010 Etkin bir sivil toplum Avrupa’nın bütünleşmesi açısından vazgeçilmez nitelik taşıyor. Avrupa Birliği demokrasiye dayalı ulusüstü bir oluşum olarak(aynen ulusal devletlerde olduğu gibi) angaje olmuş vatandaşların norm belirleyici girişimlerine gereksinim duyuyor. Avrupa sivil toplumu daha henüz filizlenme aşamasındadır. Sivil toplumun gelişmesi olanak dahilinde olmakla beraber, bunun için bazı çerçeve koşullarının sağlanması ve AB vatandaşlarının Avrupa demokrasisinin kendileri için ne denli önem taşıdığı konusunda bilinçlenmeleri gerekiyor. Almanya’da ve Avrupa’da henüz sosyal demokrasi ve sivil toplum arasında güçlü bir bağ bulunmuyor. Sosyal demokrasinin kimlik sorunu– yani sosyal demokrat politikanın günümüzde ne anlama geldiği– sosyal demokrat hareketin sivil toplumla olan ilişkilerini de etkiliyor. Avrupa’daki sosyal demokrat partiler demokratikleşmek ve çağdaşlaşmak zorundadır. Sosyal demokrat partiler –kısmen Doğu Avrupa’nın geçiş toplumlarında olduğu gibi– kendilerini(devletin taşıyıcı kurumları olarak görmek yerine) sivil toplumun bir parçası olarak tanımlamalıdırlar. Avrupa sivil toplumu bir demokratikleşme sürecine gereksinim duyuyor. Sosyal demokrat partiler içinde ve dışında katılım olanaklarının kapsamlı şekilde genişletilmemesi halinde, yani siyasi sürecin Avrupa toplumuna açılmaması halinde, Avrupa’nın bütünleşmesinin temel unsuru olan işlevsel bir sivil toplumun oluşması mümkün olamayacaktır.