улога треба да има превентивното дејствување: социјален дијалог и социјал­но партнерство на сите нивоа; потпишување и примена на колективните договори; потпишување меѓусебни спогодби; механизми на мирење, и сл. Мирното решавање на проблемите по пат на дијалог, договарање и прего­варање во работните средини е определба на синдикатите како резултат на нивната европска ориентација – приоритет во заложбите и на претставни­ците на синдикатот и на работодавачите е да се постигне баланс во односите меѓу трудот и капиталот со заемно почитување и договор. 1. Закони и прописи за уредување на правото на штрајк Правото на штрајк на работниците е гарантирано со Уставот на Репу­блика Северна Македонија, Законот за работните односи и други закони во кои се имплементирани одредбите за штрајк од повеќе меѓународни документи: Универзалната декларација на ОН за човековите права, Ев­ропската социјална повелба, конвенциите на Меѓународната организација на трудот(бр. 87 за слобода на здружување и заштита на правата на орга­низирање и бр. 98 за правото на организирање и слободно колективно преговарање). 1.1. Устав на Република Северна Македонија Највисокиот правен акт на државата, Уставот на Република Северна Македонија(член 38) го гарантира правото на штрајк како начин за иска­жување на незадоволството на работниците во врска со остварувањето на нивните материјално-социјални права и интереси. Согласно член 21 од Уставот на РСМ:„Граѓаните имаат право мирно да се собираат и да изразу­ваат јавен протест без претходно пријавување и без посебна дозвола. Ко­ристењето на ова право може да биде ограничено само во услови на воена и вонредна состојба“. Со закон може да се ограничат условите за оствару­вање на правото на штрајк во: вооружените сили, полицијата и органите на управата. Уште во првата нацрт верзија на Уставот на РМ од 1991 год., меѓу дру­гото, синдикатите изнесоа забелешки дека здравството не треба да се вклучи во Уставот на РМ под посебен режим на штрајкување, како што е за: војската, полицијата и државните органи. За основаноста на овој пред­лог се повикуваа на меѓународните конвенции, посебно на Меѓународни­от пакт за економски, социјални и културни права(член 8, точка 3) каде ДЕЛ IX: ШТРАЈКОВИТЕ И ПРОТЕСТИТЕ – ИЗРАЗ НА РАБОТНИЧКОТО НЕЗАДОВОЛСТВО 335