2. Shembuj të teknologjive digjitale të përdorura në vendet e punës Digjitalizimi po riformëson vendet e punës në të gjithë Shqipërinë, si në institucionet publike, ashtu edhe në ndërmarrjet private. Punëdhënësit mbështeten gjithnjë e më shumë në sisteme të reja për të menaxhuar paraqitjen në punë në orar, për të monitoruar performancën dhe për të koordinuar detyrat. Kjo pasqyron një zhvendosje të shpejtë drejt menaxhimit të bazuar në të dhëna. Këto zhvillime janë të dukshme në sektorë kyç si prodhimi, shërbimet, logjistika dhe administrata publike. Në prodhim, kompanitë përdorin sisteme të automatizuara të paraqitjes në punë dhe monitorimit për të gjurmuar prodhimin dhe efikasitetin. Në qendrat e thirrjeve(call centers), platformat e dërgesave dhe shërbimet logjistike, mjetet e menaxhimit algoritmik dhe aplikacionet celulare caktojnë, mbikëqyrin dhe vlerësojnë detyrat. Institucionet publike përdorin identifikimin biometrik, arkivimin digjital dhe teknologjitë e kontrollit të aksesit për të përmirësuar ofrimin e shërbimeve. Ndonëse këto sisteme mund të përmirësojnë koordinimin dhe sigurinë, ato ngrenë shqetësime për drejtësinë, privatësinë dhe proporcionalitetin në mënyrën se si mblidhen dhe përdoren të dhënat. Shumica e mjeteve digjitale që përdoren në vendet e punës në Shqipëri përpunojnë informacione personale ose të identifikueshme. Kjo përfshin shenjat e gishtave, imazhet e fytyrës, pamjet video, gjeolokacionin dhe regjistrat e aktivitetit digjital. Përdorimi i tyre kërkon që punëdhënësit të zbatojnë Ligjin për Mbrojtjen e të Dhënave Personale(Ligji Nr. 124/2024), Kodin e Punës dhe Ligjin për Sigurinë dhe Shëndetin në Punë. Këto ligje kërkojnë transparencë, proporcionalitet dhe konsultim me punonjësit ose përfaqësuesit e tyre(2024-IDP; 1995-Kodi i Punës; 2010-SSH). Në pra ktikë, ky konsultim është ende i kufizuar dhe shumë punëtorë mbeten të painformuar se si këto teknologji ndikojnë në të drejtat e tyre. Më poshtë paraqiten 5 llojet kryesore të teknologjive digji tale që përdoren aktualisht në vendet e punës në Shqipëri: 1. Sistemet CCTV dhe vëzhgimi me video Punëdhënësit në prodhim, shitje me pakicë, transport dhe administratën publike shpesh përdorin sisteme televizive me qark të mbyllur(CCTV) për sigurinë. Në Shqipëri, autoritetet publike kanë shtrirë rrjetet e CCTV"smart city" në 20 bashki(p.sh., Kamëz, Vlorë, Lezhë, pjesë të Tiranës). Këto rrjete operojnë 24 orë dhe përdorin kamera me rezolucion të lartë për mbikëqyrje dhe monitorim të trafikut. Çdo përdorim i CCTV duhet të mbetet proporcional dhe i kufizuar në objektivat e deklaruara të sigurisë. Punonjësit duhet të informohen për vendosjen e kamerave, kohën e ruajtjes së të dhëna dhe përdorimin e pamjeve(2024IDP; 1995-Kodi i Punës). 2. Sistemet elektronike të paraqitjes në punë dhe matjes biometrike të kohës Pajisjet biometrike janë tashmë të zakonshme në fabrika, zyra dhe institucione publike. Punonjësit regjistrojnë hyrjen duke përdorur karta, shenja gishtash ose skanim të fytyrës. Ndonëse këto sisteme përmirësojnë saktësinë e listëpagesave, ato përfshijnë të dhëna të ndjeshme biometrike. Punëdhënësit duhet të kryejnë një Vlerësim të Ndikimit në Mbrojtjen e të Dhënave(DPIA) dhe të garantojnë se të dhënat nuk përdoren për monitorim disiplinor(2025-KPMG; 2024-IDP). 3. Programet Softuerë për menaxhimin e fuqisë punëtore dhe aplikacionet celulare Në logjistikë dhe punën e bazuar në platforma, aplikacionet celulare gjurmojnë rrugët dhe vlerësojnë efikasitetin përmes pikëzimit algoritmik. Këto sisteme mbledhin të dhëna të sjelljes në vazhdimësi. Punëdhënësit duhet të informojnë qartë punonjësit dhe të garantojnë mbikëqyrje njerëzore mbi proceset e automatizuara (2024-Udhëzuesi i Mbrojtjes së të Dhënave; 2025-Ra portet e Industrisë). 4. Monitorimi i qendrave të thirrjeve dhe mjetet e gjurmimit të desktopit Sektorët e shërbimit ndaj klientit përdorin programe softuerë për të regjistruar thirrjet dhe matjen e produktivitetit. Monitorimi mund të shtrihet edhe në punën në distancë. Këto praktika mund të cënojnë privatësinë nëse nuk rregullohen siç duhet. Punonjësit duhet të njoftohen paraprakisht për qëllimin e monitorimit(2021-Guardian; 2015Kodi i Punës). Shembuj të teknologjive digjitale të përdorura në vendet e punës 7
Buch
Negocimi i vendeve të punës të digjitalizuara : të drejtat dhe detyrimet, Shqipëria
Entstehung
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten