Kada se posmatra period u kome su vršena ispitivanja o tome koji sve faktori utiču na rad domaćih medija(2018­2026), primjetno je da, sa izuzetkom prošle godine i visokom percepcijom uticaja međunarodne zajednice među ispitanicima u RS, postoji kontinuitet u gotovo svim posmatranim godinama u pogledu redoslijeda faktora uticaja na rad medija u BiH, kao i visoko saglasje u tome da apsolutno dominantan uticaj na rad medija imaju političari i političke stranke. Kršenje novinarskih prava i sloboda U korelaciji sa odgovorima na prethodno pitanje, jest i ono koje se tiče faktora koji prednjače u kršenju novinarskih prava i sloboda. Za sve ispitanike to su ubjedljivo političari i političke partije. Tako je bilo i 2025. godine. Sličnosti vidimo i kod odnosa prema OHR-u i međunarodnoj zajednici, koji su za ispitanike u RS drugi po važnosti faktor kršenja novinarskih prava i sloboda, mada se taj procenat prepolovio u poređenju sa onim iz 2025. U Federaciji BiH tek nešto više od 1% gradjana ima negativan stav prema OHR-u i međunarodnoj zajednici. Za ispitanike u ovom entitetu, mnogo veći problem predstavljaju vlasnici medija i urednici(17,4%). U RS taj procenat je samo 6,3%, što je čak i rast u odnosu na prošlu godinu. Vjerske zajednice, uticajni biznismeni i poslovni ljudi i nevladin sektor, ukupno jedva da prelaze 5% percipiranog uticaja na kršenje novinarskih prava i sloboda. Napadi na novinare Ovo pitanje posebno zavređuje pažnju, budući da se tu uočava velika i pozitivna promjena u odnosu na raniji period, a posebno 2023. godinu, kada je čak 74% ispitanika iz Republike Srpske izjavilo kako su napadi na novinare ponekad opravdani. Na isto pitanje postavljeno u 2025. godini odgovor je bio jednoglasan: svi ispitanici su odbacili bilo kakvu opravdanost napada na novinare, a slično misle i ove godine. Kritike za političku motivisanost Nezadovoljstvo građana radom novinara i medija najviše je uzrokovano utiskom o postojanju visokog stepena političke motivisanosti u njihovom radu. Za tako nešto novinare optužuju sami političari, a građani im u visokom procentu daju za pravo. Sa takvim stavom se ne slaže 10% građana BiH, što je ipak duplo više nego prošle godine, na šta je vjerovatno uticao pad procenta ispitanika iz Federacije koji ne zna odgovor na to pitanje(prošle godine ih je bilo čak 19,3%, ove godine je 13,9%). Gledajući period od 2018. godine do danas, raste utisak o političkoj motivisanosti u radu novinara. Unapređenje novinarskog rada i kvaliteta izvještavanja Kod ovog pitanja Ispitanicima su ponuđeni sljedeći odgovori: poboljšanje finansijskog položaja novinara, zatim ukupnih uslova za njihov rad, unapređenje zakonskog okvira i sistema njihovog obrazovanja i, na kraju, pooštravanje kriterija za ulazak u novinarsku profesiju. Na razini cjelokupne BiH ispitanici uglavnom daju podjednaku važnost svim navedenim predlozima; nešto veći procenat je onih koji smatraju da prije svega treba poraditi na postavljanju viših standarda i kriterija da bi se neko uopšte mogao baviti novinarstvom. Ovaj odgovor posebno je dominantan u FBiH(skoro 80% ispitanika), za razliku od građana RS(22,6%). Za njih, mnogo važnije je poboljšanje uslova u kojima rade novinari i donošenje zakona kojima bi se zaštitila njihova prava. Razlika između dva entiteta se ogleda i u stavu prema prvom ponuđenom prijedlogu; 60 posto ispitanika Federacije BiH smatra kako treba da se poboljšaju materijalni i finansijski uslovi za rad novinara, sa čim se slaže samo 19% građana Srpske. Prvi izvor informacija Na listi ponuđenih odgovora u ovom upitniku su se našli televizija, radio, dnevne novine, sedmični listovi i magazini, te internet i društvene mreže. Pretpostavlja se da internet obuhvata web portale, odnosno web stranice i tzv. tradicionalnih medija, budući da su društvene mreže odvojene. Što se tiče odgovora na nivou BiH, internet i televizija su najvažniji izvori informisanja: 37,3%, odnosno 26,7%. Na trećem mjestu su društvene mreže, a dnevne novine, radio te sedmične novine i magazini se pojavljuju u zanemarivom procentu. U Republici Srpskoj je slična situacija kada se govori o novinama i sedmičnim izdanjima. S druge strane, uočavamo apsolutnu dominaciju interneta (45,9%) i društvenih mreža(35,8%), dok je televizija na trećem mjestu sa 15,7%. Kvalitet informacija Rezultati istraživanja koji se odnose na percepciju kvaliteta informacija koje građani dobijaju posredstvom gore pobrojanih sredstava informisanja, korespondiraju sa podacima o prvom izvoru informacija. Da najkvalitetnije informacije pruža Internet, smatra skoro polovina stanovnika oba entiteta, s tim što u Federaciji BiH društvene mreže nisu toliko zastupljene(4,2%) koliko u Republici Srpskoj(34,6%). 45,8% stanovnika FBiH preferira televiziju, koja je ipak pala na drugo mjesto u poređenju s prošlom godinom. U Republici Srpskoj je na trećem mjestu, sa nepunih 15%. ISTRAŽIVANJE MEDIJSKIH SLOBODA U BOSNI I HERCEGOVINI 2026.GODINE 7