fK=i~=ÉåÉêÖ ∞~=Åçãç=Ñ~Åíçê=Éå=ä~ë=êÉä~ÅáçåÉë=éçä ∞ íáÅçJÉÅçå μ ãáÅ~ë= = i~=êÉäÉî~åÅá~=ÇÉä=íÉã~=ÉåÉêÖ¨íáÅç= = ^=éÉë~ê=ÇÉ=äçë=ÇÉë~êêçääçë=ÉåÉêÖ¨íáÅçë=Ñ•ÅíáÅçë=ÇÉ=~äíç=áãé~Åíç=Åçãç=Éä=Ö~ëçÇìÅíç= _çäáîá~J^êÖÉåíáå~= EÉä= Åì~ä= éêçéçêÅáçå μ=~= ¨ëí~= ∫ äíáã~= Ö~ë= ÉåíêÉ= NVTO= ó= NVVVFI= ç= ä~=`Éåíê~ä= eáÇêçÉä¨ÅíêáÅ~=_áå~Åáçå~ä= ÇÉ= fí~ìé ∫ I=~ë ∞= Åçãç= ä~= ÉåçêãÉ= Å~åíáÇ~Ç= ÇÉ= ÅçåîÉåáçë= ó= çêÖ~åáëãçë=ãìäíáä~íÉê~äÉë=èìÉ=Ç~å=ÅìÉåí~=ÇÉä=áåíÉê¨ë=áåíÉÖê~Åáçåáëí~=Éå=ä~=êÉÖá μ åI=Éä=íÉã~= ÉåÉêÖ¨íáÅç=ÅçÄê~ê ∞~=áãéçêí~åÅá~=ÅÉåíê~ä=Ü~Åá~=Ñáå~äÉë=ÇÉ=ä~=ǨÅ~Ç~=ÇÉ=äçë=åçîÉåí~=ÇÉä=ëáÖäç= uuK=^= é~êíáê= ÇÉ= ÉëÉ= ãçãÉåíç= íÉåÇê ∞~= êÉäÉî~åÅá~= ÉëéÉÅá~ä= ó= ëÉ= ÅçåîÉêíáê ∞~= Éå= ìå= åìÉîç= éìåíç= ÇÉ= ÉåÅìÉåíêç= ÉëíêìÅíìê~äI= é~ê~= Éä= ÑçãÉåíç= ÇÉ= ä~= áåíÉÖê~Åá μ å= êÉÖáçå~ä= ÇÉåíêç= ÇÉ= ìå= ã~êÅç= ÇÉ= ÉñéÉÅí~íáî~ë= ã•ë=~ãéäá~ë= èìÉ= ä~ë= áåáÅá~äãÉåíÉ= ÇÉêáî~Ç~ë= ÇÉä= áåíÉêÅ~ãÄáç= ÅçãÉêÅá~äK= = içë= ÉëÑìÉêòçë= ã•ë= åçíçêáçë= Éå= ÉëíÉ= ëÉåíáÇçI= Ü~å= Éëí~Çç= áãéìäë~Ççë= éçê= ä~= `çãìåáÇ~Ç=^åÇáå~= ÇÉ= k~ÅáçåÉë= E`^kFK= bå= Éä=~¥ç= NVVUI= Éä=`çåëÉàç= mêÉëáÇÉåÅá~ä=^åÇáåç= E`m^F= Çáç=~= ä~= pÉÅêÉí~ê ∞~= dÉåÉê~ä= Éä= ã~åÇ~íç= é~ê~= ä~= Éä~Äçê~Åá μ å= ÇÉ= Ä~ëÉë= é~ê~= ìå= éêçÖê~ã~= ÇÉ= éÉêÑÉÅÅáçå~ãáÉåíç= ó= éêçÑìåÇáò~Åá μ å= ÇÉ= ä~= áåíÉÖê~Åá μ å=~åÇáå~= ó= é~ê~= Éä= ÇÉë~êêçääç=ÇÉ=éêçéìÉëí~ë=Åçå=Éä=çÄàÉíáîç=ÇÉ=ÅçåÑçêã~ê=Éä=ãÉêÅ~Çç=Åçã ∫ åK= = bå= ÅçêêÉëéçåÇÉåÅá~= Åçå= Éä= Åáí~Çç= ã~åÇ~íçI= ä~= pÉÅêÉí~ê ∞~= êÉ~äáò μ= äçë= ÉëíìÇáçë= éÉêíáåÉåíÉë= ó= Éä= OP= ÇÉ= ã~êòç= ÇÉ= NVVVI= ëÉ= éìÄäáÅ μ= Éä= ÇçÅìãÉåíç=“_~ëÉë= é~ê~= Éä= mÉêÑÉÅÅáçå~ãáÉåíç= ó= mêçÑìåÇáò~Åá μ å= ÇÉä= mêçÅÉëç= ÇÉ= fåíÉÖê~Åá μ å= pìÄêÉÖáçå~äÒK N = bä= çÄàÉíáîç= ÇÉä= ÇçÅìãÉåíçI= Éê~= áÇÉåíáÑáÅ~ê= ä~ë= Öê~åÇÉë= ä ∞ åÉ~ë= ÇÉ=~ÅÅá μ å= èìÉ= çêáÉåí~ê ∞~å= Éä= éêçÅÉëç= ÇÉ= áåíÉÖê~Åá μ å=~åÇáåç= Éå= ä~= Ñçêã~Åá μ å= ÇÉ= ìå= ãÉêÅ~Çç= ∫ åáÅç= ó= ÉÑáÅáÉåíÉK= bå= í~ä= ëÉåíáÇç= ÇÉëí~Å~= èìÉ=“ìåç= ÇÉ= äçë= Öê~åÇÉë= ÉàÉë= áÇÉåíáÑáÅ~Ççë= é~ê~= Éä= éêçÅÉëç= ÇÉ= äáÄÉê~Åá μ å= ÇÉ= ä~= ÅáêÅìä~Åá μ å= ÇÉ= ÄáÉåÉëI= ëÉêîáÅáçë= ó= Ñ~ÅíçêÉë= éêçÇìÅíáîçë= ëÉê•= Éä= ëÉÅíçê= ÉåÉêÖ¨íáÅç= ÇÉÄáÇç=~= èìÉ= ëÉ= ÉåÅìÉåíê~= ÇáêÉÅí~ãÉåíÉ= êÉä~Åáçå~Çç= Åçå= ä~ë= Öê~åÇÉë= áåîÉêëáçåÉë= ó= Éä= ÅêÉÅáãáÉåíç= ÉÅçå μ ãáÅç=ÇÉ=äçë=é~ ∞ ëÉë=ÇÉ=ä~=`^kÒK O = i~=ÇáëéçëáÅá μ å=~=ÅçåîÉêíáê=ä~=ÅççéÉê~Åá μ å=ÉåÉêÖ¨íáÅ~=Éå=ìå=Ñ~Åíçê=Åä~îÉ=í~åíç=Éå=ë ∞= ãáëãç= Åçãç= Éå= Å~äáÇ~Ç= ÇÉ= Çáå~ãáò~Ççê= ÇÉ= ìå= ãÉêÅ~Çç= Åçã ∫ åI= ÑìÉ= êÉ~Ñáêã~Ç~= éçê= ä~= oÉìåá μ å=mêÉëáÇÉåÅá~ä=ÇÉ=NVVV=Éå=`~êí~ÖÉå~=ÇÉ=fåÇá~ëI=ÇçåÇÉ=ëÉ=~ÅçêÇ μ=ä~=ÅçåëíáíìÅá μ å=ÇÉä= jÉêÅ~Çç=`çã ∫ å=^åÇáåç=é~ê~=Éä=~¥ç=OMMRK= = mçëíÉêáçêãÉåíÉI= Éå= Éä=~¥ç= OMMNI= ÑìÉ= Ñáêã~Çç= éçê= Éä=`çåëÉàç= ÇÉ= jáåáëíêçë= Éä= “^ÅìÉêÇç= é~ê~= ä~= fåíÉêÅçåÉñá μ å= oÉÖáçå~ä= ÇÉ= äçë= páëíÉã~ë= bä¨ÅíêáÅçë= ó= Éä= fåíÉêÅ~ãÄáç= fåíÉêå~Åáçå~ä=ÇÉ=båÉêÖ ∞~=bä¨ÅíêáÅ~ÒK P =pçä~ãÉåíÉ=_çäáîá~=åç=ëìëÅêáÄá μ=Éä=~ÅìÉêÇçK=bëÉ=ãáëãç= ~¥çI= Éä=`m^= Çáç=~=ä~=pÉÅêÉí~ê ∞~= dÉåÉê~ä= Éä= ã~åÇ~íç= ÇÉ= Éä~Äçê~ê= ìå= éêçÖê~ã~= ÇÉ= íê~Ä~àç= ÅçåÇìÅÉåíÉ=~ä= ÉÑÉÅíáîç= ó= éäÉåç= ÑìåÅáçå~ãáÉåíç= ÇÉ= ä~= råá μ å=^Çì~åÉê~I=~= íê~î¨ë= ÇÉ= ìå= ^ê~åÅÉä=bñíÉêåç=`çã ∫ åK== = bå= ìå= ÉëÑìÉêòç= éçê= Ç~ê= ÅçåíáåìáÇ~Ç=~= ä~= îçäìåí~Ç= éçä ∞ íáÅ~= é~ê~= ä~= ÅççéÉê~Åá μ å= Éå= íçêåç=~= ä~= ÉåÉêÖ ∞~I=~ä=~¥ç= ëáÖìáÉåíÉ= EOMMOFI= ÑìÉ= ëìëÅêáí~= éçê= äçë= éêÉëáÇÉåíÉë= Éä=^Åí~= ÇÉ= p~åí~=`êìò= ÇÉ= ä~= páÉêê~I= ÇçåÇÉ= ÇÉëí~Å~I= Éå= Éä= ãáëãç= Éëé ∞ êáíì=~åíÉêáçêI= ä~= áãéçêí~åÅá~= Éëíê~í¨ÖáÅ~=èìÉ=äçë=é~ ∞ ëÉë=~åÇáåçë=Ç~å=~ä=íÉã~=ÉåÉêÖ¨íáÅçK=^ä=êÉëéÉÅíç=éìÉÇÉ=äÉÉêëÉW= = 1 Documento SG/dt52/Rev.1, 23 de marzo de 1999, obtenido de www.comunidadandina.org, visitada el 10 de junio de 2006. 2 Manco Zanconetti, Jorge: Las Políticas energéticas en la Comunidad Andina, Comunidad Andina de Naciones, 2002, p. 76. Disponible en www.comunidadandina.org. 3 Decisión 536 del 22 de septiembre de 2001. Obtenida de www.comunidadandina.org, visitada el 10 de junio de 2006. 4