si t'i zgjidhë ato, e që mund të kthehet në një vit e gjysmë stagnimi për çdo dy vjet"progres". Duke marrë parasysh sfidat me të cilat përballet Kosova dhe populli i saj, kjo nuk është vetëm negative, por edhe krejtësisht e dëmshme për përparimin e vendit dhe për përmirësimin e nevojave të sigurisë njerëzore të popullit të saj. Megjithatë, kjo që është bërë "mënyra e zakonshme e vendit" këto dhjetë vitet e fundit, është gjithashtu një dëshmi e mungesës së besnikërisë dhe përgjegjësisë së udhëheqësve politikë të Kosovës ndaj popullit të tyre, të cilët vuajnë nga veprimet e tyre në baza ditore. III. Kosovarët dhe gjendja e sigurisë humane Pavarësisht se paqëndrueshmëria politike e lartpërmendur është një emërues i përbashkët i sfidave të shumta të vendit sa i përket sigurisë së vet humane, institucionet dhe njerëzit në tërësi ende nuk kanë një kuptim të sigurisë përtej pikëpamjes tradicionale/ realiste dhe për këtë arsye nuk janë duke pranuar korrelacionin e drejtpërdrejtë negativ që paqëndrueshmëria politike ka me sigurinë e tyre humane. Në këtë kuptim, institucionet e Kosovës dhe shoqëria në tërësi, mbajnë fokusin në çështjet e sigurisë që janë kryesisht të kuptimit tradicional, siç janë ushtria, policia dhe inteligjenca dhe janë më pak apo aspak të fokusuar në çështjet që lidhen me sigurinë njerëzore dhe atë shoqërore, po aq të rëndësishme për sigurinë kombëtare, veçanërisht për një vend të madhësisë së Kosovës. Koncepti i sigurisë njerëzore përfshin një numër faktorësh të ndryshëm, duke përfshirë sigurinë ekonomike, shëndetësore, ushqimore, politike, komunitare, mjedisore dhe personale. Sipas Kofi Annanit(2001)"Siguria njerëzore, në kuptimin e saj më të gjerë, përqafon shumë më tepër sesa mungesën e konfliktit të dhunshëm. Ajo përfshin të drejtat e njeriut, qeverisjen e mirë, qasjen në arsim dhe kujdesin shëndetësor dhe të siguruarit që secili individ ka mundësi dhe zgjedhje për të përmbushur potencialin e tij apo të saj. Çdo hap në këtë drejtim është gjithashtu një hap i madh drejt uljes së varfërisë, arritjes së rritjes ekonomike dhe parandalimit të konfliktit. Liria nga dëshira, liria nga frika dhe liria e gjeneratave të ardhshme për të trashëguar një mjedis të shëndetshëm natyror- këto janë blloqet e ndërlidhura që ndërtojnë sigurinë njerëzore – e rrjedhimisht edhe atë kombëtare."(The Global Development Research Center, fq. 1). Ndonëse fokusi i sigurisë njerëzore ndryshon nga ai i sigurisë kombëtare, të dyja janë të lidhura ngushtë. Siguria njerëzore është shumë e rëndësishme jo vetëm për mirëqenien e vendit, por edhe për sigurinë kombëtare, stabilitetin dhe zhvillimin e përgjithshëm. Pjesa më e madhe e fokusit në Kosovë në çështjet e sigurisë ka qenë përqendruar në krijimin e Forcës së Armatosur të Kosovës dhe parandalimin e radikalizimit dhe ekstremizmit të dhunshëm. Përqëndrimi vetëm në këto dy aspekte të sigurisë, ka lejuar shpërfilljen e çështjeve serioze themelore për sigurinë njerëzore dhe sigurinë shoqërore në vend, e të cilat nëse nuk trajtohet përbëjnë kërcënim serioz për sigurinë kombëtare në tërësi. Mungesa e rritjes ekonomike dhe mundësive për qytetarët e Kosovës është bërë sfidë serioze në konsolidimin e Kosovës si shtet i qëndrueshëm. Siguria kombëtare dhe qasja ndaj kundërshtimit të ekstremizmit të dhunshëm deri më tani nuk ka arritur të adresojë një nga çështjet potenciale kryesore për Kosovën, kriza e identitetit të një popullsie kryesisht të re që është 10
Druckschrift
Sfidat e sigurisë njerëzore në Kosovë : destabiliteti politik në Kosovë dhe implikimet për sigurinë njerëzore të popullatës
Entstehung
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten