Συμπεράσματα Η μετάβαση σε μια οικονομία χαμηλών ή και μηδενικών ρύπων στην Ελλάδα είναι ένα αρκετά πολύπλοκο ζήτημα που δεν περιλαμβάνει μόνο την περιβαλλοντική και ενεργειακή αναγκαιότητα, αλλά μπορεί να λειτουργήσει και ως μια ευκαιρία για επαναδιαπραγμάτευση των έμφυλων σχέσεων εξουσίας και την οικοδόμηση πιο δημοκρατικών περιφερειακών οικονομιών. Χωρίς ρητή ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου, η Δίκαιη Μετάβαση κινδυνεύει να αναπαράγει ή και να οξύνει τις υφιστάμενες ανισότητες, ιδιαίτερα για τις γυναίκες σε λιγνιτικές περιοχές όπως η Δυτική Μακεδονία. Μέσω στοχευμένης αξιοποίησης των ευρωπαϊκών πόρων για γυναικείες ενεργειακές κοινότητες, επανασχεδιασμού των προγραμμάτων επανειδίκευσης και καταπολέμησης της ενεργειακής φτώχειας με φεμινιστικό πρίσμα, καθώς και θεσμοθέτησης έμφυλης διακυβέρνησης, η Ελλάδα μπορεί να μετατρέψει την έξοδο από τον λιγνίτη σε εργαστήριο ενεργειακής δημοκρατίας με πρωταγωνίστριες τις γυναίκες. Οι τοπικές αρχές, σε συνεργασία με την κοινωνία των πολιτών και τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, μπορούν να διαδραματίσουν καταλυτικό ρόλο ώστε η μετάβαση από τον λιγνίτη να μην αφήσει καμία γυναίκα και καμία κοινότητα πίσω. Για τον συγγραφέα Ο Ιωάννης Γκουτζαμάνης είναι Γραμματέας Περιβάλλοντος της Γενικής Συνομοσπονδίας Εργατών Ελλάδος(ΓΣΕΕ) καθώς επίσης και υποψήφιος διδάκτωρ στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Η τρέχουσα έρευνά του εστιάζει στις κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις της απολιγνιτοποίησης και στην προώθηση της ενεργειακής δημοκρατίας με συμπεριληπτικό πρόσημο. Στοιχεία έκδοσης Εκδότης Friedrich-Ebert-Stiftung Γραφείο Αθηνών Νεοφύτου Βάμβα 4 10674 Αθήνα Ελλάδα Ευθύνη για το περιεχόμενο Regine Schubert| Διευθύντρια Επικοινωνία Regine Schubert Τηλ.:+30 210 72 44 670 https://athens.fes.de Email: info.athens@fes.de Σχεδιασμός/Σελιδοποίηση Εριφύλη Αράπογλου- enArte Σχεδιασμός εξωφύλλου Φωτογραφία από KimVermaat/Shutterstock Οι απόψεις που εκφράζονται στη συγκεκριμένη δημοσίευση δεν ταυτίζονται κατ’ ανάγκη με εκείνες του Friedrich­Ebert-Stiftung e.V.(FES). Η εμπορική χρήση του υλικού που εκδίδεται από το FES δεν επιτρέπεται χωρίς την έγγραφη συναίνεση του FES. Οι δημοσιεύσεις του FES δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιούνται για προεκλογικούς σκοπούς. Ιούνιος 2026 © Friedrich-Ebert-Stiftung e.V. ISBN 978-618-5779-37-5 Περισσότερες δημοσιεύσεις του Friedrich-Ebert-Stiftung μπορείτε να βρείτε εδώ: ↗ www.fes.de/publikationen Οι έμφυλες διαστάσεις της απολιγνιτοποίησης στην Ελλάδα 8