LỜI GIỚI THIỆU “B ẫy lao động giá rẻ” là một trạng thái phát triển trong đó một quốc gia dựa vào lợi thế chi phí nhân công thấp để thu hút đầu tư và thúc đẩy xuất khẩu, nhưng không thể chuyển dịch sang các nấc thang giá trị cao hơn trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Mô hình này, tuy giúp nền kinh tế cất cánh trong giai đoạn đầu, nhưng nếu duy trì quá lâu sẽ khiến đất nước mắc kẹt ở mức phát triển thấp, năng suất thấp, thu nhập thấp và thiếu khả năng cạnh tranh về chất lượng, công nghệ hay sáng tạo. Khi rơi vào“bẫy” này, quốc gia phải đối diện với những hệ quả lớn, như: Suy giảm lợi thế cạnh tranh, kìm hãm năng lực sáng tạo, đổi mới và những hệ lụy xã hội(lao động rơi vào vòng luẩn quẩn việc làm giản đơn, thu nhập thấp, khó thoát nghèo bền vững, kéo theo nguy cơ bất bình đẳng gia tăng...). Sau gần bốn thập niên đổi mới, Việt Nam đã đạt nhiều thành tựu quan trọng: tốc độ tăng trưởng kinh tế ổn định, đời sống nhân dân được cải thiện, cơ cấu kinh tế dịch chuyển tích cực, và đặc biệt là khả năng hội nhập ngày càng sâu rộng vào chuỗi giá trị toàn cầu. Lao động dồi dào, chi phí nhân công thấp từng là“đòn bẩy” để thu hút dòng vốn FDI và thúc đẩy các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, may mặc, điện tử, giày dép phát triển mạnh mẽ... Tuy nhiên, dấu hiệu của“bẫy lao động giá rẻ” đang hiện hữu, như: Cấu trúc sản xuất phụ thuộc vào gia công- lắp ráp; năng suất lao động chậm cải thiện; thu nhập lao động tăng chậm so với nhu cầu sống; nguy cơ dịch chuyển FDI... Trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và xu hướng chuyển đổi xanh- chuyển đổi số, những thách thức trên càng bộc lộ rõ rệt. Vì vậy, việc nghiên cứu để làm sáng rõ, sâu sắc về tác động của 13