Druckschrift 
Digjitalizimi i ekonomisë dhe ndikimi i tij në tregun e punës : sfidat për Shqipërinë
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

përgjatë këtyre shekujve dhe sidomos zhvillimi i vrullshëm industrial i 200 viteve fundit, e çuan njeriun deri atë pikë sa vërtet nuk e lëvizi Tokën kuptimin Arkimedi e tha, por paktën deri tani ka arritur tashkundë atë kuptimin e parë fjalës. Është faktuar shumë se një herë se shpërthimet e fuqishme bërthamore kanë potencial jo vetëm lëvizin koren e Tokës por dhe lëvizin krejt globin duke ndryshuar pjerrësinë e boshtit Tokës. Natyrisht realizimi i thënies Arkimedit nuk ka qenë qëllim vetvete, por mund themi është një simbol i ekstremeve, ka kapur zhvillimi i teknologjisë nga njeriu përgjatë 2200 viteve qëkur leva u vu mbi baza shkencore. Zhvillimet teknologjike nuk kanë ecur me njëjtën shpejtësi. Pengesat e krijuara nga mungesa e zhvillimit shkencor dhe pengesat artificiale sistemeve ekonomike, politike apo edhe fetare kanë bërë deri shekullin e 18- këto zhvillime ishin vakëta sidomos fushën e mekanikës. Ishte sistemi kapitalist i ekonomisë tregut, marrëdhëniet, ai krijoi dhe fryma ai solli, faktorët cilët katalizuan zhvillimin e vrullshëm teknologjinë e nisur vitet 1800, zhvillim, i cili vazhdon ende dhe sot me ritme larta. Përgjatë këtyre 2 shekujve fundit zhvillimet teknologjike industrinë e rëndë dhe lehtë kanë pësuar ndryshime formë dhe përmbajtje duke shënuar katër epoka dallueshme zhvillimit cilat shpesh literaturë njihen me numra: industria 1.0, industria 2.0, industria 3.0 dhe industria 4.0. Kjo e fundit i përket kryesisht epokës dy dekadave fundit digjitalizimit shpejtë dhe nivel global jo vetëm marrëdhënieve ekonomike, por dhe atyre sociale duke revolucionarizuar rrënjësisht botën dhe marrëdhëniet zhvillohen. 2. Teknologjia dhe prodhimi Digjitalizimi i punëve, ndryshe i njohur gjerësisht dhe me emrin Industria 4.0, thelb i referohet përdorimit teknologjisë digjitale prodhimin e mallrave dhe shërbimeve ekonomi. Kjo teknologji e re, e cila ka pak vite ka filluar përdorimin e saj, do mundësojë jo vetëm rritjen e shpejtësisë dhe saktësisë shërbimeve por pritet ndryshojë rrënjësisht dhe tregjet ekonomi, sidomos tregun e burimeve njerëzore. 2.1 Epokat e përdorimit teknologjisë prodhim epokat e hershme dhe deri ditët e sotme mallrat dhe shërbimet ekonomi janë prodhuar duke përdorur tre faktorët bazë prodhimit punën, tokën dhe kapitalin. Përdorimi i këtyre faktorëve ka arritur nivele larta eficience periudhën e zhvillimit industrial përgjatë cilës mund identifikojmë dy epoka: Epoka e parë, fillon nga lashtësia e deri vitet e para industrializimit kapitalist fundin e shekullit 18-. Gjatë kësaj epoke me mbizotërim thellë bujqësisë, punimet industriale mbetën nivel veglave thjeshta punës ofruar nga zejtarët dhe prodhimin e mjeteve rënda transportit kryesisht anijeve dhe armëve luftarake bazuar masë madhe te përdorimi i levës, i punës krahut dhe kafshëve punës, si dhe i materialeve dobëta kryesisht prej druri, bakri dhe hekuri papërpunuar. Epoka e dytë, është epoka e industrializimit, e cila fillon shekullin e 19- ose fillimi i viteve 1800. këtë kohë reduktohet dekadë pas dekade përdorimi i krahut punës dhe i kafshëve punës duke u zëvendësuar me shpejtësi nga makineritë, cilat jo vetëm prodhonin masë, por dhe me kosto ulëta duke rritur eficiencën ekonomike dhe njëjtën kohë interesin dhe investimin për to. Është pikërisht kjo epokë e dytë e industrializimit e bazuar shpikjet dhe 2