Druckschrift 
Digjitalizimi i ekonomisë dhe ndikimi i tij në tregun e punës : sfidat për Shqipërinë
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Sado zhvilloheshin dhe sofistikoheshin makinat me avull ato kufizoheshin nga një tavan, i cili përcakton nivelin maksimal fuqisë ato mund prodhojnë. Ndërkohë ritmi i zhvillimit industrial ishte i lartë, nevojitej jo thjesht një makinë e re, por një burim i ri revolucionar energjie, i cili do mbështeste ritmin e rritjes ekonomisë. E nergjia elektrike dhe energjia e hidrokarbureve ishin pikërisht ato, cilat fillim shekullit 20- ofruan një burim ri dhe revolucionar energjie. Mbi këtë bazë u ndërtuan makineritë e para dhe motorët e parë, cilët tashmë si burim energjie nuk përdornin avullin por energjinë elektrike, naftën, gazin dhe benzinën. njëjtën kohe u përmirësuan programet e manaxhimit dhe ndarja e punës u thellua gjithnjë e tepër. Prodhimi masiv i produkteve standardizuara me përdorim makinerive pjesën madhe proceseve zëvendësoi prodhimin individual, i cili përdorte një sasi madhe krahut punës. Etapa e tretë: Industria 3.0 Zhvillimi i vrullshëm industrial, ndodhi përgjatë shekullit 20- nxori pah burime fuqishme energjie siç ishte ajo e atomit. Por edhe pse me potenciale mëdha, ky burim energjie për shkak rrezikshmërisë lartë paraqet, shfrytëzohet nivele kontrolluara. Sofistikimi i marrëdhënieve ekonomike e komplikoi shumë botën duke evidentuar kështu një problem relativisht panjohur parë: manaxhimin e informacionit dhe përpunimin e shpejtë tij. Kjo solli krijimin e makinave reja quajtur kompjuterë, cilët ishin aftë për ruajtur sasi mëdha dhe paimagjinueshme informacioni, si dhe mund kryenin përpunimin e informacionit kohë reale. Gjithashtu, mundësoi përmirësimin e proceseve dhe produkteve ekzistuese prodhim, si dhe lindjen e produkteve reja. Shumë makineri si linja prodhimi, avionë, anije, trena apo dhe automjete personale u pajisën me kompjuterë, optimizuan punën e tyre dhe rritën cilësinë e punës njeriut, i drejton këto makineri. Si pasojë e këtyre zhvillimeve ndodhura gjysmën e dytë shekullit 20 u rrit ndjeshëm automatizimi prodhim, i cili mundësoi ujen e kostot, rritjen e rendimentit, si dhe thellimin e ndarjes proceseve punës. Etapa e katërt: Industria 4.0- digjitalizimi Industria 4.0 i përket ndryshimeve revolucionare filluara fund shekullit 20 dhe masivizuara këto 2 dekadat e para shekullit 21. Revolucioni industrial i radhës e ka emrin digjitalizim i prodhimit. Interneti, një mënyrë komunikimi një rrjet përbashkët, fillimisht i përdorur ushtri, është tashmë një element jetik, i cili ka ndikuar jo vetëm prodhimin por edhe jetën sociale shoqërisë. Ndarja e informacionit ka mundësuar uljen e kostove mënyrë ndjeshme dhe rritjen e përfitimeve ardhura nga bashkëveprimi. Teknologjia avancoi drejtim prodhimit robotëve pavarur, makinave autonome sinkronizuara nëpërmjet një sistemi qendror, informacioni satelitor për rrugët, motin, mediat audiovizive, etj. Ky revolucion industrial është zhvillim e sipër dhe me një shpejtësi lartë. Gjithnjë e shumë shërbime publike dhe private po digjitalizohen duke rritur jo vetëm informimin e lehtë dhe shpejtë, por njëjtën kohë duke ulur ndjeshëm kostot monetare dhe ato burokratike. Karakteristikat dalluese kësaj etape zhvillimi janë shpejtësia dhe saktësia e lartë, koordinimi një rrjet gjithnjë zgjerim, rritja e prodhimit dhe ulja e kostove, transformimi i disa shërbimeve ekzistues dhe dalja e shërbimeve reja dhe mbi gjitha, për një gamë rritje shërbimesh po rritet konkurrenca e tregut punës nivel global. 4