Druckschrift 
Digjitalizimi i ekonomisë dhe ndikimi i tij në tregun e punës : sfidat për Shqipërinë
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

evoluojnë. Këto sisteme mund bëjnë zgjedhje situata paqarta, si dhe janë aftë tolerojnë paparashikueshmërinë(Ferrucci, 2010) 16 . b) Interaktiviteti: Sistemet konjiktive mund bashkëveprojnë lehtësisht me përdoruesit e tyre duke arritur nëpërmjet bashkëveprimit identifikojnë kohë nevojat e tyre. Ata, gjithashtu, mund bashkëveprojnë me procesorë tjerë, pajisje dhe shërbimecloud, si dhe me njerëz(Knight, 2011) 17 . c) Autonomia: Sistemet konjiktive mund ndihmojnë përcaktimin e një problemi ose gjetjen e një zgjidhjeje nëse një pjesë e problemit është e paqartë ose jo e plotë. Ata mund "kujtojnë" ndërveprimet e mëparshme një proces dhe kthejnë informacionin, është i përshtatshëm për aplikimin specifik atë çast kohë(Terdiman, 2014) 18 . d) Kontekstualiteti: Sistemet konjiktive janë gjendje ruajnë kontekstin ngjashmërisht si inteligjencia artificiale. Ata mund identifikojnë elemente kontekstuale tillë si qëllimi, detyrat, koha, vendndodhja, rregulloret, profili i përdoruesit, procesi, etj. (Deanfelis, 2014) 19 . 4. Sfidat e digjitalizimit ekonomisë Revolucioni i katërt industrial, i cili ka kryefjalë tij digjitalizimin, mbart natyrshëm dhe sfida për tu përballur. Grumbullimi dhe transferimi i volumeve mëdha informacionit krijon vështirësi menaxhim dhe sjell risqe panjohura parë. Jo vetëm kaq, por si çdo revolucion është duke dhënë ndikimin e tij jetën social ekonomike individëve dhe shoqërive tërësi.Ndër sfidat kryesore këtij procesi transformues mund identifikohem 7 prej tyre renditura vijim(Lambert, 2017) 20 , cilët ndahen 2 kategori bazë: 1. Sfida me natyrë teknologjike tilla si siguria kibernetike, pirateria dhe vlerësimi i riskut; 2. Sfida me natyrë ekonomike tilla si ndikimi tregun e punës, transferimin e dhënave ndërmjet vendeve dhe aspektet ligjore lidhura me to. 4.1. Siguria kibernetike dhe pirateria Digjitalizimi i ekonomisë përveç komoditetit sjell ka mundësuar rritjen e sigurisë. Duke transferuar informacionin nga dosjet fizike formë elektronike është shmangur mundësia e humbjes apo vjedhjes tyre gjatë transportimit. Por si çdo rast tjetër, sa herë shpiket një proces i ri shpiket njëkohësisht edhe një rreng i ri. Volume mëdha informacionit grumbulluara serverë mbrohen nga programe dhe elementë teknikë sigurie. Historia e shkurtër ka treguar se këto dhëna nuk janë plotësisht sigurta për shkak se elementë mbrojtës serverëve shpesh janë thyer duke vënë dispozicion personave paautorizuar dhe keqbërësve informacione personale dhe konfidenciale për individët, kompanitë dhe entet shtetërore. Ngjarje tilla kanë ndodhur dhe kanë shkaktuar zbulimin e dhënave dhe lëvizjen e fondeve nga llogaritë e depozituesve sektorin bankar, nxjerrjen e dhënave financiare dhe atyre tregtare, nxjerrjen e informacioneve sekrete shtetërore apo dhe nxjerrjen e komunikimeve 16 Ferrucci, D. et al.(2010) Building Watson: an overview of the DeepQA Project. Association for the Advancement of Artificial Intelligence, Fall 2010, 59–79. 17 Knight, Shawn(2011). IBM unveils cognitive computing chips that mimic human brain TechSpot: August 18, 2011 18 Terdiman, Daniel(2014).IBM's TrueNorth processor mimics the human brain. http://www.cnet.com/news/ibms­truenorth-processor-mimics-the-human-brain/ 19 Deanfelis, Stephen(2014). Will 2014 Be the Year You Fall in Love With Cognitive Computing? Wired: 2014-04­21 20 Liam Lambert, 2017,The Four Challenges of the Fourth Industrial Revolution 7