2.2 Οι απόψεις των Εθνικών Κοινωνικών Εταίρων στη Γαλλία Δεδομένου ότι ο κατώτατος μισθός βασίζεται σε νομικές διατάξεις που ισχύουν σε εθνικό επίπεδο, οι κοινωνικοί εταίροι δεν συμμετέχουν στη διαδικασία επαναξιολόγησης. Ωστόσο, διαδραματίζουν κυρίαρχο ρόλο στον δημόσιο διάλογο επί του θέματος. Σε γενικές γραμμές, τα συνδικάτα(CGT, CFDT, FO κ.λπ.) ζητούν τακτικά αύξηση, με την πολιτική υποστήριξη των αριστερών κομμάτων. Έτσι, το Nouveau Front Populaire(Νέο Λαϊκό Μέτωπο) στο πρόγραμμά του για τις βουλευτικές εκλογές του 2024 πρότεινε την αύξηση του κατώτατου μισθού στα 1.600€/μήνα(περίπου +200€/μήνα σε σύγκριση με το σημερινό επίπεδο). Αυτά τα αιτήματα αύξησης βασίζονται σε δύο επιχειρήματα: την επιθυμία για δίκαιη κατανομή της παραγόμενης αξίας και την ανάγκη η εργασία να διασφαλίζει ένα αξιοπρεπές βιοτικό επίπεδο. Τα επιχειρήματα αυτά εξετάζονται στο Μέρος 3. Από την άλλη πλευρά, οι εκπρόσωποι των εργοδοτών (Mouvement des entreprises de France, Confédération des PME, κ.λπ.) αντιτίθενται συστηματικά σε οποιαδήποτε αύξηση του κατώτατου μισθού, λόγω του κόστους εργασίας που θεωρείται υπερβολικό. Από φιλελεύθερη άποψη, το επιχείρημά τους είναι ότι η αύξηση του κατώτατου μισθού οδηγεί σε καταστροφή θέσεων εργασίας. Οι εταιρείες θεωρείται ότι δεν θα έχουν επαρκή περιθώρια κέρδους για να απορροφήσουν την εν λόγω αύξηση του κόστους. Το συγκεκριμένο επιχείρημα επίσης εξετάζεται στο Μέρος 3. Το επιχείρημα αυτό εξηγεί γιατί η αύξηση του κατώτατου μισθού αντισταθμίζεται συστηματικά από το 1993 με μειώσεις στις εργοδοτικές ασφαλιστικές εισφορές. Η εν λόγω πολιτική έχει οδηγήσει σε αυξημένο κόστος για τους κρατικούς προϋπολογισμούς, φθάνοντας τα 75 δισεκατομμύρια ευρώ το 2023. 10 Κατά κάποιον τρόπο, οι επιχειρήσεις έχουν καταφέρει να μετακυλήσουν στην κοινωνία το κόστος εφαρμογής και αναπροσαρμογών του κατώτατου μισθού. Από το 2008, η κυβέρνηση έχει συστήσει μια«Ομάδα Εμπειρογνωμόνων για τον Κατώτατο Μισθό», η οποία υπάγεται στη France Stratégie, το κυβερνητικό κέντρο ερευνών και προβλέψεων. Αποτελούμενη από προσωπικότητες του ακαδημαϊκού κόσμου, η ομάδα αυτή δημοσιεύει μία ετήσια έκθεση με στόχο την ανάλυση του αντίκτυπου του SMIC στην αγορά εργασίας και την υποβολή συστάσεων σχετικά με τις πολιτικές απασχόλησης. Οι κοινωνικοί εταίροι-μέσω μιας εθνικής επιτροπής για την απασχόληση 11 – καλούνται σε ακρόαση πριν από τη δημοσίευση της έκθεσης και αποτελούν τους προνομιακούς αποδέκτες του τελικού της κειμένου. Η ομάδα των εμπειρογνωμόνων υπογραμμίζει τακτικά την ανάγκη για μεγαλύτερη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων στη διαδικασία αναπροσαρμογής του κατώτατου μισθού. 12 Οι διατάξεις της Οδηγίας 2022/2041 σχετικά με τον ρόλο των κοινωνικών εταίρων δεν έχουν ακόμη τεθεί σε εφαρμογή. Το κυριότερο Γαλλικό Συνδικάτο, το CFDT 13 , συνηγορεί υπέρ της ενίσχυσης του ρόλου των κοινωνικών εταίρων μέσω του Ανώτατου Συμβουλίου για τους μισθούς, την απασχόληση και την παραγωγικότητα 14 , το οποίο δημιουργήθηκε πρόσφατα με σκοπό την εξεύρεση λύσεων για την αύξηση των μισθών στη Γαλλία. Αποτελείται από εκπροσώπους των κυριότερων συνδικάτων και εργοδοτικών οργανώσεων, με εμπειρογνώμονες από τη δημόσια διοίκηση. Ωστόσο, δεν είναι σαφές ποιος θα είναι ο ρόλος που θα διαδραματίσει αυτό το συμβούλιο στη μελλοντική διαμόρφωση πολιτικών για τον κατώτατο μισθό. 2.3 Αξιολόγηση: Πλεονεκτήματα και Μειονεκτήματα του ισχύοντος Μηχανισμού Κατώτατου Μισθού στη Γαλλία 2.3.1 Πλεονεκτήματα Ο κατώτατος μισθός στη Γαλλία δημιουργεί μια σταθερή βάση για την αμειβόμενη εργασία. Υπό αυτή την έννοια, είναι ένα αποτελεσματικό εργαλείο για την καταπολέμηση της φτώχειας και της μισθολογικής ανισότητας. Καθώς η αυτόματη αναπροσαρμογή του βασίζεται εν μέρει στις μεταβολές της αγοραστικής δύναμης, εγγυάται στους εργαζόμενους με χαμηλά επίπεδα ειδίκευσης ότι θα διατηρήσουν και θα βελτιώσουν ως έναν βαθμό την αγοραστική τους δύναμη. Κατά συνέπεια, αυτό περιορίζει το φαινόμενο των«εργαζόμενων φτωχών»: ενώ το 35% των ανέργων ζει σε συνθήκες φτώχειας, μόλις το 6% των απασχολούμενων βρίσκεται σε αυτή την κατάσταση. 15 10 Bozio, Etienne Wasmer, Social Contribution Exemption Policies: A Necessary Inflection, France Stratégie, 2024 11 nationale de la négociation collective, de l’emploi et de la formation professionnelle(CNNCEFP) Expert Group, Annual Report 2024, 2024 13 française démocratique du travail(Γαλλική και δημοκρατική συνομοσπονδία εργαζομένων) 14 Conseil des rémunérations, de l’emploi et de la productivité(HCREP): Haut Conseil des rémunérations, de l’emploi et de la productivité(HCREP)| France Stratégie essentials on... Poverty| Insee 14 Friedrich-Ebert-Stiftung e.V.