градинка. Ваквата мерка на стимулирање е најчесто во општини кои се карактеризираат со ретка населеност. Доколку ваквите податоци се постават преку проценти, произлегува дека во 62,9% од градинките цена ­та за услугата изнесува 1.490 денари, додека само 6,5% од градинките ги ослободуваат родителите да плаќаат било каков надоместок за згрижување на децата во градинка. Ваквата мерка на стимулирање е најчесто во општини кои се карактеризираат со ретка населеност. Графички приказ на распределбата на општините според висината на надоместокот за градинка(во проценти) Графички приказ на распределбата на општините според Слика 8 на надоместокот за градинка(во проценти) 4.3  Мерки за ослободување од плаќање на месечен надоместок Во врска с 4 о .3 м М ер е к р и к т и е з за о ос л л о о б бодувањ е е од пл а а ќ ќ а а њ њ е е н н а а м м е е с с е е ч ч е е н н н н а а д д о о м м е ест о о к к во 18, од 62 општини во кои постојат градинки, отсуствуваат мерки за ослободување од надоместок. Како позитивен пример, погоре беа посоч В ен о и вр ч с е к ти а р с и о о м п е ш р т к и и н т и е , з к а ои ос ц л е о л б о о с д н у о ва го њ и е м од аа п т л п а р ќ е а з њ ем е е н н а о м т е р с о е ш че о н ко н т а з д а ом п е а с р т т о и к ци во па 1 ­8, ција во гр о а д ди 6 н 2 ка о з п а ш с т и и т н е и ка в т о ег к о о р и ии п г о р с а т ѓ о а ја н т и. градинки, отсуствуваат мерки за ослободување од надоместок. Како позитивен пример, погоре беа посочени четири општини, кои целосно го Како најче и с м та аа м т ер п к р а е з з а ем ос е л н о о б т о р ду о в ш а о њ к е о о т д з п а л п а а ќа р њ ти е ц н и а п п а а ц р и ти ја ци в п о а г ц р и а ја д в и о н г к р а ад за ин с к и а т , е се к с а р т е е ќ г а о в р а и м и е г р р к а а ѓ та ан за и. Ослободување од плаќање за самохрани родители/ старатели на деца во градинка(21 општина имаат воведено т К ак а в к а о м н е а р јч к е а с ) т . а Ме м р е к р а к т а а в за аж о и сл и об за од з у гр в и ањ жу е в о а д чк п и л т а е ќ с а е њ м е еј н с а тв п а а . ртиципација во градинка, се среќава мерката за Ослободување од плаќање за самохрани родители/ старатели на деца Најчесто ослободени од надомест се следниве категории граѓани: во градинка (21 општина имаат воведено таква мерка). Мерката важи и за згрижувачките - Кори с с е н м и е ц јс и т н ва. гарантирана минимална помош или деца од социјално загрозени семејства; - Осло Н б а о ј д ч у е в с а т њ о е о з с а л д о е б ц о а де с н о и по о п д р н е а ч д е о н м о е с с т; т се следниве категории граѓани: - Трето дете од исто семејство е ослободено од плаќање надомест за во градинка; - Деца Роми, преку проектот за инклузија на Роми во предучилишна установа. 19 Поретко се среќаваат мерки за ослободување од партиципација, како: - Деца со ретки болести; - Петто дете од истото семејство. Во општината Ѓорче Петров ослободени од надомест се деца на донатор на органи, како и деца од семејство на бранителите(општините: Ѓорче Петров, Карпош, Карбинци). Како позитивна пракса во однос на вклучувањето на децата Роми во предучилишниот процес е ослободувањето од плаќање надомест за градинка преку проектот:„Проширување на пристапот и вклучување на децата Роми во услугите на ран детски развој и основно образование во Северна Маке ­До родова еднаквост преку локални политики за поддршка на грижа за децата 17